Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2016

Τη Δευτέρα 10 Οκτωβρίου στις 8.00 μμ ξεκινάμε τη νέα σεζόν με μια βραδιά γνωριμίας με τον συγγραφέα Ευάγγελο Μαυρουδή και τα βιβλία του ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ και ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΤΑΝΓΚΟ

35 χρόνια βιβλιοπωλείο - 25 χρόνια εκδηλώσεις.
Τη Δευτέρα 10 Οκτωβρίου στις 8.00 μμ ξεκινάμε τη νέα σεζόν με τα βιβλία του Ευάγγελου Μαυρουδή που πιάνουν το νήμα στη Σμύρνη τα τέλη του 19ου αιώνα με τη γνωστή τριλογία ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ.
Κι από την οδύσσεια δυο οικογενειών Τούρκων και Ελλήνων μέσα στο χρόνο σε μια διαδρομή με αναπάντητα ερωτηματικά και μοιραίες αποκαλύψεις θα φτάσουμε στο «Κόκκινο τανγκό» που αποτελεί μια μυθιστορηματική ψυχογραφία του ανθρώπου που θεωρήθηκε ο "θεός" της Αριστεράς. Ένα επικό μυθιστόρημα για τον Νίκο Ζαχαριάδη τον άνθρωπο που ταυτίστηκε με τη μεγαλύτερη τραγωδία της χώρας.

Προσκαλεσμένοι μας ο συγγραφέας Ευάγγελος 
Μαυρουδής και ο δημοσιογράφος 
Νίκος Θρασυβούλου.



Στις 29 Μαΐου 1945 μια βρετανική Ντακότα φέρνει στην Αθήνα τον Νίκο Ζαχαριάδη, κρατούμενο μέχρι τότε στο Νταχάου. Οι οπαδοί της Αριστεράς τον υποδέχονται σαν μεσσία.

Στις δύσκολες συνθήκες της εποχής, και ενώ μαίνεται η λευκή τρομοκρατία, εκείνος επαγγέλλεται τη συμφιλίωση. Οι επιλογές του όμως εντείνουν τη σύγκρουση και ο εμφύλιος πόλεμος, με τις καταστροφικές για τη χώρα συνέπειες, οδηγεί τον ίδιο και τους συντρόφους του στην εξορία.

Εκεί νέες συγκρούσεις προκαλούν την πτώση του. Εκτοπισμένος, στη συνέχεια, στη Σιβηρία από το καθεστώς στο οποίο αφιερώθηκε, απομονωμένος, υπό εικοσιτετράωρη αστυνομική παρακολούθηση, δίνει τέλος στη ζωή του μετατρέποντας σε αυτοσχέδια αγχόνη το σωλήνα του καλοριφέρ.

Το κόκκινο τανγκό αποτελεί μια μυθιστορηματική ψυχογραφία του ανθρώπου που θεωρήθηκε ο "θεός" της Αριστεράς. Στις σελίδες του οι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες συνυπάρχουν με ιστορικά πρόσωπα, όπως ο Νίκος Μπελογιάννης, ο αρχιστράτηγος του Δημοκρατικού Στρατού Μάρκος Βαφειάδης, αλλά και οι γυναίκες που ερωτεύθηκαν τον Νίκο Ζαχαριάδη, η Μάνια Νοβίκοβα και η Ρούλα Κουκούλου. Με κινηματογραφικό τρόπο, τα γεγονότα παρουσιάζονται πρισματικά, ζωντανεύοντας την εποχή που σημάδεψε τη νεότερη ελληνική ιστορία.

Ένα επικό μυθιστόρημα για τον άνθρωπο που ταυτίστηκε με τη μεγαλύτερη τραγωδία της χώρας.

Παραθέτουμε δημοσίευμα της "εφημερίδας των συντακτών" σχετικό με το βιβλίο

Το κύκνειο άσμα του Κουτσομύτη για τον Ζαχαριάδη

koytsomytis.jpg

Ο σκηνοθέτης Κώστας ΚουτσομύτηςΟ σκηνοθέτης, Κώστας Κουτσομύτης | EUROKINISSI/ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ
Ενα μυθιστόρημα σαν κινηματογραφική ταινία, καρπός πολύχρονης έρευνας του Κώστα Κουτσομύτη, που αποτυπώνει την ανθρώπινη πλευρά του ιστορικού ηγέτη του ΚΚΕ, αποφεύγοντας τους αφορισμούς, τη στράτευση και τις κρίσεις. Μας μιλάει γι’ αυτό ο Ευάγγελος Μαυρουδής, γιατρός και προσωπικός φίλος του σπουδαίου σκηνοθέτη, με τον οποίο μαζί ολοκλήρωσαν το τελευταίο πόνημά του.
Ο,τι ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης για την ποίηση, ήταν ο Κουτσομύτης για τη λογοτεχνία. Οπως ο Μίκης με τη μουσική του έκανε όλο τον κόσμο να τραγουδάει ποίηση, έτσι και ο Κουτσομύτης κατόρθωσε με την κάμερα και το ταλέντο του να μας μάθει την καλή λογοτεχνία. 
Ο Νίκος Ζαχαριάδης μιλά σε αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ο Νίκος Ζαχαριάδης μιλά σε αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού | 
Με αυτά τα λόγια ξεκινάει η κουβέντα μας με τον Ευάγγελο Μαυρουδή, γιατρό και προσωπικό φίλο του σπουδαίου σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη, με τον οποίο μαζί ολοκλήρωσαν και το τελευταίο πόνημά του, λίγο πριν φύγει απρόσμενα από τη ζωή, πριν από τρεις μόλις μήνες (10 Μαρτίου 2016). Πρόκειται για το μυθιστόρημα «Το κόκκινο τανγκό», που θα κυκλοφορήσει τη Δευτέρα, από τις εκδόσεις Κέδρος. Το βιβλίο αποτελεί μια μυθιστορηματική ψυχογραφία του Νίκου Ζαχαριάδη.
Στις σελίδες του απλώνεται ένα μεγάλο τμήμα της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας, από την Απελευθέρωση στον Εμφύλιο, μέσα από τη σκέψη και τις πράξεις του Ζαχαριάδη, μέχρι τον εκτοπισμό του στη Σιβηρία, από το καθεστώς στο οποίο αφιερώθηκε, την απομόνωσή του υπό εικοσιτετράωρη αστυνομική παρακολούθηση και το τραγικό τέλος του (αυτοκτόνησε, μετατρέποντας σε αυτοσχέδια αγχόνη τον σωλήνα θέρμανσης).
Το ’91 ο Κουτσομύτης μαθαίνει την αλήθεια για την αυτοκτονία του Ζαχαριάδη και άρχισε την έρευνα στην οποία βοήθησε πολύ η δημοσιογράφος Εφη Μαρίνου. Πριν από περίπου τρία χρόνια, σε μία συζήτηση που είχε με τον γιατρό και φίλο του, Ευάγγελο Μαυρουδή, του μίλησε για τα σχέδιά του.
Ο γιατρός Ευάγγελος ΜαυρουδήςΟ γιατρός, Ευάγγελος Μαυρουδής | 
Ουσιαστικά αυτός ήταν η λογοτεχνική πένα και ο Κουτσομύτης ήταν η ιδέα, η έρευνα, όλη η προεργασία. «Μαζί προχωρούσαμε τα δύο χρόνια που έγραφα το βιβλίο και ποτέ δεν διαφωνήσαμε. Εξάλλου, γνωριζόμασταν καλά, πάνω από 20 χρόνια.
»Ο Κώστας ήταν ένας πολυδιαβασμένος, εξαιρετικά καλλιεργημένος άνθρωπος. Στο τέλος θέλησε να αντιστρέψει ό,τι είχε κάνει μέχρι τότε: με αυτό το μυθιστόρημα προσπάθησε να απαντήσει στο ερώτημα αν μπορεί ο κινηματογράφος να γεννήσει λογοτεχνία».
Ο ίδιος ο Κώστας Κουτσομύτης, στον πρόλογο του βιβλίου, εξηγεί: «Η ιδέα για “Το κόκκινο τανγκό” ξεκίνησε το 1993, ως θέμα για τηλεοπτική σειρά. Μόλις είχαν τελειώσει τα γυρίσματα από το “Βαμμένα κόκκινα μαλλιά” του Κώστα Μουρσελά και δούλευα την “Εκτέλεση” του Φρέντυ Γερμανού. Η αποκάλυψη της αλήθειας για τον θάνατο του Νίκου Ζαχαριάδη δύο χρόνια πριν με είχε συγκλονίσει.
»Θύτης και θύμα μιας νοοτροπίας, ενός τρόπου ζωής, θεός για κάποιους, διάβολος για άλλους, υπήρξε άνθρωπος με σάρκα και οστά, με παιδιά, με γυναίκες που τον αγάπησαν, με συντρόφους που υπέφεραν για χάρη του ή εξαιτίας του. Η ζωή του, συναρπαστική, καθρεφτίζει κατά τη γνώμη μου τη μοίρα της Αριστεράς, τις συγκρούσεις της εποχής του, τον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο, τις αντιπαλότητες που ακόμα διαιωνίζονται.
»Με το επιτελείο του γραφείου παραγωγής που διέθετα τότε ξεκινήσαμε να συγκεντρώνουμε τα απαραίτητα στοιχεία για το σενάριο. Επισκεφθήκαμε τους τόπους από τους οποίους είχε περάσει ο Ζαχαριάδης, φτάσαμε μέχρι τη Σιβηρία. Συνεργάστηκα με τους γιους του, μίλησα με δεκάδες ανθρώπους που τον είχαν ζήσει.
»Δυστυχώς, οι βομβαρδισμοί της Γιουγκοσλαβίας κατέστρεψαν το υλικό εποχής -όπλα, κανόνια, τανκς, στολές- στα στούντιο με τα οποία ήμασταν έτοιμοι να συνεργαστούμε, αναστέλλοντας την προσπάθεια. Η οικονομική κρίση στη συνέχεια ματαίωσε κάθε ελπίδα για την παραγωγή. Την ίδια εποχή ο οικογενειακός γιατρός μας, Βαγγέλης Μαυρουδής, ολοκλήρωνε τη συγγραφή της τριλογίας “Επιστροφή στη Σμύρνη”. Οταν διάβασα το έργο, ανακάλυψα έναν συγγραφέα με κινηματογραφική οπτική στον τρόπο αφήγησης.
»Στις αρχές του 2014, ενώ συζητούσαμε τα καινούργια σχέδιά του στα “Καλά Καθούμενα”, ένα μικρό εστιατόριο της Ραφήνας που αγαπάμε, μου αποκάλυψε ότι μελετούσε την εποχή του Εμφυλίου. Του μίλησα για το “Κόκκινο τανγκό”. Ο στόχος μας είναι, όταν διαβάζει κανείς το μυθιστόρημα, να μπορεί να το δει με τη φαντασία του να εκτυλίσσεται σαν κινηματογραφική ταινία... Προσπαθήσαμε να δώσουμε την ανθρώπινη πλευρά του Νίκου Ζαχαριάδη αποφεύγοντας τους αφορισμούς, τη στράτευση και τις κρίσεις. Οι κρίσεις για όλα ανήκουν στον αναγνώστη».
Οπως μας επισημαίνει ο κ. Μαυρουδής: «Ασχολήθηκε με αυτό το θέμα ο Κουτσομύτης γιατί τον συνεπήρε όλη η ίντριγκα γύρω από την αυτοκτονία του Ζαχαριάδη, το καθαυτό γεγονός, αλλά και η συγκάλυψη από το Κόμμα και την οικογένειά του. Αρκεί να σας πω ότι και η γυναίκα του, Ρούλα Κουκούλου -με την οποία συνεργάστηκα όταν ήμουν νεότερος, τέλη του ’70, στο ΚΚΕ- ποτέ δεν θέλησε να πει την αλήθεια.
»Η αυτοκτονία του Ζαχαριάδη, όπως την αισθάνθηκε εκείνος και όπως την πραγματοποίησε, ήταν μια πολιτική πράξη - ενάντια στο Κόμμα φυσικά. Φυσικά, ήταν και ο ίδιος σε πολύ άσχημη ψυχική κατάσταση, κουρασμένος και βαθιά απογοητευμένος.
»Αυτό φαίνεται και από τις τελευταίες επιστολές του, όπου όλους τους θεωρούσε προδότες. Ε, αυτό δεν θέλησε ποτέ το Κόμμα να βγει προς τα έξω και γι’ αυτό για 18 χρόνια συγκάλυπταν την αλήθεια. Προδόθηκε, δηλαδή, και από τον Φλωράκη και από τη γυναίκα του -που απ’ όσο ξέρω ήταν οι μόνοι που ξέραν τι έγινε, αλλά είπαν πως πέθανε από καρδιά- και από τα παιδιά του και από το Κόμμα, εδώ και στη Σοβιετική Ενωση.
»Η αποκάλυψη έγινε σχεδόν τυχαία. Από μία τροχονόμο που έμενε απέναντί του στο Σουργκούτ, όταν ήταν παιδί, και έγραψε για την αυτοκτονία του σε μια τοπική εφημερίδα, νομίζοντας μάλιστα λανθασμένα πως ήταν ο Γλέζος. Ενας αντισυνταγματάρχης της KGB απάντησε πως δεν ήταν ο Γλέζος αλλά ο Ζαχαριάδης, σε ένα άρθρο με τίτλο “Ο δεσμώτης του Σουργκούτ”. Και κάπως έτσι φανερώθηκαν όλα».
Ο ίδιος τονίζει πως «δεν κρίνουμε εμείς τον Ζαχαριάδη. Κατά κάποιον τρόπο μπαίνουμε μέσα στο μυαλό και την ψυχή του. Δεν είναι δύσκολο να γίνει αυτό, ειδικά αν κάποιος μελετήσει τα κείμενά του. Ηταν πολυγραφότατος -ίσως περισσότερο από κάθε άλλον πολιτικό- και φαίνεται καθαρά από τη γραφή του το πώς σκεφτόταν ή ένιωθε. Ειδικά οι καταγραφές που έγιναν στο τέλος, στις Ολομέλειες για τη διαγραφή του, τον έχουν απογυμνώσει πλήρως από σχήματα λόγου και είναι σαν να ακούς ηχογραφημένη την ομιλία του.
»Αυτό σε βοηθάει να καταλάβεις τι άνθρωπος ήταν... Για μένα και τον Κώστα ήταν σαν τον Νετσάγιεφ, στους “Δαιμονισμένους” του Ντοστογιέφσκι. Επαιζε, δηλαδή, με τους ανθρώπους. Σκεφτείτε πως τον καλύτερό του φίλο, τον Καραγιώργη, που είχε γράψει το 1950 ίσως την πιο ολοκληρωμένη ανάλυση για την προσωπικότητα του Ζαχαριάδη, για την πολιτική, τις ιδιομορφίες, τα χαρίσματα και τα ελαττώματά του, τον πρόδωσε και βρήκε τραγικό τέλος.
»Ηταν συμπεριφορά άγριου ζώου από τη μεριά του Ζαχαριάδη, πολύ σκληρή, αλλά και αμυντική. Οταν οι άνθρωποι φτάνουν σε αυτές τις ακρότητες, που είναι ανήθικες και απαίσιες, τότε φαίνονται πολλές πλευρές του χαρακτήρα τους... Για την Αριστερά ήταν ο “θεός”. Ως πατέρας ήταν εξαιρετικά στοργικός... Δεν συκοφαντούμε τον Ζαχαριάδη. Προσπαθούμε να τον καταλάβουμε. Θα θέλαμε και τα παιδιά του στην παρουσίαση του βιβλίου. Τον Σήφη, δηλαδή, καθώς δεν ξέρω πού είναι η Ολγα και ο Κύρος έχει πεθάνει. Εξάλλου το βιβλίο στηρίζεται και σε δικές τους μαρτυρίες».
Τον ρωτάμε τι σημαίνει πολιτικά ένα τέτοιο βιβλίο σήμερα. «Το πολιτικό πρόβλημα της χώρας σήμερα είναι πως δεν υπάρχει πνευματικό υπόβαθρο», απαντά ο Ευάγγ. Μαυρουδής. «Θα έπρεπε να μπορούμε να συνεργαστούμε, να μη φανατιζόμαστε, να μην είμαστε ευκολόπιστοι, να μην απογοητευόμαστε αμέσως. Ολα αυτά τα στοιχεία υπήρχαν και τότε στον κόσμο της Αριστεράς.
»Ολες αυτές οι αντιφάσεις υπήρχαν και τότε και τώρα. Διαβάζοντας το βιβλίο, οδηγούμαστε στην αλήθεια. Και η γνώση της αλήθειας είναι μια διαδικασία και βοηθητική και λυτρωτική και ο μόνος τρόπος να προχωρήσεις παρακάτω. Και αυτό το λέω εγώ, που ενώ ήμουν ψηλά στα κλιμάκια του ΚΚΕ, ουσιαστικά τίποτα δεν ξέραμε από την αλήθεια».
Ηθελε πολύ να δει το βιβλίο τυπωμένο
«Η ιδέα του τίτλου είναι βασισμένη στο ότι το τανγκό θέλει δύο και αναφέρεται στον Εμφύλιο σαν ένα τανγκό αίματος. Στην πλοκή του μυθιστορήματος, αυτό το “Κόκκινο τανγκό” έχει οργανικό ρόλο. Παρουσιάζεται σαν ένα τραγούδι προπολεμικό, που το τραγουδούν οι ήρωες της Αντίστασης, το χορεύει ο Ζαχαριάδης όταν παντρεύεται τη Ρούλα, το χορεύουν πριν χωρίσουν για να έρθει η Ρούλα από το Βουκουρέστι στην Ελλάδα κ.λπ.
»Αν ο Κουτσομύτης ήταν παρών στην παρουσίαση του βιβλίου, πιστεύω πως θα έλεγε αυτά που γράφει στον πρόλογο. Θα μιλούσε λίγο. Δεν ήθελε να κουράζει - είχε άγχος να μη βγει και το βιβλίο πολύ μεγάλο και κουράσει τον αναγνώστη. Ηταν μεγάλη αμαρτία που πέθανε πριν το δει να κυκλοφορεί. Και για μας ήταν επώδυνη διαδικασία, να βλέπουμε ότι κάτι έχει και να μη βρίσκουμε τι.
 «Το Κόκκινο τανγκό»
»Ολα έγιναν ξαφνικά. Μέχρι και μία εβδομάδα πριν φύγει από τη ζωή, κάναμε όλες τις εξετάσεις και δεν έδειξαν κάτι. Ακόμα δεν ξέρουμε για ποιον λόγο έφυγε... Και μου το λεγε, στ’ αστεία, πως “θα πεθάνω και δεν θα το δω το βιβλίο”. Ηταν τεράστια απώλεια. Ο ίδιος ήθελε πολύ να δει αυτό το βιβλίο έτοιμο...
»Ο Κώστας ήταν πολύ γλυκός άνθρωπος, πολύ δημιουργικός, με μεγάλη φαντασία και ταλέντο. Αδικημένος από την πραγματικότητα, ίσως και από την ίδια την τέχνη του, καθώς πάντα χρειάζονταν πολλά χρήματα για να κάνει όσα οραματιζόταν και τα τελευταία χρόνια δεν ήταν εύκολα τα πράγματα.
Είχε εξαιρετικές ιδέες, είχε πράγματα στο συρτάρι, ετοιμαζόταν να κάνει σειρά για τον Βενιζέλο. Στο τέλος, η ζωή του ήταν μαρτυρική, γιατί ήθελε να κάνει πράγματα και δεν μπορούσε, λόγω οικονομικών δυσκολιών. Και αυτό σίγουρα χειροτέρεψε και την υγεία του».

Απόσπασμα από «Το κόκκινο τανγκό»

Ο Νίκος ήταν σύμβολο για τον αγώνα. Μπορούσε να το διαβάσει στα μάτια των ηγετών του ΕΑΜ που τον έβλεπαν και τον γνώριζαν για πρώτη φορά. Εβλεπε την έκπληξή τους για τα νιάτα, το σφρίγος, τη ζωντάνια του ηγέτη του ΚΚΕ. Στο μεταξύ είχαν καταφθάσει δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ απ’ όλες τις εφημερίδες της Αθήνας [...] Τον φωτογράφισαν με τη μητέρα του, με τους συντρόφους του από το Κόμμα, με τους ηγέτες του ΕΑΜ.
Ο Μιχάλης Κύρκος, γελαστός, με τα φρύδια του να γωνιάζουν σαν μικρές στέγες, διευθυντής της εφημερίδας του ΕΑΜ, βουλευτής και υπουργός παλιότερα, τον ξεμονάχιασε για λίγο στο γραφείο του [...] Εν τω μεταξύ, όση ώρα κουβέντιαζαν η πόρτα του πολιορκούνταν και είχε ήδη παραβιαστεί από το πλήθος που διαρκώς κατέφθανε για να δει και να αγγίξει τον ελεύθερο πια αρχηγό, μπήκε ο Γέρος.
“Να συνεχίσουμε αύριο με τις συνεντεύξεις”, είπε γνωρίζοντας πόσο ραγδαία έτρεχε η επικαιρότητα. “Να προλάβουμε να κουβεντιάσουμε και ως κόμμα. Να ενημερώσουμε τον Νίκο”, άπλωσε το χέρι του στον ώμο του. “Πρώτα όμως να ξεκουραστεί ο άνθρωπος. Να κάτσει στο τραπέζι με την οικογένειά του” [...] “Ηρθε! Ηρθε!” δυνάμωσαν οι κραυγές απέξω. “Ηρθε ο Νίκος!”. Ο αρχηγός είχε γυρίσει επιτέλους, για να δώσει λύσεις, για να καθοδηγήσει το Κόμμα και το κίνημα.

Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου 2016

Confiteor: Φιλόδοξο, συναρπαστικό μυθιστόρημα, που καταπιάνεται με τα μεγάλα ζητήματα της ζωής - την εξουσία, τον πόνο, τη μεταμέλεια, το κακό και την εξιλέωση, την εκδίκηση, την αγάπη, την ενοχή και τη συγχώρεση -, με υπέροχη γλώσσα και μια εντυπωσιακή πλοκή.


Confiteor
Ζάουμε Καμπρέ
μετάφραση:
 Ευρυβιάδης Σοφός
Πόλις
, 2016
736 σελ.
Τιμή € 22,00


Βαρκελώνη, δεκαετία του ’50. Ο νεαρός Αντριά μεγαλώνει ανάμεσα σ’ έναν πατέρα που θέλει να του δώσει μόρφωση αναγεννησιακού ανθρώπου, να τον κάνει γνώστη πολλών γλωσσών, και μια μητέρα που τον προορίζει για την καριέρα δεξιοτέχνη βιολονίστα. Ο Αντριά, ευφυής, μοναχικός και υπάκουος, προσπαθεί να ικανοποιήσει τις υπέρμετρες και αντιφατικές φιλοδοξίες των γονιών του, ώς τη στιγμή που ανακαλύπτει την ύποπτη προέλευση του οικογενειακού πλούτου και άλλα ανομολόγητα μυστικά. Πενήντα χρόνια μετά, ο Αντριά, λίγο πριν χάσει τη μνήμη του, προσπαθεί να ανασυνθέσει την οικογενειακή ιστορία, ενώ γύρω από ένα εκπληκτικό βιολί του 18ου αιώνα διαπλέκονται τραγικά επεισόδια της ευρωπαϊκής ιστορίας, από την Ιερά Εξέταση ώς τη δικτατορία του Φράνκο και τη ναζιστική Γερμανία, με αποκορύφωμα το Άουσβιτς, το απόλυτο κακό.

Φιλόδοξο, συναρπαστικό μυθιστόρημα, που καταπιάνεται με τα μεγάλα ζητήματα της ζωής -την εξουσία, τον πόνο, τη μεταμέλεια, το κακό και την εξιλέωση, την εκδίκηση, την αγάπη, την ενοχή και τη συγχώρεση-, με υπέροχη γλώσσα και μια εντυπωσιακή πλοκή.

Το "Confiteor" έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων το βραβείο Κριτικών Serra d’Or 2012, το βραβείο M. Angels Anglada 2012, το βραβείο La tormenta en un Vaso 2012, το βραβείο Crexells 2012, το βραβείο Courrier International για το καλύτερο ξένο μυθιστόρημα του 2013.

Μεταφράστηκε σε δεκαπέντε γλώσσες και σημείωσε παντού ιδιαίτερη εμπορική επιτυχία, πουλώντας πάνω από 1.000.000 αντίτυπα.




Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ έγραψε για το βιβλίο
Πηγή: www.lifo.gr

Το όνομα του συγγραφέα – Ζάουμε Καμπρέ- σου είναι άγνωστο. Ο αριθμός των σελίδων –πάνω από οχτακόσιες- μοιάζει τρομακτικός. Ο κατάλογος με τα ονόματα των ηρώων στο τέλος, ανάλογα με την εποχή στην οποία ζωντανεύουν, προκαλεί ίλιγγο. Kι όμως, στον ωκεανό του "Confiteor" (μετ. Ε. Σοφός, εκδ. Πόλις) σε περιμένει ένα από τα συναρπαστικότερα ταξίδια σου! Το νήμα της αφήγησης κρατάει ένας ηλικιωμένος, γεμάτος ενοχές άντρας, που νιώθει πως κουβαλάει το βάρος ολόκληρης της ανθρωπότητας. Ένας καθηγητής ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης που, μικρός, στη δεκαετία του ΄50, κρεμιόταν από τη βιβλιοθήκη του πατρικού του σαν το αγόρι της φωτογραφίας στο εξώφυλλο. Η πλοκή αυτού του μεγάλου από κάθε άποψη έργου καλύπτει πέντε αιώνες φρίκης - από τα χρόνια της Ιεράς Εξέτασης ως το κολαστήριο του Άουσβιτς. Το υλικό του θα μπορούσε κάλλιστα να διοχετευτεί σε μια διατριβή για το Κακό. Στην πραγματικότητα, εν τούτοις, είναι ένα μνημείο διεξιοτεχνίας, ένα στοχαστικό μυθιστόρημα με απίστευτα αφηγηματικά κόλπα, δοσμένο σαν την ομολογία ενός μετανοούντος και σαν μια απέραντη ερωτική εξομολόγηση ταυτόχρονα.   

«Το να γεννηθώ σ' αυτήν την οικογένεια ήταν ένα ασυγχώρητο λάθος», επιμένει να επαναλαμβάνει ο Αντριά Αρντέβολ, καθώς, πριν το Αλτσχάιμερ κυριεύσει απ' άκρη σ' άκρη το μυαλό του, πιάνει να γράψει στη γυναίκα της ζωής του, τη Σάρα, τις αναμνήσεις και τα πεπραγμένα του. Μεγαλωμένος χωρίς αγάπη, από έναν πατέρα που ήθελε να τον κάνει κορυφαίο γλωσσολόγο και μια μητέρα που τον ονειρευόταν κορυφαίο βιολιστή, ο Αντριά βλέπει αναδρομικά την παιδική του ηλικία σαν διαφάνειες από πίνακες του Χόπερ, διαποτισμένες από την ίδια κολλώδη και μυστηριώδη μοναξιά. «Βλέπω τον εαυτό μου σαν μια από αυτές τις φιγούρες που κάθονται σε ξέστρωτο κρεβάτι, μ' ένα βιβλίο παρατημένο σε μια γυμνή καρέκλα ή που κοιτούν από το παράθυρο ή κάθονται δίπλα σ' ένα λιτό τραπέζι και παρατηρούν τον άδειο τοίχο. Διότι τα πάντα στο σπίτι γίνονταν ψιθυριστά...».  

Γαντζωμένος στις αναμνήσεις του Αντριά, γίνεσαι μάρτυρας αλλεπάλληλων δραματουργικών ανατροπών, βλέπεις το "Confiteor" να μεταλλάσσεται από μυθιστόρημα ενηλικίωσης σε αστυνομικό θρίλερ στοιχειωμένο από μεταφυσικές ανησυχίες και φιλοσοφικούς προβληματισμούς, και με τη σειρά σου δεν μπορείς παρά να αναρωτηθείς: πού εδρεύει το κακό; Είναι άραγε σύμφυτο με την ανθρώπινη φύση;  

 Τότε ακόμα, ο Αντριά, στο πρόσωπο του πατέρα του, πέρα από έναν απόμακρο δυνάστη, αναγνώριζε έναν παθιασμένο συλλέκτη κι έναν εξαιρετικά επιτυχημένο αντικέρ. Σύντομα, ωστόσο, θ' ανακαλύψει ότι ο ο τελευταίος -που έμελλε να βρεθεί άγρια δολοφονημένος- ήταν άνθρωπος χωρίς αναστολές. Ότι ήταν ικανός να εκμεταλλευτεί τους πάντες για να εμπλουτίσει τη συλλογή του και να τονώσει την οκογενειακή επιχείρηση: να καταδόσει αντιφρονούντες επί δικτατορίας του Φράνκο, να ληστέψει Εβραίους που τρέπονταν σε άτακτη φυγή, να εκβιάσει ναζί που μεταπολεμικά δραπέτευαν οργανωμένα από την Ευρώπη, να επωφεληθεί από κάθε κατεστραμμένο που χρειαζόταν επειγόντως χρήματα. «Είμαι γιός του πατέρα μου και το αίμα των αμαρτιών του θα τρέχει στις φλέβες των παιδιών του και των παιδιών των παιδιών του ως την έβδομη γενιά», γράφει τώρα ο Αντριά, καθώς ανακαλεί την εποχή που παραμέρισε τις φιλοδοξίες των δικών του κι έβαλε στόχο να μελετήσει την ιστορία της ανθρώπινης σκέψης και των εκφάνσεων του Κακού ανά τους αιώνες, αναζητώντας έτσι την προσωπική του λύτρωση.   

Το κρίμα που βαραίνει τον ίδιο πάνω απ' όλα, έχει να κάνει μ' ένα πολύτιμο έργο τέχνης, ένα βιολί Στοριόνι, το μόνο από τα πατρογονικά κειμήλια που είχε ορκιστεί να μην αφήσει από τα χέρια του. Το δέσιμό του μ' αυτό το βιολί ήταν που καθόρισε και τη σχέση του με τη Σάρα, την γυναίκα με το θλιμένο βλέμμα που επί τριάντα χρόνια μπαινόβγαινε στην ζωή του και στην οποία στάθηκε ανίκανος ν' ανταποδώσει την ευτυχία που του χάρισε. Κι είναι ακριβώς η ιστορία αυτού του βιολιού, του σημαδεμένου από δυστυχίες και από αίμα, που χρησιμοποιεί ως συγκολλητική ουσία ο Ζάουμε Καμπρέ για να ζωντανέψει επεισόδια από τις σκοτεινότερες περιόδους της ευρωπαϊκής ηπείρου όπως προκύπτουν από τα διαβάσματα, τις εμπειρίες και την οργιώδη φαντασία του κεντρικού του ήρωα.   Καταλανός ως το μεδούλι, γεννημένος το 1947, ο Ζάουμε Καμπρέ έζησε τον ισπανικό εμφύλιο μέσα από τα μάτια των γονιών του, σπούδασε καταλανική λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης κι έχει στο ενεργητικό του από μυθιστορήματα, διηγήματα και θεατρικά έργα μέχρι σενάρια για σαπουνόπερες...   


Από τις σελίδες του "Confiteor" ξεπροβάλλουν άτεγκτοι ιεροεξεταστές και αμετανόητοι αξιωματούχοι του Τρίτου Ράιχ, διεφθαρμένα στελέχη της πολιτικής εξουσίας και του Βατικανού, γιατροί που προδίδουν τον όρκο τους και επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος που στη συνέχεια αυτοκτονούν, ιερείς που αφήνουν το ράσο για το τουφέκι ή αφοσιώνονται στον θεό του χρήματος, εγκληματίες που υποτροπιάζουν κι εγκληματίες που αγωνίζονται εις μάτην να εξιλεωθούν... Κι όλοι, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να συνυπάρξουν και να "συνομιλήσουν" μεταξύ τους, ακόμα και μέσα στην ίδια παράγραφο!   


Διασχίζοντας αβυσσαλέες χρονικές αποστάσεις, ελισσόμενος διαρκώς ανάμεσα στην πρωτοπρόσωπη και την τριτοπρόσωπη αφήγηση και δίνοντας φωνή ως και σε άψυχα αντικείμενα, ο Καμπρέ απλώνει τα πλοκάμια της ιστορίας του προς κάθε κατεύθυνση: από τη Βαρκελώνη του σήμερα στη Ρώμη του μεσοπολέμου, από ένα μεσαιωνικό μοναστήρι στη Ζιρόνα σε μια αίθουσα συναυλιών του Παρισιού, από το στρατόπεδο του Άουσβιτς σ' έναν λόχο παρτιζάνων στη Σλοβενία, από τους Αγίους Τόπους σ' έναν προσφυγικό καταυλισμό στην Αφρική... Όσα πετάγματα, όμως, κι αν κάνει, όσες εποχές και πρόσωπα κι αν βάζει να διασταυρωθούν- ανάμεσά τους και πρόσωπα υπαρκτά όπως Ρούντολφ Ες ή ο Αϊζάια Μπερλίν- δεν χάνεις ποτέ τον προσανατολισμό σου. Γαντζωμένος στις αναμνήσεις του Αντριά, γίνεσαι μάρτυρας αλλεπάλληλων δραματουργικών ανατροπών, βλέπεις το "Confiteor" να μεταλλάσσεται από μυθιστόρημα ενηλικίωσης σε αστυνομικό θρίλερ στοιχειωμένο από μεταφυσικές ανησυχίες και φιλοσοφικούς προβληματισμούς, και με τη σειρά σου δεν μπορείς παρά να αναρωτηθείς: πού εδρεύει το κακό; Είναι άραγε σύμφυτο με την ανθρώπινη φύση; Αν υπάρχει Θεός, γιατί η αδιαφορία του για το κακό είναι τόσο σκανδαλώδης; Γιατί συνεχίζουμε να αλληλοσκοτωνόμαστε; Και πώς γίνεται μέσα από τόση σκληρότητα, τόσους πολέμους, τόσα πογκρόμ να εξακολουθούν να γεννιώνται και τόσο σπουδαία έργα τέχνης;   


Καταλανός ως το μεδούλι, γεννημένος το 1947, ο Ζάουμε Καμπρέ έζησε τον ισπανικό εμφύλιο μέσα από τα μάτια των γονιών του, σπούδασε καταλανική λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης κι έχει στο ενεργητικό του από μυθιστορήματα, διηγήματα και θεατρικά έργα μέχρι σενάρια για σαπουνόπερες. Όπως έχει δηλώσει, το πάθος του ν' αφηγείται ιστορίες οφείλεται στην αγάπη που τρέφει για τη γλώσσα του. Μια γλώσσα απαγορευμένη, όχι μόνο επί Φράνκο, αλλά και παλιότερα ακόμη, η οποία μπορεί να μιλιέται από εκατομμύρια ανθρώπους αλλά δεν έχει πίσω της –όπως θα επιθυμούσε ο ίδιος- ένα κράτος να την στηρίζει και να την προωθεί. Διόλου τυχαίο που σ' ένα σημείο του βιβλίου του, ένας από τους ήρωες κραυγάζει: «Γι' αυτό είμαι Εβραίος, όχι λόγω καταγωγής απ' όσο ξέρω, αλλά από επιλογή, όπως πολλοί Καταλανοί που νιώθουμε σκλάβοι στη γη μας και ξέρουμε τι θα πει διασπορά, μόνο και μόνο επειδή είμαστε Καταλανοί...». Έργο ωριμότητας, το "Confiteor" πρωτοκυκλοφόρησε το 2011 και στη συνέχεια, έχοντας αποσπάσει κάμποσες διακρίσεις, μεταφράστηκε σε δεκαπέντε γλώσσες σημειώνοντας πωλήσεις που ξεπερνούν συνολικά το ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Τώρα μαθαίνω πως είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Καμπρέ που κυκλοφορεί στα ελληνικά. Προηγήθηκε το "Οι φωνές του ποταμού Παμάνο" (εκδ. Πάπυρος). Τρέχω να το πάρω! 

Τετάρτη 14 Σεπτεμβρίου 2016

"ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ" το βιβλίο που μιλά στα παιδιά για την προσφυγιά χαρακτηρίστηκε ως το σημαντικότερο εικονογραφημένο βιβλίο της χρονιάς. Δώστε το στα παιδιά σας. Κάντε τη διαφορά

Το βιβλίο των Εκδόσεων Πατάκη "ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ" που μιλά στα παιδιά για την - αναγκαστική λόγω πολέμων - προσφυγιά χαρακτηρίστηκε από το περιοδικό Publishers Weekly ως το σημαντικότερο εικονογραφημένο βιβλίο της χρονιάς.


Το ταξίδι : Φραντζέσκα Σάννα
μετάφραση: Μαρία Παπαγιάννη
Εκδόσεις Πατάκη, 2016
Τιμή € 11,90
Πώς είναι να τ΄ αφήνεις όλα πίσω σου και να ταξιδεύεις για έναν τόπο ξένο• έναν τόπο που
 δε γνωρίζεις; Μια μητέρα και τα δυο της παιδιά ξεκινούν ένα τέτοιο ταξίδι. Ένα ταξίδι
γεμάτο φόβο για το άγνωστο αλλά και γεμάτο ελπίδα.
Μια ιστορία βασισμένη πάνω σε πολλές μικρές ιστορίες ανθρώπων που αναγκάστηκαν να
 αναζητήσουν ένα καινούριο σπίτι. Αυτή τη μία ιστορία, τη φτιαγμένη από πολλές, η 
Φραντσέσκα Σάννα την ακουμπάει στο στόμα ενός μικρού παιδιού που με τη σειρά του θα
 την αφηγηθεί για χάρη όλων των παιδιών που βασανίζονται στην εποχή μας ταξιδεύοντας
 για εκεί που δε θα φοβούνται πια.

Δευτέρα 22 Αυγούστου 2016

Με Ηπειρώτικο μοιρολόγι, μια ανάρτηση για τη φίλη που έφυγε ...




Στη Γιούλη,με το εγκάρδιο χαμόγελο και το ζεστό της βλέμμα.
Στη Γιούλη, τη φανατική βιβλιοφάγο αλλά ταυτοχρόνως και απαιτητική αναγνώστρια.
Στη Γιούλη, που από τα Βάγια κάθε τόσο ερχόταν αποκλειστικά για βιβλιοθεραπεία στη «Σύγχρονη έκφραση», φορτωνόταν νέες και παλαιότερες εκδόσεις και περιχαρής έδινε ραντεβού για την επόμενη φορά, με τη νέα σοδειά.
-         Ξέρεις εσύ έλεγε, τι θα κρατήσεις.
Κι επειδή ήξερα, είχα ήδη βγάλει στην άκρη το Confiteor, τα καινούργια των Ροθ και Κόου, το Offshore του Μάρκαρη με την «Πηνελόπη των τρένων» της Πολιτοπούλου - γιατί την χαλάρωνε η αστυνομική λογοτεχνία-, μαζί με την τριλογία του Σπέρμπερ από τις εκδόσεις Καστανιώτη που είχε αφήσει για μαγιά από την προηγούμενη αγορά.
Μόνο που το καλοκαίρι τέλειωνε κι η Γιούλη δε φαινόταν ...
Δεν άργησαν και τα κακά μαντάτα. Με καθυστέρηση 40 ημερών .
Η θλίψη μας άφατη με το απροσδόκητο νέο.
Γιούλη, δε θα σε ξεχάσουμε. Σε κάθε έκδοση που γνωρίζουμε ότι θα σου άρεσε η σκέψη μας θα σε συντροφεύει. 

Πέμπτη 11 Αυγούστου 2016

Η ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ : ένα αξιοπρόσεκτο νουάρ μυθιστόρημα της Μαρλένας Πολιτοπούλου με δύο ανεξιχνίαστους φόνους, ερωτικά μυστικά, δωσίλογους και μετανάστες με φόντο τα 45άρια του Καζαντζίδη

1965: Ο Στέλιος Καζαντζίδης φτάνει στον σταθμό του Μονάχου για να δώσει μια σειρά από συναυλίες σε όλη τη Γερμανία. Σε μια γωνιά του ίδιου σταθμού ο Στρατής Κοκκινίδης, ένας έλληνας μετανάστης, βρίσκεται νεκρός. Ο φόνος του δεν θα εξιχνιαστεί ποτέ. Πενήντα χρόνια αργότερα, ο ερευνητής και σκιτσογράφος Παύλος Γ., ως οφειλή στον αστυνόμο πατέρα του, θα ασχοληθεί με την υπόθεση. Τα ίχνη θα τον οδηγήσουν στη Νάουσα, τόπο καταγωγής του Κοκκινίδη, και πίσω στα χρόνια της Κατοχής, για να ανακαλύψει ερωτικά μυστικά, δωσίλογους, λίρες, προδοσίες και επαναστάτες. Θα αφήσει για λίγο την αγαπημένη του τζαζ για να ακούσει τα τραγούδια του Στέλιου και θα ανταμειφθεί από την κόρη της Πηνελόπης των τρένων με είκοσι 45άρια δισκάκια. Και όταν όλα θα έχουν πια τελειώσει, ο κόσμος της μετανάστευσης δεν θα του είναι πια ξένος. 

της Ελένης Κεχαγιόγλου
Με τη Μαρλένα η διά ζώσης γνωριμία μας δεν είναι μακρά, δεν μετρά ακόμη δεκαετία, αλλά, ξέρετε πώς είναι αυτά, υπάρχουν για κάθε αναγνώστη συγγραφείς τους οποίους διαβάζοντάς τους αισθάνεσαι πως είναι κατά κάποιον τρόπο δικοί σου άνθρωποι, μιλάτε την ίδια γλώσσα, υπάρχουν εκλεκτικές συγγένειες. Ενίοτε, όταν αγαπάς το έργο ενός συγγραφέα και τον γνωρίζεις ως άνθρωπο, τρως τα μούτρα σου — λες, άσε καλύτερα, θα αγαπώ μονάχα τον συγγραφέα. Με τη Μαρλένα, την οποία πρωτοδιάβασα το 1999, με το μυθιστόρημά της με τον ατμοσφαιρικό τίτλο «Ο κύριος Μάριος μετάνιωσε αργά» (έργο το οποίο, ευτυχώς, επανεκδόθηκε, ξανακοιταγμένο, από το Μεταίχμιο το 2012), απόλαυσα το κείμενο και το συγγραφικό της βλέμμα, παρότι, τότε, ήμουν σε μετα-φοιτητική φάση και επιφυλακτική με το αστυνομικό μυθιστόρημα. Και ευτυχώς η γνωριμία μαζί της με έκανε να μην χρειάζεται να υπενθυμίσω στον εαυτό μου το «μάντρα» της θεωρίας της λογοτεχνίας: άλλο ο συγγραφέας, άλλο ο άνθρωπος, μπορούσα να αγαπώ και τη συγγραφέα και τον άνθρωπο.
Θα σταματήσω ωστόσο εδώ τις προσωπικές αναφορές, διότι η Πηνελόπη των Τρένων (των τρένων του Μονάχου και της Νάουσας) κρατά στα χέρια το πλεκτό της και διεκδικεί να αφιερωθεί σε κείνην η βραδιά. Εξάλλου, θεωρεί πως μπορεί στη συνέχεια της βραδιάς να κερδίσει εκείνη το φλουρί.

Το πλεκτό της δικής μας Πηνελόπης έχει υφάδι σφιχτό, σαν και την αφηγηματική δομή του βιβλίου της Πολιτοπούλου. Ενός βιβλίου, που, αναπτύσσοντας τη διερεύνηση δύο ανεξιχνίαστων φόνων πριν από κοντά 50 χρόνια, χωράει: της μετανάστευσης και της προσφυγιάς το αιώνιο δράμα / Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία τη δεκαετία του 1960 αλλά και γκασταρμπάιτερ σήμερα / το ελληνικό εβραϊκό τραύμα / Κατοχή, δωσίλογους, Χούντα, τη μεγάλη δηλαδή ιστορία πανταχού παρούσα στη ζωή των ανθρώπων, άλλοτε επιρρεάζοντάς την άμεσα άλλοτε δρώντας υπόγεια / πρόσφυγες (α) Πόντιους στη μετά την Καταστροφή Ελλάδα και (β) από τη Συρία στην Ελλάδα του 2015 / κοινωνική και πολιτική κρίση (παρεισφρέει στις σελίδες του βιβλίου και η αισιόδοξη αναφορά της σύλληψης του Κασιδιάρη και του Μιχαλολιάκου, όπως επίσης και η πληροφορία ότι στη Νάουσα δεν ευδοκιμεί το μολυσμένο φρούτο Χ.Α.) / έχουμε επίσης βινύλια και μνήμες, σεξ-χρήμα και ιδεολογία (τα βασικά κίνητρα του φόνου, τις κινητήριες δυνάμεις της ζωής άρα και της στέρησής της) / το πολύπτυχο έρωτας-πόλεμος-νόστος-επιστροφή-εκδίκηση / μπόλικο, πολύ Καζαντζίδη και μια υπέροχη σύγκρισή του με τον σερ Μπιθί, που εγώ τη χρησιμοποιώ πλέον ως επιχειρηματολογία προς τους φίλους που ομνύουν στο όνομα του Μπιθικώτση και δεν αντέχουν, λέει, τον λυρισμό του Καζαντζίδη / έχει Μπούλες: το παλαιότατο αποκριάτικο έθιμο στη Νάουσα, αλλά έχει και το μυστικό της επιτυχίας του Μπουτάρη ως δημάρχου / έχει ακόμη και την ιδοποιό διαφορά μεταξύ Ελλήνων και Γερμανών.
Κι όλα αυτά, με πραγματικά καλούς συνεκτικούς αρμούς, σε ένα μυθιστόρημα που κρατά το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο ως προς το «τι θα γίνει παρακάτω»: ως προς το βασικό συγγραφικό στοίχημα, δηλαδή, σε κάθε μυθιστόρημα, και κυρίως σε κάθε αστυνομικό μυθιστόρημα. 


Στο σημείο αυτό, θα την αφήσω ωστόσο την Πηνελόπη να περιμένει λίγο ακόμη και θα προχωρήσω κάπως ανάποδα — μη με παρεξηγήσετε, δεν είμαι ανάποδη (νομίζω), αλλά θέλω να αναφερθώ στο Σημείωμα της συγγραφέως στο τέλος του βιβλίου, από όπου πληροφορούμαστε ότι η διαδρομή του μυθιστορήματος που παρουσιάζουμε σήμερα ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια. Κι αυτό αποκαλύπτει ακριβώς τη βάσανο της γραφής. Επίσης, οι ευχαριστίες που απευθύνει οι συγγραφέας φανερώνουν για ποιο λόγο, διαβάζοντας το βιβλίο αυτό, μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι  η Πολιτοπούλου ξέρει σαν την τσέπη του παλτού της τη Νάουσα και τη Βέροια, καθώς και τη ζωή των ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία τη δεκαετία του ’60. Διότι η Μαρλένα ταξίδεψε, ρώτησε, βρήκε τους κατάλληλους πληροφοριοδότες, ξόδεψε ή αξιοποίησε την ενέργειά της για να γίνει, για χάρη του μυθιστορήματός της, συγγραφέας-ντετέκτιβ.
Κάθε συγγραφέας, γράφει δεν γράφει αστυνομικά, είναι, νομίζω, ντετέκτιβ, με την έννοια ότι οφείλει να ψάξει για δικό του λογαριασμό (ανεξάρτητα δηλαδή από τον θα αποφασίσει να αποκαλύψει ό,τι βρήκε στον πελάτη-αναγνώστη) το παρελθόν των ηρώων του και το παρόν τους, να περπατήσει τους δρόμους όπου περπάτησαν, να δει ό,τι έχουν εκείνοι δει, να αναζητήσει τα βαθιά κρυμμένα μυστικά τους, να κατανοήσει γιατί δρουν όπως δρουν, γιατί έχουν γίνει οι άνθρωποι που είναι.
Στην προκειμένη περίπτωση, το μυθιστόρημα της Μαρλένας απαλλάσσει τον αναγνώστη της από το να αναρωτιέται διαρκώς εάν ισχύουν τα πραγματολογικά στοιχεία που αναφέρει. Κι αυτό, διότι όλες οι μικρές λεπτομέρειες (από το σύνθημα κατά της Τρόικας που είναι γραμμένο σε τοίχο της Νάουσας, μέχρι την περιγραφή του ισογείου της Βιβλιοθήκης της Βέροιας, και από τα οινοποιεία της περιοχής μέχρι το ερειπωμένο σήμερα εργοστάσιο της Columbia που άλλοτε γνώρισε δόξες ως η δισκογραφική εταιρία των πρώτων ονομάτων ενώ σήμερα παρακμάζει φιλοξενώντας απελπισμένους άστεγους μετανάστες που πατούν —τι ειρωνεία— τα πεταμένα στη λάσπη δισκάκια από τη σούπερ επιτυχία «Τα παιδιά του Πειραιά») όλες οι μικρές λεπτομέρειες λοιπόν σε πείθουν ότι η αφηγηματική φωνή έχει κάνει το ρεπεράζ της όπως λένε στο σινεμά, την αυτοψία της σε όλους τους σκηνικούς χώρους του μυθιστορήματος. Κι αυτό, ξέρετε, δεν είναι διόλου αυτονόητο.
Με τον τρόπο αυτό, λοιπόν, καθώς και με τα στοιχεία της σύγχρονης ζωής που παρέχει το βιβλίο αποτυπώνοντας —παράλληλα με την έρευνα του παρελθόντος— την καθημερινότητα, το βιβλίο αυτό μελλοντικά θα είναι ένα τεκμήριο για το ελληνικό έτος 2015, για την Ελλάδα την εποχή της κρίσης γενικότερα, από την εισβολή του Ίντερνετ στην καθημερινότητα μέχρι τον Ελληνάρα που κορνάρει, από τα δίκτυα εκμετάλλευσης των μεταναστών απ’ τους συμπατριώτες τους και τους Έλληνες μέχρι τα διόδια που ακρίβυναν — όπως ακριβώς τα έργα του γενάρχη της αστυνομικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα, του Γιάννη Μαρή, αποτελούν και το αποτύπωμα του άστεως (κυρίως) τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 και μέχρι την πτώση της Χούντας.
Ωστόσο ο Μαρής γράφει σε μια εποχή που τα ξερονήσια είναι ακόμη γεμάτα από αριστερούς πολίτες και η χώρα επιχειρεί, κουτσά στραβά, τη μεταπολεμική ανόρθωσή της, και για αυτό αποφεύγει κατά κανόνα να ξύσει πληγές θίγοντας πολιτικά προβλήματα, παρόλο που, στο «Έγκλημα στα παρασκήνια», το 1954, π.χ., στη σκοτεινή υπόθεση εμπλέκεται η κοσμική Αθήνα, άνθρωποι του θεάτρου και βιομήχανοι, αλλά και δωσίλογοι της Κατοχής.
Η Μαρλένα νεότερη εκπρόσωπος του είδους που στη μεταπολεμική Ελλάδα αγαπήθηκε χάρη στην πένα του Μαρή, όπως κι εκείνος αναθέτει την εξιχνίαση των εγκλημάτων στον Παύλο Γεωργούλα, σε κάποιον που δεν είναι ο τυπικός αστυνομικός επιθεωρητής αλλά ένας σκιτσογράφος-αρχιτέκτονας, ο οποίος έχει συνεργαστεί χρόνια με την αστυνομία. Πρόκειται για έναν ήρωα αντίστοιχο, ας πούμε, με τον δημοσιογράφο Μακρή που συνεπικουρείται από τον περίφημο αστυνόμο Μπέκα, όπως ακριβώς τον Παύλο της Πολιτοποπούλου βοηθά ο διευθυντής του τμήματος Ανθρωποκτονιών Περικλής Γιατζόγλου. Και μάλιστα, ο Παύλος —ύστερα από τα 4 βιβλία της Μαρλένας όπου έχει πρωταγωνιστήσει— στο τέλος του έργου που παρουσιάζουμε σήμερα παραδίδει σκυτάλη στον υπό συνταξιοδότηση Περικλή, ώστε έτσι, να περιμένουμε το επόμενο μυθιστόρημα στο οποίο τα ηνία θα κρατά πια ένας αστυνομικός όπως κάποτε τα πήρε από τον δημοσιογράφο Μακρή και ο περίφημος αστυνόμος Μπέκας. 


Φαίνεται πως, παρότι «το να ασχολείσαι με ιστορίες από το παρελθόν μοιάζει σαν διακοπές, αφού η λάθος απόφαση δεν έχει συνέπειες», όπως γράφει η Μαρλένα αναφέρεται στο βιβλίο, ο ήρωας Παύλος, ύστερα από την υπόθεση μιας ανεξιχνίαστης δολοφονίας που ερευνά στην «Πηνελόπη των Τρένων» και την οποία του άφησε κληρονομιά ο αστυνομικός καριέρας  πατέρας του (μια υπόθεση όπου το «παρόν φώτιζε με βαριές σκιές το παρελθόν»), κατανόησε —αντιγράφω— ότι «την ελευθερία την έχεις περισσότερο μέσα σου» και ότι η αλήθεια αποκαλύπτεται όταν οι άνθρωποι την έχουν ακριβώς ανάγκη για να απελευθερωθούν. Ο ήρωας —μέσω της έρευνας αυτής, χάρη στην οποία γνώρισε, έστω μετά θάνατον καλύτερα τον πατέρα του— απαλλάσσεται εντέλει από τη βαλίτσα (από την ανάγκη δηλαδή να βρει την αλήθεια του άλλου) και την παραδίδει τότε με τη σειρά του τη βαλίτσα αυτή στον καθ’ ύλην αρμόδιο φίλο του Περικλή. Εξάλλου, πλέον η βαλίτσα άνοιξε, ο Παύλος μπορεί πια να υπερβεί τον πατέρα του, δεν του χρειάζεται να μάθει άλλα για την επαγγελματική σταδιοδρομία, τους έρωτες, τις πολιτικές πιέσεις που υπέστη, το ήθος του, τις συναλλαγές του με την ελληνική ιστορία.
Και με τον τρόπο αυτό, αποκόπτει τον ομφάλιο λώρο, κατανοεί πως «ό,τι κρατάς σε κρατάει» και απελευθερώνεται. Απελευθερώνεται μάλιστα διά της αλήθειας που έρχεται να δικαιώσει τους τεθνεώτες των οποίων η μνήμη είχε σκιαστεί και όχι να εκδικηθεί τους φταίχτες. Που έρχεται να κατανοήσει και όχι να τιμωρήσει, ώστε να επέλθει έτσι ένα «ισοζύγιο της ζωής», όπως γράφει το βιβλίο, μια ισορροπία.
Ένα επίσης συναρπαστικό στοιχείο στο μυθιστόρημα είναι ο τρόπος με τον οποίο το παρελθόν γίνεται παρόν καθώς οι παρελθοντικές πράξεις μοιάζει να σκοτεινιάζουν τη ζωή των απογόνων των πρωταγωνιστών της άλλοτε ιστορίας, είτε επρόκειτο για καθωσπρέπει καραμανλικούς είτε για ονειροπαρμένους αριστερούς είτε για ταλαιπωρημένους εβραίους είτε για αδίστακτους δοσίλογους, είτε για ανθρώπους λαϊκούς ή μικροαστούς που απλώς επιδιώκουν να τη βολέψουν ή να επιβιώσουν.
Στο βιβλίο η μνήμη —που σε μια ενδιαφέρουσα διατύπωση είναι «ό,τι φαντάζεται ο καθένας»— όχι απλώς αποδίδει δικαιοσύνη (αφού «Η δικαιοσύνη έγκειται στην ανάμνηση» σύμφωνα με το μότο του έργου που έχει αντληθεί από τον Στάινερ) αλλά και είναι (η μνήμη) ολωνών το σακουλάκι με τα ζόρικα: άλλος το έχει στο στήθος του, το βλέπει και αναμετριέται, και άλλος το έχει στην πλάτη του και κάνει πως δεν το ξέρει. Ο Παύλος, εσωτερικεύοντας ως ψυχική διαδικασία την ξενιτειά, λέει: «Είμαι μετανάστης, ξένος στον τόπο μου, ξένος στον αιώνα που τρέχει. Ξένα μού είναι και τα αισθήματά μου και απρόσμενα». Και συναντάται έτσι με το παραδοσιακό ποντιακό τραγούδι της ξενιτειάς: Σα ξένα είμαι Έλληνας και στην Ελλάδα ξένος.  
Με τη μετακίνηση του ήρωα από την ψυχική ακινησία στη δράση (στην απόφαση να επιστρέψει στα σκίτσα του, να εκδώσει το επόμενο βιβλίο του) ξαναβρίσκει την πατρίδα του, τον πραγματικό του εαυτό, με την επιστροφή του στις δικές του ανάγκες.
Ωστόσο, η εξαρχής ενασχόληση του ήρωα με την έρευνα, στη δική μου ανάγνωση, ανακαλύπτει κάτι για τη σχέση της Μαρλένας Πολιτοπούλου με την αστυνομική λογοτεχνία. Για τον Παύλο, με την αστυνομική έρευνα συνδέεται το ατομικό με το κοινωνικό.  Για τη Μαρλένα, νομίζω, οι αστυνομικές ιστορίες είναι το πρόσχημα για να γίνει το προσωπικό πολιτικό. Στην περίπτωσή της έχουμε τη γραφή ως πολιτική πράξη. Αναμοχλεύει τα ανθρώπινα (που ανάγονται σε εθνικά) πάθη, λύνει τους λογαριασμούς της με την Ιστορία, επιχειρεί —όπως η ίδια μου το είπε— να διαχειριστεί το δικό της οιδιπόδειο που είναι η Αριστερά. Και αυτό, σε μια φόρμα που αντιστέκεται, όπως γράφει στο βιβλίο, στη χαοτική εποχή μας. Ας πούμε κάτι οργανωμένο, έστω και παλιομοδίτικα, με αρχή, μέση και τέλος. Και οι αστυνομικές ιστορίες έχουν ΠΑΝΤΑ ένα τέλος — ο ένοχος θα αποκαλυφθεί. Δεν είναι παρήγορο αυτό; 
Δεν ξέρω αν οι Έλληνες με την κρίση έγιναν πιο ευαίσθητοι στον πόνο του άλλου, όπως γράφει η Μαρλένα. Ξέρω όμως ότι τα αστυνομικά βιβλία της δεν ψάχνουν απλώς και μονοσήμαντα τον δολοφόνο. Η αφήγησή της με τις αναδρομές στο παρελθόν και τις διαδρομές στο παρόν είναι ένα πολύσημο υφαντό, είναι μια «γλώσσα» δηλαδή εντός εισαγωγικών, όπως θα καταλάβετε όταν διαβάσετε το βιβλίο.
Και οπωσδήποτε καταλαβαίνω ότι η ανάγκη αυτή της Πολιτοπούλου, που ανάγεται σε ανάγκη πολιτικής πράξης, έχει ως αποτέλεσμα το μυστικό που αποκαλύπτει στο βιβλίο απαντώντας στην ερώτηση:
—   Πώς δεν γερνάει κανείς ποτέ;
—   Όταν το μυαλό του παράγει φρέσκιες ιδέες και είναι η ψυχή του στραμμένη στη χαρά.
Με αυτή την ευχή για τη Μαρλένα, για όλους μας, να ευχηθώ όλοι μας, ο καθένας μας και όλοι μαζί ως κοινωνία να πάψουμε να κρατάμε ό,τι μας κρατά καθηλωμένους.
Κεχαγιόγλου Ελένη
Το παραπάνω κείμενο της κ. Ελένης Κεχαγιόγλου γράφτηκε για την παρουσίαση του βιβλίου στο εντευκτήριο του περιοδικού "ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ" των Άσπρων Σπιτιών τον Ιανουάριο του 2016 και διαβάστηκε από τον Γιώργο Θεοχάρη λόγω κωλύματος - εξ αιτίας γρίπης - της Ε.Κ.


Η Μαρλένα Πολιτοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Δημοσιογράφησε σχεδόν είκοσι χρόνια σε εφημερίδες (Η ΑΥΓΗ, ΤΑ ΝΕΑ) και στο ραδιόφωνο (ΕΡΑ). Δίδαξε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στα Τμήματα Επικοινωνίας και ΜΜΕ. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα και νουβέλες. Μεταφράζει από τα γερμανικά. Από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά της Η μνήμη της πολαρόιντ και Ο κύριος Μάριος μετάνιωσε αργά. 

Η Ελένη Κεχαγιόγλου γεννήθηκε στο Διδυμότειχο το 1969. Σπούδασε Νεοελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Υποψήφια διδάκτωρ του Παν/μίου Αιγαίου, με θέμα "Το θέατρο στην εκπαίδευση", το 2004 ήταν στη συγγραφική ομάδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου γράφοντας για τη Θεατρική Παιδεία στην "Ανάπτυξη των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών". Από το 1997 εργάζεται ως επιμελήτρια κειμένων, ενώ από το 1997 έως το 2001 δίδαξε λογοτεχνία στην Ανώτερη Δραματική Σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου. Το 2003-2004 ήταν υπεύθυνη εκδόσεων του προγράμματος "Εξειδίκευση και Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών" στο Πανεπιστήμιο Αθήνας, και από το 2007 έως το 2010 υπεύθυνη του τμήματος λογοτεχνίας στις εκδόσεις "Ελληνικά Γράμματα". Από το 2006 διδάσκει επιμέλεια στο Εργαστήρι του Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ. Έχει επίσης διδάξει σε σχετικά σεμινάρια στο ΕΚΕΜΕΛ. Σήμερα εργάζεται ως επιμελήτρια εκδόσεων στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη. Έχει εργαστεί ως παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών σε σταθμούς των Ιωαννίνων και στον Βήμα 99,5 FM, και συνεργάζεται με τα περιοδικά "Διαβάζω" και "Index".

Πέμπτη 4 Αυγούστου 2016

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ που μπορεί να γίνει ακόμα καλύτερο για μικρούς και μεγάλους με ένα βιβλίο των εκδόσεων "ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ"


ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
που μπορεί να γίνει ακόμα καλύτερο 
για μικρούς και μεγάλους με ένα βιβλίο 
των εκδόσεων "ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ"

Αγαπητοί φίλοι
επειδή δεχόμαστε πολλές ερωτήσεις για τον τρόπο που μπορεί κάποιος να προμηθευτεί τα βιβλία μας και δεν βρίσκεται στη Λιβαδειά σας ενημερώνουμε ότι:

1) Οι εκδόσεις μας έχουν ως κεντρικό διακινητή τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ αλλά και την εταιρεία εμπορίας βιβλίων ΠΑΡ' ΗΜΙΝ (Ελ. Τζανακάκης).

2) με ένα τηλέφωνο ή mail στο βιβλιοπωλείο μας θα τα έχετε στο σπίτι σας την επόμενη ημέρα με αντικαταβολή και τα μεταφορικά έξοδα θα επιβαρύνουν εμάς.

 3) Οι αγορές και παραγγελίες των εκδόσεών μας από το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ επιβραβεύονται με πολύ μεγάλες εκπτώσεις (από 20 -40%)

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΑΣ. Με κλικ επάνω σε κάθε τίτλο δείτε περισσότερες πληροφορίες

 (2014) Πιστοποιητικά θνητότητας, Θεοχάρης Γιώργος 


(2013)


(2013)


(2011)

Κι έζησαν αυτοί καλύτερα; , Βαρουξή - Μπαδύλα, Γιάννα

(2011)

Τα παιδιά του δράκου , Σκιαδαρέση, Μαρία Ε.

(2010)


(2009)


(2009)

 
Με τον ίδιο τρόπο μπορεί όποιος θέλει μπορεί να μας παραγγείλει και οποιοδήποτε άλλο βιβλίο εκτός από τις εκδόσεις μας. 

Δευτέρα 1 Αυγούστου 2016

Κυκλοφόρησε από την Άννα Αφεντουλίδου μια συνολική προσέγγιση στην ποιητική του Γιώργου Θεοχάρη με βάση τη συγκεντρωτική έκδοση "Πιστοποιητικά θνητότητας" με εξώφυλλο και τρία ακόμη έργα του ζωγράφου Σπύρου Κουρσάρη


Κυκλοφόρησε στις εκδόσεις Γαβριηλίδη μια συνολική προσέγγιση στην ποιητική του Γιώργου Θεοχάρη
από την Άννα Αφεντουλίδου με βάση τη συγκεντρωτική έκδοση
"Πιστοποιητικά θνητότητας" εκδ. βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ με εξώφυλλο και τρία ακόμη έργα του ζωγράφου Σπύρου Κουρσάρη


 Η Άννα Αφεντουλίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε Μεσαιωνική και Νεοελληνική Φιλολογία. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο ασχολήθηκε με την ποίηση του Α. Εμπειρίκου και τη σύγχρονη κυπριακή λογοτεχνία. Ζει στην Πρέβεζα και εργάζεται ως φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Η ποιητική της συλλογή "Ελλείπον Σημείο" (2010) ήταν στη μικρή λίστα υποψήφιων βιβλίων για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα του περ. "διαβάζω". Συμμετείχε στην ανθολογία διηγήματος "Θεσσαλονίκη 2012" (Ιανός) καθώς και στην ανθολογία "The Red Thread, Contemporary tales from Athens to Essex" (AutoPrint, Essex 2013). Πιο πρόσφατο βιβλίο της είναι η ποιητική συλλογή "Ιστορίες εικονικής ισορροπίας" (Εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2013).