ΣΟΦΙΣΤΕΣ οι συκοφαντημένοι στοχαστές. Εκτενής αναφορά της ομιλίας.

Ικανοποιούμε την παράκληση πολλών φίλων μας και παρουσιάζουμε ορισμένες από τις θέσεις  που ανέπτυξε (με συμπληρωματική αναφορά στο θέμα της συκοφάντησης των σοφιστών εκ μέρους του Πλάτωνα) στην εκδήλωση της Δευτέρας 2 -11 - 09 στο βιβλιοπωλείο μας με θέμα "Σοφιστές οι συκοφαντημένοι στοχαστές" ο δρ Φιλοσοφίας, συγγραφέας Γιώργος Ν. Οικονόμου.

ΣΟΦΙΣΤΕΣ OI ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΑΣΤΕΣ

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Πλάτων είναι από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους όλων των εποχών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να δεχθούμε ό, τι έχει γράψει χωρίς συζήτηση και κριτική ως μοναδική και ιερή αλήθεια. Αν ήταν έτσι τότε η φιλοσοφία θα είχε σταματήσει στον Πλάτωνα και δεν θα είχε υπάρξει ο Αριστοτέλης, ο Επίκουρος, οι στωικοί, οι σκεπτικοί ούτε οι φιλόσοφοι των Νέων Χρόνων, οι μετέπειτα και οι σημερινοί. Αυτό που έχει σημασία στο χώρο της φιλοσοφίας είναι τα ερωτήματα, η κριτική, η αμφισβήτηση και η προσπάθεια τεκμηρίωσης των απόψεων με έλλογα επιχειρήματα και νηφάλια σκέψη. Αυτό έχουν κάνει πολλοί όταν μελετούν τόσο τον Πλάτωνα όσο και τους άλλους φιλοσόφους. Η παρούσα κριτική δεν αμφισβητεί την αξία του μεγάλου φιλοσόφου αλλά προσπαθεί να αποκαταστήσει ένα ιστορικό ατόπημα εκ μέρους του Πλάτωνα και να αποδώσει δικαιοσύνη σε μία κατηγορία στοχαστών γνωστών με το όνομα «σοφιστές».
Το ζήτημα είναι πολύ σημαντικό διότι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεγονότα στην ιστορία της σοφιστικής σκέψεως είναι οι επιθέσεις του Πλάτωνα εναντίον της, οι οποίες φθάνουν μέχρι τη συκοφάντηση. Πράγμα που έχουν επισημάνει πολλοί ερευνητές, όπως ο G. Romeyer Dherbey που σημειώνει ότι η πλατωνική και αριστοτελική παράδοση κατάφερε να δημιουργήσει τους «καταραμένους στοχαστές», ακριβώς όπως υπάρχουν οι καταραμένοι ποιητές. Γράφει χαρακτηριστικώς ότι «το ίδιο το όνομα του ‘σοφιστή’, που σημαίνει ‘σοφός’, αποσπασμένο από την αρχική σημασία του, έγινε συνώνυμο του δασκάλου της ψευδούς γνώσεως, που επιδιώκει την απάτη, χρησιμοποιώντας προς τούτο ευρέως τον παραλογισμό».(1) 

Επίσης ο Θ. Βέικος σημειώνει: «Είναι χαρακτηριστικό ότι η πιο γνωστή και πιο διαδεδομένη εικόνα των σοφιστών οφείλεται στη μαρτυρία των εχθρών τους, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Έτσι δεν είναι παράξενο που η εικόνα των σοφιστών παρουσιάστηκε αλλοιωμένη, παραποιημένη και κακογραμμένη. Αν ο Πλάτων, ιδιαίτερα, που ήταν σφδρός πολέμιος των σοφιστών, αποτελή την κύρια πηγή μας γι’ αυτούς, αυτό βέβαια σημαίνει ότι πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός στη μαρτυρία του. Διότι είναι πολύ φυσικό να βλέπη ο Πλάτων τους αντιπάλους του μέσα από τα δικά του μάτια και να μεροληπτή όσον αφορά την ακριβή μετάδοση των ιδεών τους».(2)
Ενώ στον υπόλοιπο κόσμο πριν από πολλές δεκαετίες οι Σοφιστές είχαν αποκατασταθεί και βρει τη θέση τους στην ιστορία της φιλοσοφίας, αντιθέτως στην τριτοκοσμική από όλες τις απόψεις Ελλάδα θεωρούνταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια αυτό που κατόρθωσαν να επιβάλλουν επί αιώνες οι πλατωνικές και αριστοτελικές διαστρεβλώσεις. Ο Β. Κύρκος σημειώνει σχετικώς: «Οι παλαιότεροι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι της Φιλοσοφίας συνέχιζαν την πλατωνική αντιμετώπιση της σοφιστικής, ουσιαστικά δηλ. ήταν δέσμιοι των αντιλήψεων του Πλάτωνα και της πολεμικής του εναντίον των σοφιστών. Έτσι οι γενεές των μορφωμένων Ελλήνων, και κυρίως οι εκπαιδευτικοί, έμειναν με την εντύπωση ότι η σοφιστική και οι σοφιστές σημαίνουν άρνηση και εκφαύλιση του φιλοσοφικού λόγου, όπως περίπου τους είδε ο Πλάτων. Άλλωστε οι πλατωνικοί διάλογοι που διδάσκονταν στα σχολεία αυτή την αντίληψη συντηρούσαν».(3) 

Αναφέρω ενδεικτικώς ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων καθηγητών που συνετέλεσαν στην εδραίωση της πλατωνικής-αριστοτελικής απαξίωσης των Σοφιστών. Ο Κ. Τσάτσος γράφει: «Η σοφιστική έγινε το δηλητήριο της ελληνικης κοινωνίας και, καθώς σιγά-σιγά διοχετεύθηκε σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, μπορούμε να πούμε πως αυτή έγινε η κύρια πνευματική αιτία που οδήγησε στην κατάρρευση τον αρχαίο ελληνικό κόσμο». Επίσης: «η σοφιστική σκέψη, ακόμα και στην καλύτερη της έκφανση, έχει στα ίδια τα πνευματικά της θεμέλια κάτι χαλασμένο».(4) Ιδια απαξίωση των Σοφιστών από τον ένθερμο υποστηρικτή του Πλάτωνα τον Ι. Θεοδωρακόπουλο, σύμφωνα με τον οποίο η σοφιστική εξάρθρωσε «τα δεσίματα και τα δυναμάρια που κρατάνε την οικοδομή του λόγου», συνετέλεσε στην καταστροφή του λόγου, «εσκυβάλισε» την αλήθεια και όλες τις αξίες της ζωής.(5) Ο Κ. Γεωργούλης κινείται στο ίδιο κλίμα: «παρ’ όλας τας αναμφισβητήτους υπηρεσίας τας οποίας προσέφερον δια την ανάπτυξιν της επιστήμης και δια την διαμόρφωσιν της διδακτικής τεχνικής, εν τω συνόλω των αποτέλεσαν αρνητικόν παράγοντα ως προς την ευδοκίμησιν του αρχαίου ελληνισμού».(6) Για τον Ε. Μουτσόπουλο ο λόγος κινδυνεύει εξ αιτίας του Πρωταγόρα και των άλλων Σοφιστών.(7) Επίσης ο Δ. Δημητράκος (8)και ο Κ. Κατσιμάνης (9) απορρίπτουν και απαξιώνουν πλήρως τη σοφιστική και εξιδανικεύουν τον Σωκράτη. Από την άλλη, απάντηση σε αυτή την αντισοφιστική χορεία αποτέλεσαν ο Π. Λεκατσάς, ο Χ. Θεοδωρίδης, ο Θ. Βέικος, ο Β. Κύρκος, η Γ. Αλατζόγλου-Θέμελη και άλλοι νεώτεροι.
Στη συνέχεια αναφέρομαι κυρίως στη στάση του Πλάτωνα έναντι των Σοφιστών και όχι τόσο στις θέσεις και αντιλήψεις των Σοφιστών.(10) 

Ο Πλάτων στα περισσότερα έργα του, όχι μόνο σε αυτά που αναφέρονται ρητώς σε κάποιον σοφιστή (Ιππίας ελάσσων, Ιππία μείζων, Ευθύδημος, Πρωταγόρας, Μένων, Γοργίας, Σοφιστής), αλλά και στα υπόλοιπα λ.χ. Πολιτεία, Νόμοι, προβαίνει στην απαξίωση της σοφιστικής. Σημειωτέον ότι τα περισσότερα έργα του Πλάτωνα αναφέρονται και διαδραματίζονται στον 5ο αιώνα, με κύρια πρόσωπα που τα περισσότερα, εκτός του Σωκράτη, δεν γνώρισε προσωπικώς ο ίδιος. Συνεπώς οι διάλογοι με τα πρόσωπα αυτά είναι σχεδόν επινοημένοι και σκηνοθετημένοι από τον ίδιο τον Πλάτωνα και λίγη σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι η «ζωντανή» δραματική ατμόσφαιρα των διαλόγων χρησιμοποιείται από τον μεγάλο φιλόσοφο για απαξίωση των Σοφιστών, και έχει ως αποτέλεσμα να στρέφει τον αναγνώστη εναντίον τους, κατ’ αρχάς συναισθηματικώς και μετά τα φιλοσοφικώς.
Αντιθέτως ο Σωκράτης, ο συνήθης συνομιλητής τους και αντίπαλός τους, παρουσιάζεται πάντοτε με τα καλύτερα χρώματα, άψογος, ήρεμος, διαλεκτικός και κερδίζει αβίαστα τη συμπάθεια, τη συγκατάθεση και τη συναίνεση του αναγνώστη. Όλες οι εικόνες του Σωκράτη είναι θετικές, ηθικώς και φιλοσοφικώς. Ο Σωκράτης είναι το αδιαμφισβήτητο πρόσωπο των περισσότερων πλατωνικών διαλόγων που κυριαρχεί και οδηγεί σε αδιέξοδο τους συνομιλητές του, που έχει πάντα το δίκαιο και το σωστό με το μέρος του.
Τα έλλογα επιχειρήματα του Πλάτωνα κατά των σοφιστικών θέσεων, πέρα από τη φιλοσοφική τους αξία στην ιστορία της φιλοσοφίας, ουσιαστικώς δεν πείθουν. δεν πείθουν για πολλούς και διαφόρους λόγους. Κατ’ αρχάς διότι προσπαθούν να υποστηρίξουν πράγματα παράλογα από λογικής απόψεως ή που καταφανώς συγκρούονται με το κοινό αίσθημα. Λ.χ. στον Πρωταγόρα ο Σωκράτης ταυτίζει τις αρετές σοφία, ανδρεία, δικαιοσύνη, οσιότητα και σωφροσύνη, ενώ στον Ιππία μείζονα αφ’ ενός ταυτίζει τον αληθή και ψευδή άνθρωπο και αφ’ ετέρου υποστηρίζει ότι όποιος διαπράττει κάποιο σφάλμα εκουσίως είναι καλύτερος από αυτόν που σφάλλει ακουσίως. Εδώ ο Σωκράτης χρησιμοποιεί αυτό που ο ίδιος κατηγορεί στους άλλους, το σόφισμα.
Την αδυναμία πειθούς τη διαισθάνεται ίσως και ο ίδιος ο Πλάτων, και γι’ αυτό καταφεύγει στη συναισθηματική και δραματική απαξίωση των αντιπάλων του. Άλλωστε και στη σύνολη φιλοσοφία του τελικώς καταφεύγει στα απόλυτα και έσχατα μέσα της μεταφυσικής και της θεολογίας, δηλαδή σε μέσα μή ελέγξιμα από τα εργαλεία του λόγου και της έλλογης επιχειρηματολογίας, σε μέσα μη υποκείμενα στον κοινό λόγο της κοινότητας και της πραγματικότητας.
Στα επόμενα θα αναφερθούν μερικές περιπτώσεις από τα πλατωνικά έργα στα οποία η προσπάθεια απαξίωσης και συκοφάντησης των Σοφιστών είναι εμφανής. Φυσικά, δεν αναφέρομαι στο γεγονός ότι ο Πλάτων διαφωνεί με θέσεις των Σοφιστών, που είναι θεμιτό και ανθρώπινο, ούτε το ότι προσπαθεί να επιχειρηματολογήσει που είναι αναμενόμενο και επιβεβλημένο, αλλά αναφέρομαι τόσο στη αρνητική δραματουργική εικόνα των Σοφιστών στα έργα του όσο και στις απαξιωτικές εκφράσεις του, που αποβλέπουν στην ηθική απαξίωση και φιλοσοφική συκοφάντησή τους.

Η αρνητική δραματουργική εικόνα των σοφιστών στους πλατωνικούς διαλόγους

Οι εικόνες των Σοφιστών στα πλατωνικά έργα είναι σχεδόν όλες απαξιωτικές, τους παρουσιάζει ότι είναι με το μέρος της αδικίας, του λάθους, της αντίφασης, του ψεύδους. Μερικά παραδείγματα.
Ο σοφιστής Πρωταγόρας στον ομότιτλο διάλογο του Πλάτωνα παρουσιάζεται να ενοχλείται από τη διαδικασία των ερωτημάτων του Σωκράτη και να αγριεύει ενώ ο Σωκράτης είναι γλυκός και ήρεμος (334a).
Όταν διακόπτεται η συζήτηση ο Σωκράτης, που θέτει τις ερωτήσεις στον Πρωταγόρα ο οποίος είναι υποχρεωμένος να απαντά, λέει ότι: «Τότε κατάλαβα ότι δεν έμεινε (ο Πρωταγόρας) ικανοποιημένος από τον εαυτό του για τις προηγούμενες απαντήσεις του και δεν θα δεχθεί πρόθυμα να συνεχίσει τη συζήτηση απαντώντας σε ερωτήσεις» (335b). Σε άλλο σημείο ο Σωκράτης λέει ότι «Από τα λόγια του Αλκιβιάδη και τις παρακλήσεις του Καλλία και όλης σχεδόν της συντροφιάς μου φαίνεται ότι ντράπηκε ο Πρωταγόρας, αποφάσισε λοιπόν, απρόθυμα, να συνεχίσει τη συζήτηση» (348c).

Ο σοφιστής Γοργίας στον ομότιτλο διάλογο παρουσιάζεται να πέφτει σε αντίφαση κάτω από τις καταιγιστικές ερωτήσεις του Σωκράτη, και να αποχωρεί με ντροπή (461a). Ο Σωκράτης συνεχίζει τη συζήτηση με τον μαθητή του Γοργία Πώλο για να απαξιώσει έτι περαιτέρω τη ρητορική. Στη συνέχεια ο Σωκράτης συζητεί με τον πολιτικό Καλλικλή, ο οποίος δεν αναφέρεται από καμία άλλη πηγή. Όπως δέχονται οι ερευνητές ο Πλάτων κατασκευάζει, επινοεί, τον Καλλικλή για να οδηγήσει τη συζήτηση εκεί που θέλει. Πράγματι του αποδίδει τη θέση ότι το δίκαιο που επιβάλλει η φύση είναι ο καλύτερος να έχει περισσότερα από τον χειρότερο, και ο δυνατώτερος από τον αδυνατώτερο (483δ). Είναι το δόγμα για το δίκαιο του ισχυροτέρου, το οποίο αναδιατυπώνει πιο κάτω ως εξής: το κατά φύσιν δίκαιο είναι να λαμβάνει ο ισχυρότερος με βίαιο τρόπο τα πράγματα των ασθενεστέρων, να ηγεμονεύει ο καλύτερος επί των χειροτέρων (488b). Ο Καλλικλής με τη θεωρία του αυτή, βασισμένη στη φύση, γίνεται υπέρμαχος της βίας, της εξουσίας του ισχυροτέρου και της τυραννίδος. Γίνεται ο προάγγελος του υπερανθρώπου του Νίτσε (483e-484b). Στο πρόσωπο του επινοημένου κυνικού Καλλικλή ο Πλάτων δυσφημεί τους σοφιστές υποστηρικτές του φυσικού δικαίου, όπως ο Ιππίας, ο Αντιφών, ο Αλκιδάμας, οι οποίοι ευνοούν εξισωτικές αντιλήψεις και όχι μόνο δεν ταυτίζονται με τις θέσεις του πλατωνικού Καλλικλή αλλά βρίσκονται στον αντίποδά τους.
Ας σημειωθεί ότι ο P. Vidal- Naquet θεωρεί ότι ο Καλλικλής είναι μία καρικατούρα του Περικλή φιλοτεχνημένη από τον Πλάτωνα. Ο σκοπός του Αθηναίου φιλοσόφου ήταν να δυσφημήσει ταυτοχρόνως και τη σοφιστική και τον μεγάλο πολιτικό Περικλή, τον κύριο συντελεστή του αθηναϊκού μεγαλείου. Μάλλον ο Πλάτων πέτυχε τον σκοπό του αν κρίνουμε από το γεγονός ότι πολλοί μελετητές θεωρούν τον Καλλικλή αφ’ ενός σοφιστή, ενώ δεν είναι παρά ένας πολιτικός, και αφ’ ετέρου αντιπρόσωπο ενός φυσικού δικαίου που πρεσβεύει την ανισότητα, ενώ δεν υπάρχει τέτοια αντίληψη στους Σοφιστές.
Ο σοφιστής Θρασύμαχος στο πρώτο βιβλίο της Πολιτείας (336b) εισάγεται από τον Πλάτωνα στη συζήτηση με τον εξής αρνητικό τρόπο (μιλάει ο Σωκράτης): «Όση ώρα συζητούσαμε ο Θρασύμαχος επανειλημμένα επιχείρησε να πάρει τον λόγο, δεν τον άφηναν όμως οι διπλανοί του, που ήθελαν να ακούσουν το επιχείρημα ως το τέλος. όταν όμως κάναμε μια παύση (...) εκείνος δεν ηρεμούσε αλλά μαζεύτηκε και σαν θηρίο χύμηξε καταπάνω μας να μας κατασπαράξει. Από τον τρόμο μας εγώ και ο Πολέμαρχος τα χρειαστήκαμε. κι εκείνος, βάζοντάς μας τις φωνές μπροστά σε όλους είπε, Τι φλυαρία είναι αυτή που σας δέρνει τόσην ώρα, Σωκράτη; Και τι ανοησία αυτές οι υποχωρήσεις – όλο ευγένεια – του ενός προς τον άλλον».
Ο Πλάτων παρουσιάζει τη θέση που εκφράζει ο Θρασύμαχος ώς ένα Δέον ενώ δεν είναι. Ο Θρασύμαχος εκφράζει μία διαπίστωση: «αυτό που ισχύει ως δίκαιο σε κάθε κοινωνία είναι το συμφέρον του ισχυροτέρου». Όπως όμως δέχονται πια οι ερευνητές ο Θρασύμαχος δεν είναι υπέρ αυτής της αντίληψης, πράγμα που φαίνεται από άλλα αποσπάσματά του που έχουν διασωθεί.(11) Άρα ο Πλάτων τον διαστρεβλώνει και η διαστρέβλωση αυτή είχε ως συνέπεια πολλοί να εντάσσουν τον Θρασύμαχο στην άποψη ή στη σχολή του επινοημένου Καλλικλή.

Απαξιωτικές εκφράσεις κατά των σοφιστών

Οι απαξιωτικές εκφράσεις και οι μειωτικοί χαρακτηρισμοί κατά των Σοφιστών είναι αρκετές στα πλατωνικά έργα. Αναφέρω μερικές:

Στον Ευθύδημο. Όλος ο διάλογος είναι μία απαξίωση της σοφιστικής, στο πρόσωπο δύο αγνώστων και δευτερευόντων Σοφιστών του Ευθύδημου και του Διονυσόδωρου.
Στον Μένωνα 91b-92a, όπου στη συζήτηση μεταξύ Άνυτου και Σωκράτη αναφέρεται ότι οι Σοφιστές διαφθείρουν τους νέους και είναι σκέτη συμφορά και καταστροφή σε όσους τους πλησιάζουν (91c), ότι εξαπατούν και διαφθείρουν ενσυνειδήτως τους νέους (92a) και ότι ο Πρωταγόρας διέφθειρε τους μαθητές του και τους παρέδιδε στην κοινωνία χειρότερους από ό,τι τους παρελάμβανε για περισσότερο από σαράντα χρόνια (91e). Επίσης αυτοί που πληρώνουν τους Σοφιστές για να ακούσουν τη διδασκαλία τους χαρακτηρίζονται παράφρονες (μαίνεσθαι). Αλλά ακόμη πιο πολύ παράφρονες χαρακτηρίζονται οι πόλεις που δίνουν την άδεια εισόδου στους σοφιστές και αρνούνται να τους απελάσουν (92b).
Στον Πρωταγόρα 312a4-7: «Και εσύ, για όνομα των θεών, δεν θα ντρεπόσουν να παρουσιασθείς στους Έλληνες ως σοφιστής; - Μα τον Δία, ναι Σωκράτη». Επίσης Πρωταγόρας 338a: παρουσιάζει τον Πρωταγόρα ως κάποιον που απλώνει στον άνεμο όλα τα πανιά του και χύνεται σε πέλαγα απεραντολογίας, χάνοντας από τα μάτια του τη στεριά.
Στην Πολιτεία 6, 493a κατηγορεί τους Σοφιστές ότι πληρώνονται για να διδάσκουν τις γνώμες των πολλών, αυτά που πιστεύουν οι πολλοί όταν συνεδριάζουν, και τα ονομάζουν σοφία, ενώ δεν έχουν ιδέα ποιο είναι το καλό ή το αισχρό, το αγαθό ή το κακό, το δίκαιο ή το άδικο.
Στον Πολιτικό 291c έχει την έκφραση «τον μεγαλύτερο απαταιώνα από όλους τους σοφιστές, και τον πιο έμπειρο στην τέχνη της απάτης».
Στον Θεαίτητο 161c: αποκαλεί τον Πρωταγόρα δημαγωγό («δημούμενον λέγειν»).
Στον Σοφιστή. Το ζήτημα με το οποίο ασχολείται ο διάλογος αυτός είναι ο ορισμός του Σοφιστή γενικώς. Τον κατατάσσει σε διάφορες κατηγορίες: πλαστογράφο, απατεώνα, λαοπλάνο, κ.ά και καταλήγει με τη θέση ότι ο Σοφιστής δεν κατέχει την αλήθεια αλλά κάποια φαινομενική γνώση (τη δόξα), δηλαδή την απλή γνώμη (268d).
Στους Nόμους 10, 890α: Οι Σοφιστές παρουσιάζονται ως αυτοί που «διδάσκουν τους νέους ότι το δίκαιο είναι εκείνο που επιβάλλει κανείς όταν νικά κάποιον με τη βία. Γι’ αυτό η ασέβεια κατακλύζει τη νεολαία μας, αφού δεν υπάρχουν θεοί τέτοιοι, που μας διατάζει ο νόμος να πιστεύουμε πως πρέπει να είναι. Γι’ αυτό ξεσπούν και οι επαναστάσεις...».
Συνεπώς, όπως φαίνεται από τους ανωτέρω χαρακτηρισμούς, η αντιμετώπιση της σοφιστικής δεν μπορεί να θεωρηθεί έντιμη και αντικειμενική. Αντιθέτως, είναι εμφανώς πολεμική και προκατειλημμένη, και σκοπό έχει να μειώσει γενικώς τη σοφιστική, χωρίς ουσιαστικά επιχειρήματα. Αυτό ονομάζεται συκοφάντηση.

Ο Πλάτων με τους αντιπάλους του εν γένει δεν είναι γαλαντόμος, πράγμα που φαίνεται και στην αντιμετώπιση του μεγάλου στοχαστή Δημοκρίτου. Δεν υπάρχει η παραμικρή νύξη γι’ αυτόν και τις απόψεις του σε όλο το πλατωνικό έργο. Ενώ σε αυτό βρίσκει κανείς πολλούς φιλοσόφους μικρούς και μεγάλους, και ποικίλα άλλα πρόσωπα ή απόψεις, εν τούτοις δεν υπάρχει ούτε κάν το όνομα του μεγάλου Αβδηρίτη σοφού. Πώς μπορεί να χαρακτηρισθεί αυτή η damnatio memoriae (καταδίκη μνήμης, καταδίκη στη σιωπή) εις βάρος του Δημοκρίτου - που επισημαίνει ο Κ. Καστοριάδης;

Δεν θα αναφερθώ στη στάση του Ξενοφώντα, του Ισοκράτη και του Αριστοτέλη έναντι των Σοφιστών, διότι το κείμενο θα μεγάλωνε αρκετά πιο πολύ. Πολύ σύντομα αναφέρω για τον Αριστοτέλη ότι και αυτός, ακολουθώντας τον δάσκαλό του τον Πλάτωνα, συντελεί στην απαξίωση των Σοφιστών. Αναφέρω ενδεικτικώς δύο στοιχεία. Κατ’ αρχάς αποκλείει τους Σοφιστές από την ιστορία της φιλοσοφίας που έχει στο πρώτο βιβλίο των Μετά τα φυσικά.(12) Αυτό σημαίνει ότι δεν τους θεωρεί φιλοσόφους όπως ρητώς άλλωστε αναγνωρίζει στο έργο του Περί σοφιστικών ελέγχων Ι, 165a21: «η σοφιστική είναι φαινομενική σοφία και όχι πραγματική, και ο Σοφιστής είναι αυτός που πλουτίζει από φαινομενική σοφία και όχι ουσιαστική». Ομοίως στα Τοπικά Ι, 100b21.

Συκοφάντηση των Αθηναίων πολιτικών, του αθηναϊκού δήμου και της δημοκρατίας

Η συκοφάντηση των Σοφιστών δεν είναι η μόνη. Ο Πλάτων έχει και άλλους ομολογημένους αντιπάλους τους οποίους μεταχειρίζεται ανάλογα με τους Σοφιστές. Τα βέλη του στρέφονται κατά του δήμου, κατά της δημοκρατίας και κατά των πολιτικών ανδρών, όχι των υποτιθέμενων δημαγωγών, αλλά των σημαντικών πολιτικών που συνέβαλαν στην ακμή και το μεγαλείο της Αθήνας. Κατά τον Πλάτωνα όλοι οι σημαντικοί Αθηναίοι πολιτικοί άνδρες δεν έκαναν καλύτερους τους πολίτες. ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης, ο Περικλής, ο Θουκυδίδης ο Μελησίου απέτυχαν στη μετάδοση της αρετής (Μένων 93a-94c).

Επίσης στον Γοργία (515c-d, 516d-e) καταφέρεται κατά των Αθηναίων πολιτικών: Περικλή, Κίμωνα, Μιλτιάδη, Θεμιστοκλή. Για τον Περικλή λέει ότι έκανε τους Αθηναίους «οκνούς και δειλούς, φλύαρους και φιλάργυρους επειδή εισήγαγε τη μισθοφορία των αξιωμάτων» (515e). Και καταλήγει για την πολιτική ζωή των Αθηνών με την εξής συκοφαντική άποψη: «δεν ξέρουμε κανέναν σε ετούτη την πόλη που να έχει αναδειχθεί άξιος στα πολιτικά» (517a). Ο Πλάτων δηλαδή έχει στόχο όχι περιφερειακές ή δευτερεύουσες προσωπικότητες, αλλά την ίδια τη καρδιά της δημοκρατίας. Μισεί τη δημοκρατία, δεν το κρύβει, το τονίζει σε κάθε ευκαιρία και προσπαθεί να την απαξιώσει με κάθε μέσον, όπως φαίνεται σε αρκετά έργα του και κυρίως στο όγδοο βιβλίο της Πολιτείας. Γι‘ αυτό και στρέφεται εναντίον των Σοφιστών και προσπαθεί να τους συκοφαντήσει, διότι τους θεωρεί υποστηρικτές των πολλών και του δήμου, υπέρμαχους της ελευθερίας, της ισότητας και της δημοκρατίας.(13) 

Εκτός αυτών των διαστρεβλώσεων και των συκοφαντιών ο Πλάτων προβαίνει και σε πλαστογράφηση της ιστορίας. Ο Κ. Καστοριάδης γράφει: «Ο Πλάτων πλαστογραφεί ενσυνειδήτως την ιστορία, είναι ο πρώτος επινοητής των σταλινικών μεθόδων σε αυτόν τον χώρο. Εάν γνωρίζαμε την ιστορία των Αθηνών μόνο από τον Πλάτωνα (Γ΄ βιβλίο των Νόμων) θα αγνοούσαμε τη ναυμαχία της Σαλαμίνος, τη νίκη του Θεμιστοκλή και του ελεεινού αυτού δήμου των κωπηλατών».(14) Ο Κ. Καστοριάδης στο εξαίρετο βιβλίο του Ο Πολιτικός του Πλάτωνα (μτφ. Ζ. Καστοριάδη, Πόλις, Αθήνα, 2001) αποδεικνύει τα ποικίλα πλάγια και αθέμιτα μέσα που μεταχειρίζεται ο Πλάτων για να απαξιώσει το συνομιλητή του, τις αντίπαλες απόψεις και τη δημοκρατία. Αποδεικνύει επίσης με πειστικό τρόπο τις αλλοιώσεις πολλών ελληνικών αντιλήψεων στις οποίες προβαίνει ο Πλάτων.(15)

1. Romeyer Dherbey, Les sophistes, puf, Paris, 1993, σ. 3

2. G.Θ. Βέικος, Αρχαία σοφιστική, Θεσ/νίκη, 1971, σ. 29.

3. Β. Κύρκος, Αρχαίος ελληνικός διαφωτισμός και σοφιστική, Ιωάννινα, 1986, σ. 7.

4. Κ. Τσάτσος, Η κοινωνική φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων, Εστία, Αθήνα, 1980, σ. 56-57.

5. Ι. Θεοδωρακόπουλος, Εισαγωγή στον Πλάτωνα, Αθήνα, 1970, σ. 36-47. επίσης στο Πλάτωνος Φαίδρος, Αθήνα, Αθήνα,    1968, σ. 48 κ.ε. και στην Ιστορία του Ελληνικού Εθνους, τόμ. Γ2, Αθήνα, 1972, σ. 458.

6. Κ. Γεωργούλης, Ιστορία της ελληνικής φιλοσοφίας, Α΄, Αθήνα, 1975, σ. 120.
7. Ε. Μουτσόπουλος, Προσωκρατική διανόησις, Αθήνα, 1978, σ. 68

8. Δ. Δημητράκος, Το Βήμα 19-08-01, σ. Α45.

9. Κ. Κατσιμάνης, Πρακτική φιλοσοφία και πολιτικό ήθος του Σωκράτη, Αθήνα, 1981.

10. Ορισμένες σημαντικές θέσεις και αντιλήψεις των Σοφιστών, που έχουν σπουδαία σημασία και για μας σήμερα, ανέπτυξα στη διάλεξή μου στον φιλόξενο χώρο του εξαίρετου βιβλιοπωλείου «Σύγχρονη έκφραση» του Ν. Λαμπρόπουλου, στη Λιβαδειά στις 2 Νοεμβρίου 2009. Eπίσης στοιχεία της σοφιστικής υπάρχουν στο Γ. Ν. Οικονόμου, Η άμεση δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη, Παπαζήσης, 2007.

11. Bλ. Γ. Μιχαηλίδης-Νουάρος, «Νέα αξιολόγηση του διαλόγου του Θρασυμάχου με τον Σωκράτη», Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνων, τόμ. 53, Αθήνα, 1978.

12. Βλ. Θ. Βέικος, Αρχαία σοφιστική, Θεσ/νίκη, 1971, σ. 29 και Β. Κάλφας, «Εισαγωγή», στο Αριστοτέλης Μετά τα φυσικά, εισαγ. – μτφρ. – σχόλ. Β. Κάλφας, 
Πόλις, Αθήνα, 2009, σ. 56. G. B. Kerferd, Η σοφιστική κίνηση, Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1999, σ. 61

13. Πλάτων Πολιτεία 6, 493a, που αναφέρθηκε προηγουμένως.
14. Κ. Καστοριάδης, «Οι διανοούμενοι και η ιστορία», Ο θρυμματισμένος κόσμος, Ύψιλον, Αθήνα, 1992, σ. 119-120.

15. Βλ. επίσης Γ. Ν. Οικονόμου, «Πλάτων και Καστοριάδης: Η συγκάλυψη και η ανάδειξη της δημοκρατίας», στη Νέα Εστία, τχ. 1760, Οκτώβριος 2003.

Ενδεικτική βιβλιογραφία περί Σοφιστών για περαιτέρω μελέτη

Όλα τα σωζόμενα αποσπάσματα των Σοφιστών μεταφρασμένα στη νεοελλληνική υπάρχουν στο βιβλίο

Η αρχαία σοφιστική, Γνώση, Αθήνα, 1991 με επιμέλεια, μετάφραση, σχόλια του N. M. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΥ.

W. K. C. GUTHRIE, Oι Σοφιστές, μτφ., ΜΙΕΤ, Αθήνα, 1989.

Ε. DUPREEL, Les sophistes, Neuchatel, 1980.

G. B. KERFERD, H σοφιστική κίνηση, μτφ., Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1999.

Β. ΝΕΣΤΛΕ, Από τον μύθο στον λόγο, τόμ. Β΄, μτφ., Γνώση, Αθήνα, 1999.

G. ROMEYER DHERBY, Les sophistes, puf, Paris, 1993.

M. UNTERSTEINER, Les sophistes, trad. fran., Vrin, 1993.

Θ. ΒΕΪΚΟΣ, Αρχαία σοφιστική, Θεσ/νίκη, 1971.

Β. ΚΥΡΚΟΣ, Αρχαίος ελληνικός διαφωτισμός και σοφιστική,  Ιωάννινα, 1986.

Χ. Η. ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Σοφιστές και παιδεία, Κυριακίδη, Θεσ/νίκη, 1997.

Γιώργος Ν. Οικονόμου

Δρ Φιλοσοφίας

Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

«Σίγουρα, είναι μια τέχνη το να είσαι καλός γονιός. Στις συνηθισμένες περιπτώσεις, η κοινωνία, ο πολιτισμός και η οικογενειακή ιστορία εξοπλίζουν τους γονείς με την τεχνογνωσία και με τους ψυχικούς πόρους που θα τους επιτρέψουν να ανταποκριθούν και να λειτουργήσουν αρκετά καλά, δηλαδή επαρκώς, σαν γονείς. Ωστόσο, και σ’ αυτό το ζήτημα, για να μπορέσει να λειτουργήσει μια οικογένεια και να αναθρέψει ένα παιδί ψυχικά ισορροπημένο, η απόλυτη προϋπόθεση δεν είναι το καλός, αλλά το γονιός: Εκατομμύρια παιδιά έχουν μεγαλώσει με γονείς μετριότατους ως προς τη γονεϊκή τους λειτουργία. Και ποτέ κανένα παιδί δεν ανατράφηκε με τέλειους γονείς: Όλοι είχαν ατέλειες, ανεπάρκειες, κενά, προβλήματα …Όμως, το δίλημμα δεν είναι ή τέλειοι γονείς ή καθόλου γονείς. Το πρωταρχικό και απόλυτο ζητούμενο είναι να υπάρχουν γονείς».

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

και οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΨΥΧΟΛΟΓΟ. ΓΟΝΕΙΣ ΘΕΛΟΥΝ!

την Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2009, στις 7:30 μ.μ.,

στο βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

(Δημ.Ι. Ανδρεαδάκη 49, πρώην Πεσ. Μαχητών, Λιβαδειά).

Ο Νίκος Σιδέρης θα συνομιλήσει με το κοινό για το νέο του βιβλίο

Το βιβλίο αυτό είναι ταυτόχρονα επιστημονική μελέτη και εμπιστευτική επιστολή σε γονείς που σκέφτονται. Απευθύνεται σε συνήθεις γονείς, που μέσα σε συνήθεις οικογένειες ανατρέφουν συνήθη παιδιά. Και στην πορεία συναντούν δυσκολίες, απορίες, προβλήματα, ίσως και αδιέξοδα. Όλο και συχνότερα, αυτοί οι συνήθεις γονείς θέτουν το ερώτημα: «Μήπως το παιδί χρειάζεται ψυχολόγο;». Η εμπειρία και ο στοχασμός του Νίκου Σιδέρη τον οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, κατά κανόνα, τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν.

Ο Νίκος Σιδέρης γεννήθηκε το 1952 στην Αθήνα. Σπούδασε στην Ιατρική Αθηνών. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι (ειδικότητα ψυχιατρικής, νευροψυχολογία-νευρογλωσσολογία, ιστορία). Είναι διδάκτωρ του τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, διδάσκων ψυχαναλυτής της Ψυχαναλυτικής Σχολής του Στρασβούργου (Ε.P.S.) και μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ψυχανάλυσης (FEDEPSY). Εργάζεται στην Αθήνα ως ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής. Έχει διδάξει, μεταξύ άλλων, στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στο Κολλέγιο Αθηνών, στο Deree College. Από το 2003 διδάσκει στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ το μάθημα «Αρχιτεκτονική και Ψυχανάλυση». Έχει εκδώσει μελέτες, δοκίμια καθώς και ποίηση και πεζογραφία.

ΣΟΦΙΣΤΕΣ οι συκοφαντημένοι στοχαστές τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στη ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

Ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά ατοπήματα στην ιστορία της ανθρώπινης σκέψης είναι η διαστρέβλωση και η απαξίωση των σοφιστών από τη συντηρητική ελληνική σκέψη (Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Ξενοφών, Ισοκράτης). Ιδιαιτέρως ο Πλάτων σχεδόν σε όλα τα έργα του ασχολείται εν μέρει ή εν όλω με τις σοφιστικές απόψεις και καταφέρεται εναντίον τους, με κύριο σκοπό τη συκοφάντησή τους. Αυτό δηλώνει τον φόβο και την αντίθεση των συντηρητικών απέναντι στο καινούριο και την αλλαγή, στο διαφορετικό και το ριζοσπαστικό, διότι αυτά ακριβώς εκφράζουν οι σοφιστές. Δικαίως χαρακτηρίσθηκαν ως οι πρώτοι διαφωτιστές που σηματοδοτούν τη μετάβαση στην πραγματική ανθρωπολογική, κοινωνική και πολιτική ανάλυση μέσα στα πλαίσια και τις απαιτήσεις του λόγου.

Στις τελευταίες δεκαετίες η έρευνα έχει αποκαταστήσει τους Σοφιστές στη θέση που τους αξίζει, στη θέση των σημαντικών στοχαστών που πρότειναν ρηξικέλευθες απόψεις και άνοιξαν σπουδαίους δρόμους, στους οποίους ακόμη και σήμερα βαδίζουμε. Ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας, ο Πρόδικος, ο Αντιφών, ο Ιππίας και οι άλλοι ανέπτυξαν θέσεις που και σήμερα ακόμη διατηρούν την αξία τους και αναγνωρίζονται ως βάσεις της πολιτειολογίας, της κοινωνιολογίας, της θρησκειολογίας, κ. ά. Αξίζει επομένως να αναδειχθούν και να συζητηθούν οι θέσεις τους, πράγμα που μεταξύ άλλων θα εξηγήσει γιατί οι συντηρητικοί φιλόσοφοι υπήρξαν πολέμιοί τους.

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

σας προσκαλεί στην εκδήλωση με θέμα και ομιλητή

που ζήτησε το ακροατήριό του

Ο δρ. Φιλοσοφίας ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

θα μιλήσει με θέμα :

ΣΟΦΙΣΤΕΣ οι συκοφαντημένοι στοχαστές

τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2009, ώρα 8.15 μ.μ.

στο βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

(Δημάρχου Ι. Ανδρεαδάκη 49, πρώην Πεσ. Μαχητών, Λιβαδειά).

Ο Γιώργος Ν. Οικονόμου έχει σπουδάσει Μαθηματικά, Μουσική και Φιλοσοφία. Συμμετείχε ενεργώς στο αντιδικτατορικό κίνημα. Παρακολούθησε στο Παρίσι τα μεταπτυχιακά σεμινάρια των Κ. Καστοριάδη, A. Tourain, P. Bourdieu, P. Vidal-Naquet, J. Derrida, J. Bouveresse. Έχει Master φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης και είναι Διδάκτωρ φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Έχει δημοσιεύσεις σε περιοδικά και εφημερίδες, ανακοινώσεις σε συνέδρια και ημερίδες.

Έχει εκδώσει τα βιβλία

(2008) Η αριστοτελική Πολιτεία, Παπαζήσης

(2007) Η άμεση δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη, Παπαζήσης

(2007) Ψυχή, λόγος, πόλις, Ύψιλον

Πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο

Από την κρίση του κοινοβουλευτισμού στη Δημοκρατία,  Παπαζήση  (2009)

Περισσότερα γι αυτό το βιβλίο ΕΔΩ

Στο βιβλιοπωλείο μας είχε μιλήσει το Μάρτιο του 2009 με θέμα :

"Η άμεση δημοκρατία και η κριτική του Αριστοτέλη" και έρχεται πάλι μετά από παράκληση του κοινού που τον παρακολούθησε.

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΣΥΜΒΟΛΟ,ο κόσμος της μασονίας, τα μυστικά του αποκρυφισμού

Κυκλοφόρησε και κατέλαβε τη μια βιτρίνα μας

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΣΥΜΒΟΛΟ του Νταν Μπράουν και στην Ελλάδα

Η υπόθεση διαδραματίζεται μέσα σε 12 ώρες.

Καθώς ανοίγει η αυλαία του μυθιστορήματος, ο Ρόμπερτ Λάνγκντον, καθηγητής συμβολογίας στο Χάρβαρντ, καλείται απρόσμενα να δώσει μια βραδινή διάλεξη στο κτίριο του αμερικανικού Καπιτωλίου. Μέσα σε διάστημα ελάχιστων λεπτών από την άφιξή του όμως, η βραδιά παίρνει αλλόκοτη τροπή. Ένα μυστηριώδες αντικείμενο, περίτεχνα κωδικοποιημένο, ανακαλύπτεται στο κτίριο του Καπιτωλίου. Ο Λάνγκντον αντιλαμβάνεται ότι το αντικείμενο είναι μια πανάρχαιη πρόσκληση… ένα μήνυμα που προορίζεται να αποκαλύψει στον αποδέκτη του τα χαμένα μυστικά της σοφίας του αποκρυφισμού…
Στο νέο του μυθιστόρημα ο συγγραφέας προσφέρει μία ακόμα πνευματική πρόκληση στο αναγνωστικό κοινό, μέσα από μια ευφυέστατη, καταιγιστική ιστορία που κρύβει εκπλήξεις σε κάθε σελίδα. Το Χαμένο Σύμβολο είναι αυτό ακριβώς που περίμεναν οι φίλοι του Νταν Μπράουν… Το πιο συναρπαστικό του μυθιστόρημα μέχρι τώρα.

Η παραπάνω εικόνα προέρχεται από την εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"  Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2009. Πατήστε κλικ επάνω της για μεγέθυνση. 

Η αποκρυπτογράφηση της Μασονικής Πυραμίδας

Τι λέει το καινούργιο μυθιστόρημα του Νταν Μπράουν που κινείται στον κόσμο της μασονίας και του αποκρυφισμού και εκτυλίσσεται στην Ουάσιγκτον μέσα σε δώδεκα ώρες. Οι ήρωες, τα σύμβολα, τα συγγραφικά κόλπα.

του ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΒΙΣΤΩΝΙΤΗ

ΤΟ ΒΗΜΑ Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2009

Όταν η συνταγή που έχεις χρησιμοποιήσει για να γράψεις ένα μυθιστόρημα, όπως ο Κώδικας Ντα Βίντσι, σε έχει οδηγήσει στη μεγαλύτερη εκδοτική επιτυχία μεταπολεμικά, τότε ασφαλώς δύσκολα την αλλάζεις. Ο Νταν Μπράουν τη χρησιμοποιεί και στο νέο του μυθιστόρημα Το χαμένο σύμβολο: καταιγιστική δράση, επεισόδια που διαδέχονται το ένα το άλλο κατά ριπάς, ο ίδιος πρωταγωνιστής, η ίδια αφηγηματική τεχνική. Οι διαφορές εντοπίζονται μόνο σε δύο πεδία: πρώτον, ότι τώρα δεν έχουμε τον κόσμο της Καθολικής Εκκλησίας αλλά της μασονίας και δεύτερον ότι η δράση δεν εκτυλίσσεται στην Ευρώπη αλλά στις ΗΠΑ και ειδικότερα την Ουάσιγκτον. Όχι πλέον στο Λούβρο αλλά στο Καπιτώλιο. Κατά τα άλλα, η πατέντα παραμένει: αποκρυφιστικά σύμβολα, μυστικοί κώδικες, τρομερά ή όχι μυστικά, συνωμοσίες και τα συναφή. Και αν ο συγγραφέας φαίνεται να μη δίνει δε κάρα για όσα αποτελούν το κύριο μέλημα κάθε πεζογράφου (λ.χ. να δημιουργεί μέσω της υπόθεσης χαρακτήρες και να γράφει διαλόγους που να παραπέμπουν ευθέως στην πραγματική ζωή), αυτά μοιάζει να μην έχουν σημασία. Πάντα κάτι τρομερό συμβαίνει στο τέλος του καθενός από τα 132 κεφάλαια και πάντα κάτι εξίσου τρομερό το ανατρέπει στο επόμενο ή το μεθεπόμενο κεφάλαιο. Υπάρχει αμφιβολία ότι αυτά αρέσουν στο μεγάλο κοινό; Μόνο την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας του το νέο θρίλερ του Νταν Μπράουν πούλησε πάνω από 1.000.000 αντίτυπα στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στη Μεγάλη Βρετανία. Μια πλαστή πρόσκληση

Πρωταγωνιστής και εδώ είναι ο καθηγητής του Χάρβαρντ Ρόμπερτ Λάνγκτον που πάει στην Ουάσιγκτον για να δώσει μια βραδινή διάλεξη στο Καπιτώλιο προσκεκλημένος, υποτίθεται, από τον μέντορά του Πίτερ Σόλομον, έναν ευκατάστατο και υψηλόβαθμο μασόνο. Εκεί όμως τον περιμένει μια μεγάλη έκπληξη. Ακροατήριο δεν υπάρχει. Η πρόσκληση ήταν πλαστή...
Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο του Αναστάση Βιστωνίτη πατήστε ΕΔΩ

ISBN: 978-960-14-2045-5
BARCODE: 9-789601-420455
Ημερομηνία έκδοσης: 14-10-2009
Τιμή με ΦΠΑ: 24,00
Είδος: Ξένη λογοτεχνία
Σελίδες: 672
Διαστάσεις: 14x20,5

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ 

Οι ελληνικές ρίζες της χριστιανικής Ευρώπης

Ο γάλλος συγγραφέας, καθηγητής της μεσαιωνικής ιστορίας, Συλβαίν Γκουγκενέμ αμφισβητεί την αντίληψη ότι η Δύση ανακάλυψε την ελληνική γνώση κατά τον Μεσαίωνα χάρη στις αραβικές μεταφράσεις. Αποδεικνύει ότι η Ευρώπη διατηρούσε πάντα επαφή με τον ελληνικό κόσμο. Το αββαείο του Μον-Σαιν-Μισέλ, ιδιαίτερα, αποτελούσε ένα δραστήριο κέντρο μετάφρασης των έργων του Αριστοτέλη ήδη από τον 12ο αιώνα, ενώ οι πρώτες μεταφράσεις των ευρωπαίων λογίων προηγήθηκαν αρκετές δεκαετίες των αραβικών, οι οποίες ήταν κυρίως έργο των χριστιανών Αράβων. Ακόμα και ο τομέας της ισλαμικής φιλοσοφίας (Αβικένας, Αβερρόης) παρέμεινε εν μέρει ξένος προς το ελληνικό πνεύμα.

Μέσα από τεκμηριωμένη έρευνα και μελέτη των πηγών, ο συγγραφέας επιχειρεί να αποδείξει ότι ο εξελληνισμός της χριστιανικής Ευρώπης ήταν πρώτα από όλα προϊόν της βούλησης των ίδιων των Ευρωπαίων. Αν ο όρος "ρίζες" έχει νόημα για τους πολιτισμούς, οι ρίζες του ευρωπαϊκού κόσμου είναι ελληνικές. Το έργο, που έγινε αντικείμενο εντονότατων συζητήσεων στη Γαλλία και στο εξωτερικό, παρουσιάζει, ως εκ τούτου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ελληνικό κοινό.

Ο Συλβαίν Γκουγκενέμ βρέθηκε στην Ελλάδα αυτές τις μέρες και έδωσε συνέντευξη τύπου στην οποία αφιέρωσαν  χώρο όλες οι εφημερίδες. Παραθέτουμε το κείμενο του Μανώλη Πιμπλή όπως δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ στις 13/10/09

Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ Σ. ΓΚΟΥΓΚΕΝΕΜ ΕΓΙΝΕ «ΣΑΚΟΣ ΤΟΥ ΜΠΟΞ» 

«Δεν διέσωσαν μόνον οι Άραβες τον ελληνικό πολιτισμό»

Για την Ελλάδα έγραφε,αλλά έμπλεξε στη συζήτηση για το Ισλάμ. Ο ιστορικός Συλβαίν Γκουγκενέμ, με τον «Αριστοτέλη στο Μον Σαιν-Μισέλ», που έγραψε για να δείξει τη συνεισφορά του βυζαντινού ελληνισμού στην Ευρώπη, έγινε «σάκος του μποξ»

Oργάνωσαν δύο συνέδρια εναντίον του. Στο ένα τoν κάλεσαν, αλλά ήταν μόνος εναντίον είκοσι «αντιπάλων», στο άλλο δεν τον κάλεσαν καν. Έγραψαν και βιβλίο εναντίον του (τίτλος: «Οι Έλληνες, οι Άραβες και εμείς») με δώδεκα άρθρα γνωστών Γάλλων διανοουμένων που τον κατακεραύνωναν, τόσο που ο εκδοτικός οίκος που το εξέδωσε το έδωσε πρώτα σε δικηγόρο να το διαβάσει. Ο Γάλλος πανεπιστημιακός Συλβαίν Γκουγκενέμ έγινε «σάκος του μποξ», όπως ο ίδιος λέει, αλλά διατηρεί την ψυχραιμία του. Ύστερα από έξι πολύ δύσκολους μήνες στους οποίους υποχρεώθηκε να σταματήσει και τη διδασκαλία, τώρα αρχίζει να ζει ξανά μια σχεδόν φυσιολογική ζωή· μέχρι και στα μαθήματά του επέστρεψε. Αξιοπρόσεκτο: το «έγκλημά» του έχει να κάνει με την Ελλάδα.

Καθηγητής Μεσαιωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λυών, ο Συλβαίν Γκουγκενέμ υποστήριξε σε βιβλίο του κάτι, όπως φαίνεται, αιρετικό: ότι ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός δεν μεταδόθηκε στη Δύση μόνο μέσω των Αράβων, μέσω δηλαδή των μεταφράσεων στα λατινικά που έγιναν από αραβικές μεταφράσεις των αρχαίων ελληνικών κειμένων, αλλά και απευθείας από τα ελληνικά αφού, αντίθετα με αυτό που γενικά υποστηρίζεται, η επαφή της Δύσης με τον ελληνικό κόσμο δεν διακόπηκε ποτέ, ο Μεσαίωνας δεν ήταν τόσο σκοτεινός όσο συνή θως τον θέλουμε, και μάλιστα οι Δυτικοί ήρθαν σε επαφή με την Ελλάδα με ποικίλους τρόπους: «σε πολιτικό επίπεδο, οι σχέσεις των δυτικών βασιλείων με το Βυζάντιο ήταν περισσότερο κακές παρά καλές, αυτό όμως δεν απαγόρευε τις πολιτιστικές επαφές. Όποιος ενδιαφερόταν για την ελληνική γλώσσα μπορούσε να πάει στην Κωνσταντινούπολη ή στην Αντιόχεια, ενώ υπήρχαν και ορθόδοξοι μοναχοί που αποδεδειγμένα ταξίδεψαν στη Δύση. Ο Αναστάσιος, λ.χ., ταξίδεψε τον 10ο αιώνα στο Μον Σαιν Μισέλ, στα όρια Νορμανδίας και Βρετάνης, όπου και βρέθηκαν αργότερα μια δεκάδα χειρογράφων του έργου του Αριστοτέλη. Αργότερα, βέβαια, ιδίως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, πολλοί ήταν οι Έλληνες λόγιοι που έφυγαν προς τη Δύση».

Το βιβλίο «Ο Αριστοτέλης στο Μον Σαιν-Μισέλ» περιγράφει αυτούς ακριβώς τους διαύλους Βυζαντίου και Δύσης, επισημαίνοντας ότι το όρος αυτό, ένας βράχος-νησί που βρίσκεται λίγες δεκάδες μέτρα από τη στεριά και σήμερα τον επισκέπτονται ορδές τουριστών, ήταν ήδη από τον 10ο αιώνα πολιτιστικό κέντρο- ενδεχομένως όχι όσο το Τολέδο αλλά εν πάση περιπτώσει δραστήριο. Οι μεταφράσεις από τα ελληνικά έγιναν ενδεχομένως από τον Ιάκωβο της Βενετίας, μεταφραστή του Αριστοτέλη που πήγε εκεί τον 12ο αιώνα.

Γιατί όμως μια τέτοια άποψη προκάλεσε τόση πολεμική; «Αν το βιβλίο είχε γραφτεί πριν από δέκα χρόνια δεν θα υπήρχε καμία αντίδραση», λέει ο Συλβαίν Γκουγκενέμ. «Σήμερα, μέχρι και για τη "Γραμματική των Πολιτισμών" του Φερνάν Μπροντέλ λένε ότι είναι ισλαμοφοβικό και ρατσιστικό βιβλίο. Σύμφωνα με αυτή τη ρητορική δεν υπάρχουν "πολιτισμοί"- civilisation- αλλά μόνο κουλτούρες- cultures. Και αν δεχτούμε ότι υπάρχουν "πολιτισμοί" τότε δίνουμε έδαφος και στην κατά Χάντιγκτον "σύγκρουση των πολιτισμών"». Προσθέτει δε ότι «στο τέλος έφτασε να μου επιτίθεται και μερίδα της Εκκλησίας, επειδή μέσω του Βυζαντίου υποτίθεται ότι έδινα νέο βάρος στην Ορθοδοξία». Ο Συλβαίν Γκουγκενέμ δηλαδή, που είχε ως αρχική ιδέα να μιλήσει για την πολύπλευρη προσφορά του ελληνικού πολιτισμού στον ευρωπαϊκό, τόσο δηλαδή του αρχαίου όσο και του βυζαντινού, ενεπλάκη σε μια άλλου τύπου συζήτηση αιχμής αυτήν τη στιγμή στη Γαλλία.

Το πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα, της οποίας δεν αμφισβητείται η προσφορά, το πρόβλημα είναι όμως το Ισλάμ.

Υπάρχει μία ισχυρή τάση διανοουμένων να υπερασπίζεται σθεναρά τον ισλαμικό πολιτισμό και τη συνεισφορά του στη Δύση, ενώ ταυτόχρονα ενοχοποιείται η ευρωπαϊκή συμπεριφορά, καθώς από πολλούς αριστερούς διανοουμένους ζητείται από την Ευρώπη- τη Γαλλία εν προκειμένω- να ζητήσει συγγνώμη για την αποικιοκρατία ή για τη δουλεία. Παραδέχεται πάντως και ο ίδιος ότι αν δεν υπήρχε αυτή η συζήτηση, το ίδιο βιβλίο θα το είχε γράψει κάπως διαφορετικά.

«Έχουμε φτάσει σε υπερβολές», λέει. «Ο Ομπάμα είπε στο Κάιρο ότι η Ευρώπη οφείλει τη γραφή και την τυπογραφία στο Ισλάμ, πράγμα που είναι λάθος. Δεν υπήρχε άραγε γραφή στην Αθήνα, στη Ρώμη, αλλά και αλλού; Αλλά κανείς στη Γαλλία δεν αντέδρασε. Αν δεν υπερασπίζεσαι φανατικά το Ισλάμ, σήμερα είσαι φασίστας», λέει.

Βυζάντιο και Αρχαία Ελλάδα

«Δεν μπορεί να απαντήσει κανείς εύκολα σε ποιο βαθμό το Βυζάντιο ήταν ελληνικό και σε ποιο δεν ήταν», λέει ο Συλβαίν Γκουγκενέμ σε σχετική ερώτηση των «ΝΕΩΝ». «Το βέβαιο είναι ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν γλώσσας ελληνικής, ότι ο κορμός των εδαφών της βρισκόταν στην Αρχαία Ελλάδα, την ευρωπαϊκή και την ασιατική, αλλά και ότι εκτεινόταν και πέρα από εκεί, στα βάθη της σημερινής Τουρκίας, στην Ιταλία και αλλού. Πήρε αρκετά πράγματα από τον ελληνικό κόσμο παρά τις μεγάλες διαφορές που σηματοδοτεί το πέρασμα στη χριστιανική θρησκεία. Ο χριστιανισμός και ο αρχαίος ελληνικός κόσμος βρέθηκαν σε συγκρουσιακή σχέση, αν και από τον 10ο και 11ο αιώνα οι Βυζαντινοί ανακαλύπτουν ξανά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Νομίζω ότι το χριστιανικό Βυζάντιο μπόρεσε να συμφιλιωθεί με την Αρχαία Ελλάδα όταν σταμάτησε να βλέπει την τελευταία ως ειδωλολατρική, και την είδε απλά ως κοσμική». 

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4540857&ct=4

Ιδού το αποτέλεσμα συνδυασμού ιστορικής μνήμης και καλλιτεχνικής ευαισθησίας

Είχα στον υπολογιστή μου αυτό το εκπληκτικό video αρκετό καιρό μέσα από σκυταλοδρομία αποστολών και δεν το ανέβαζα γιατί αγνοούσα περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Μέχρι που το βρήκα στη σελίδα του ιστότοπου "Άνεργοι δημοσιογράφοι" με όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται και που αμέσως σας δίνω.


Η εμφάνιση μιας ντροπαλής 24χρονης σε σόου ταλέντων της ουκρανικής τηλεόρασης προκάλεσε το κλάμα μίας ολόκληρης χώρας, καθώς και διεθνή αίσθηση.
Περίπου 13.000.000 άνθρωποι είδαν την Kseniya Simonova στο σόου "Ουκρανία έχεις ταλέντο" σε μια εξαιρετική επίδειξη της τέχνης της άμμου. Η Ουκρανία προετοιμάζεται για τις προεδρικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2010, ενώ βρίσκεται σε πολύ κακή οικονομική κατάσταση ως χώρα.
Από τον περασμένο Μάιο, οπότε και εμφανίστηκε για πρώτη φορά η Simonova, με ένα κουτί γεμάτο άμμο,ζωγραφίζοντας πανέμορφες εικόνες πάνω σε αυτό,απεικονίζοντας την ιστορία της πρώην σοβιετικής χώρας, όλο και περισσότεροι θαυμαστές κάθονταν μπροστά από τους τηλεοπτικούς τους δέκτες για να τη δουν.
Τα βίντεό της στο Youtube έχουν συγκεντρώσει πάνω από 4.000.000 κλικ, αριθμός απίθανος για ένα κοινό που γνωρίζει λίγα για την ιστορία της Ουκρανίας. Η Ουκρανία έχασε πρίπου το 1/4 του πληθυσμού της κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 20% των συνολικών θανάτων. Με τη βοήθεια της άμμου, τα πορτραίτα της Simonova δείχνουν τις ανθρώπινες απώλειες από τη γερμανική εισβολή του 1941.
Η σκηνή στο άνοιγμά της, δείχνει ένα ζευγάρι να κάθεται σε ένα παγκάκι κάτω από έναν ουρανό γεμάτο αστέρια. Ξαφνικά, εμφανίζονται πολεμικά αεροπλάνα και η ευτυχισμένη σκηνή αντικαθίσταται από θλιμμένα πρόσωπα.
Στη συνέχεια,έρχεται ένα μωρό και η γυναίκα χαμογελά ξανά, αλλά ο όλεθρος του πολέμου τη μετατρέπει σε χήρα, πριν η εικόνα με τη σειρά της να πάρει τη μορφή του Αγνώστου Στρατιώτη της Ουκρανίας.
Η 24χρονη κέρδισε, φυσικά, το πρώτο βραβείο του παιχνιδιού (80.000 λίρες) και επέστρεψε στην κανονική της ζωή στην Κριμαία. Έκπληξη αποτελεί πάντως το κίνητρό της για τη συμμετοχή στο παιχνίδι. "Δήλωσα συμμετοχή για να βοηθήσω ένα παιδί, το οποίο χρειαζόταν να υποβληθεί σε εγχείρηση. Δεν είχα σκοπό να κάνω όλη τη χώρα να κλάψει" είπε χαρακτηριστικά.

ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΑΞΙΖΕΙ ΤΟΝ ΚΟΠΟ

Στην άγνωστη στην Ελλάδα Χέρτα Μίλερ το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009

Η γεννημένη στη Ρουμανία Γερμανίδα συγγραφέας Χέρτα Μίλερ κέρδισε το φετινό Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Η Ακαδημία της Σουηδίας αναφέρει ότι η Μιλέρ επιλέχθηκε γιατί «με την αφοσίωση στην ποίηση και την ειλικρίνεια της πρόζας, περιγράφει το τοπίο των μη εχόντων».

Η 56χρονη συγγραφέας, που μετανάστευσε στη Γερμανία από την κομμουνιστική Ρουμανία το 1987, έκανε το ντεμπούτο της το 1982 με μια συλλογή μικρών ιστοριών που λογοκρίθηκαν και απαγορεύτηκαν από το ρουμανικό καθεστώς το 1984. Η συλλογή δημοσιεύτηκε τελικά στη Γερμανία, και το έργο της που παρουσίαζε τη ζωή σε ένα μικρό, γερμανόφωνο χωριό στη Ρουμανία ενθουσίασε τους αναγνώστες.

Ακολούθησε το «Τανγκό της Καταπίεσης» στη Ρουμανία. Η ίδια και ο άντρας της αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα εξαιτίας των απόψεων που εξέφραζαν για το καθεστώς στη χώρα και το φόβο σύλληψης από τη μυστική αστυνομία.

Το Βραβείο θα απονεμηθεί στη Μίλερ στις 10 Δεκεμβρίου στη Στοκχόλμη.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από Associated Press

Στα ελληνικά το μόνο βιβλίο της που βρήκαμε να έχει κυκλοφορήσει είναι το «Μετέωροι Ταξιδιώτες» (1993) εκδ.Ηρόδοτος.

Ο φόβος των βαρβάρων

Tzvetan Todorov

Πέρα από τη σύγκρουση

των πολιτισμών

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ

ΣΕΛΙΔΕΣ: 360

ΤΙΜΗ: 20 ΕΥΡΩ

 «Η σύγκρουση των πολιτισμών σημαίνει: οι δυτικές δημοκρατίες από τη μια πλευρά, το Ισλάμ από την άλλη. Δύο κόσμοι, παγιωμένοι στις ιστορικές, πολιτισμικές, θρησκευτικές διαφορές τους και καταδικασμένοι ως εκ τούτου να συγκρουστούν. Μπροστά στην απειλή δεν υπάρχει πια θέση για διάλογο ή για μείξη. Και δεν μένει άλλη λύση από την αδιαλλαξία – ή και τον πόλεμο. Με όλα τα μέσα.

Μπορούμε πραγματικά να εξασφαλίσουμε, όταν σκεφτόμαστε έτσι, ότι η βαρβαρότητα και ο πολιτισμός θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται στην πλευρά που πιστεύουμε;

Αν είναι επιτακτικό να υπερασπιστούμε τη δημοκρατία, είναι εξίσου κρίσιμο να μην αφήσουμε να μας κυριεύσει ο φόβος και να μας παρασύρει σε καταχρηστικές αντιδράσεις. Ο φόβος των βαρβάρων είναι αυτό που απειλεί να μας κάνει βάρβαρους. Και το κακό που θα κάνουμε στον εαυτό μας θα ξεπερνά το κακό που φοβόμασταν αρχικά. Η ιστορία μάς το διδάσκει: το φάρμακο μπορεί να είναι χειρότερο από την αρρώστια».

Τ. Τ.

Σε έναν στοχασμό που μας ταξιδεύει ανά τους αιώνες της ευρωπαϊκής ιστορίας, ο Τσβετάν Τοντορόφ φωτίζει τις ιδέες της βαρβαρότητας και του πολιτισμού, της κουλτούρας και της συλλογικής ταυτότητας, για να ερμηνεύσει τις έριδες που θέτουν σήμερα αντιμέτωπες τις δυτικές χώρες με τον υπόλοιπο κόσμο. Ένα αριστοτεχνικό μάθημα ιστορίας και πολιτικής – κι ένα αληθινό «εργαλείο» για να αποκρυπτογραφήσουμε τα μείζονα προβλήματα της εποχής μας.

* * *

Από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ έχουν κυκλοφορήσει τα βιβλία του Tzvetan Todorov:

* Κριτική της Κριτικής

* Οι καταχρήσεις της μνήμης (ως επίμετρο στον συλλογικό τόμο των

J. Hassoun, Γ.Θανασέκου, Ρ. Μπενβενίστε και Ο. Βαρών-Βασάρ: Εβραϊκή ιστορία και μνήμη)

* Ο εκπατρισμένος.

... και πάντα προδομένε...

Όταν η καταμέτρηση των ψήφων αναδεικνύει πρώτη δύναμη το λευκό ...

Περί φωτίσεως

Ένα επίκαιρο μυθιστόρημα του μεγάλου νομπελίστα

Ζοζέ Σαραμάγκου.

Σε κάποια χώρα γίνονται εκλογές. Η καταμέτρηση των ψήφων στην πρωτεύουσα αναδεικνύει πρώτη δύναμη το λευκό με ποσοστό περίπου 70%. Oι εκλογές επαναλαμβάνονται την επόμενη Κυριακή και το λευκό ξεπερνά το 80%.
Μπροστά στο διαφαινόμενο κενό εξουσίας, τα δύο μεγάλα κόμματα, ο κρατικός μηχανισμός και οι δημόσιες υπηρεσίες εγκαταλείπουν την πόλη, καταστρώνοντας αστυνομικά σχέδια για να ανακαλύψουν τον υποκινητή. Μια έκπληξη όμως περιμένει τους κρατούντες: ο πληθυσμός της πόλης αφυπνίζεται, «φωτίζεται», και ανακαλύπτει από την αρχή τις αξίες της αλληλεγγύης, της προσωπικής ευθύνης, της αλληλοβοήθειας.

Το Κράτος όμως δεν έχει πει ακόμα την τελευταία λέξη…

Η φανταστική χώρα που περιγράφει ο Ζοζέ Σαραμάγκου έχει πολλές ομοιότητες με τη δική μας. Λίγο πριν από τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου, είναι μια ευκαιρία να διαβάσουμε, και για αρκετούς ίσως να ξαναδιαβάσουμε, το μυθιστόρημα του νομπελίστα συγγραφέα και να σκεφτούμε πως αντί για απογοητευμένοι και αδιάφοροι πολίτες μπορούμε να γίνουμε ενεργοί και να διασφαλίσουμε τη δημοκρατία.

Περί φωτίσεως

Μυθιστόρημα
Ζοζέ Σαραμάγκου, Νόμπελ Λογοτεχνίας [1998]

μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά

Καστανιώτη, 2006

362 σελ.

Τιμή € 16,72

Το «Χαμένο Σύμβολο», του Νταν Μπράουν έσπασε τα ρεκόρ πωλήσεων σε μια ημέρα

Το νέο μυθιστόρημα του Νταν Μπράουν, το «Χαμένο Σύμβολο», έσπασε τα ρεκόρ πωλήσεων σε μια ημέρα, ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος του συγγραφέα.

Οι αναγνώστες κυριολεκτικά εξαφάνισαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντίτυπα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και τη Βρετανία, ανακοίνωσε η Knopf Doubleday, θυγατρική της Random House Inc.
«Σημειώνονται ιστορικά ρεκόρ πωλήσεων του βιβλίου στη Βόρεια Αμερική», δήλωσε ο Σόνι Μέχτα, επικεφαλής του εκδοτικού οίκου.
Το Amazon.com Inc περιέλαβε το βιβλίο στα μπεστ-σέλερ από την πρώτη ημέρα της εκδοσής του.
Το «Χαμένο Σύμβολο», το πολυαναμενόμενο βιβλίο του Νταν Μπράουν εκδίδεται έξι χρόνια μετά τον «Κώδικα Ντα Βίντσι» και έχει τον ίδιο βασικό ήρωα, τον καθηγητή του Χάρβαρντ Ρόμπερτ Λάνγκτον που αυτή τη φορά ερευνά τον μυστικό κόσμο των Μασόνων με φόντο την Ουάσινγκτον.


Ο «Κώδικας Ντα Βίντσι» πούλησε 80 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλον τον κόσμο.

Η Ουάσιγκτον στον πυρετό του

«Χαμένου Συμβόλου»

Πανικός για το σίκουελ του «Κώδικα ντα Βίντσι»
από τον Νταν Μπράουν

Αποκάλυψε θρησκευτικά μυστικά που συγκλόνισαν συθέμελα τη χριστιανοσύνη. «Αλώνισε» Ρώμη, Παρίσι και Λονδίνο.

Έλειψε για πέντε χρόνια. Και σήμερα επιστρέφει. Αυτή τη φορά στην καρδιά των ΗΠΑ, την Ουάσιγκτον. Μπαράκ Ομπάμα, έχε τον νου σου! Ο Ρόμπερτ Λάνγκτον ψαχουλεύει για χαμένα σύμβολα στο κατώφλι του Λευκού Οίκου...

O εκκεντρικός καθηγητής τού Χάρβαρντ και ειδικός στη μελέτη αρχαίων συμβόλων είναι ξανά εδώ. Από σήμερα το πρωί βρίσκεται στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το πολυαναμενόμενο σίκουελ του «Κώδικα ντα Βίντσι». Ο τίτλος του; «Το Χαμένο Σύμβολο». Η υπόσχεση; Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η αδρεναλίνη να ανέβει κατακόρυφα.

Στο «Ιlluminati: Οι Πεφωτισμένοι» ο ήρωας του Νταν Μπράουν, Ρόμπερτ Λάνγκτον, επιδίδεται σε έναν αγώνα ταχύτητας στις κατακόμβες του Βατικανού. Στον «Κώδικα ντα Βίντσι» αρχίζει νέα κούρσα, αυτή τη φορά στο Παρίσι και το Λονδίνο, ψάχνοντας το Ιερό Δισκοπότηρο. Σήμερα, επιστρέφει για να κυνηγήσει ένα «χαμένο σύμβολο» στην Ουάσιγκτον. Ποιο ήταν ακριβώς το «χαμένο σύμβολο» παρέμενε έως χθες τα μεσάνυχτα μυστικό. Στα πέντε χρόνια που διήρκεσε η έρευνά του και η συγγραφή του μυθιστορήματος ελάχιστα στοιχεία της πλοκής είδαν το φως της δημοσιότητας.

Το κλειδί του Σολομώντα

Το εξώφυλλο του βιβλίου που είχε δοθεί στη δημοσιότητα έκανε σαφές ότι αυτή τη φορά η δράση μεταφερόταν στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ. Ο προσωρινός τίτλος που του είχε δοθεί («Το κλειδί του Σολομώντα») σε συνδυασμό με την αποκωδικοποίηση μηνυμάτων κρυμμένων στην (πρωτότυπη) έκδοση του «Κώδικα ντα Βίντσι» οδήγησαν πολλούς στο συμπέρασμα πως αυτή τη φορά ο Ρόμπερτ Λάνγκτον μπαίνει σε μασονικές στοές.

Αναβρασμός πάντως επικρατεί τις τελευταίες ημέρες στο Ίντερνετ. Θεωρίες συνωμοσίας δίνουν και παίρνουν και υποτιθέμενες «διαρροές» πληροφοριών. Η ιστοσελίδα Αmazon. com αναγκάστηκε να διαβεβαιώσει επισήμως όσους έχουν παραγγείλει ηλεκτρονικά τα αντίτυπά τους πως ειδικοί φρουροί τα φυλάσσουν 24 ώρες το 24ωρο σε... θησαυροφυλάκιο με σούπερ συστήματα ασφαλείας για να μη διαρρεύσει το περιεχόμενό τους πριν από την ώρα του, ενώ σε Facebook και Τwitter εκατομμύρια χρήστες προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν παράξενους κώδικες όπως «ΑΟFΑCFSΟΑ FSΖWΒΕΙC ΕΙΟΑ ΖΟΗSFWQWΟΑ ΟQQSDW» που αφήνει η ομάδα του Νταν Μπράουν στις δημοφιλείς σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.

Στο μεταξύ, η Ουάσιγκτον στρώνει τα... κόκκινα χαλιά. Όχι για κάποια επίσημη εκδήλωση του Λευκού Οίκου, αλλά για τους τουρίστες που με τα βιβλία ανά χείρας αναμένεται να κατακλύσουν την πόλη. Οι Ελευθεροτέκτονες (μασόνοι) τρίβουν τα χέρια τους και περιμένουν τους επισκέπτες στα μνημεία με «μασονικό» παρελθόν. Δεν είναι λίγοι πάντως εκείνοι που φοβούνται πως η ιστορία του «Χαμένου Συμβόλου» θα επισκιάσει την πραγματική ιστορία τους. Και δεν έχουν και πολύ άδικο. Στη Βρετανία και την Ιταλία, ορδές τουριστών έκαναν επιδρομές σε ναούς και μουσεία δείχνοντας ενδιαφέρον αποκλειστικά για γεγονότα βγαλμένα από τη φαντασία του Μπράουν.

Η κλωνοποίηση και το αίμα στον Τίμιο Σταυρό

ΔΕΚΑΔΕΣ ΒΙΒΛΙΑ έχουν ήδη κυκλοφορήσει με υποτιθέμενες απαντήσεις στα ερωτήματα που θα προκαλέσει το «Χαμένο Σύμβολο» προτού καν εκδοθεί. «Το θέμα είναι τι ακριβώς θα υποστηρίξει ο Νταν Μπράουν», λέει στην «Washington Ρost» ο Νταν Μπερστάιν, συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Τα απόκρυφα του Κώδικα ντα Βίντσι» που συμμετείχε στην έκδοση των «Μυστικών του Γιου της Χήρας» (στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). «Θα μπορούσε ίσως να στραφεί στο θέμα της ανθρώπινης κλωνοποίησης;» αναρωτιέται με νόημα. «Θα μπορούσαν κάποιοι Ελευθεροτέκτονες να έχουν ασχοληθεί με τους κλώνους; Επίσης, γνωρίζουμε πως πρόσφατα ο Νταν Μπράουν έχει δείξει ενδιαφέρον για τους Ροδόσταυρους, μια οργάνωση αποκρυφιστών στη μεσαιωνική Ευρώπη», συνεχίζει. «Θεωρίες θέλουν τους Ροδόσταυρους να κατέχουν ένα τμήμα του Τιμίου Σταυρού. Ίσως να αρκούσαν μερικές σταγόνες αίματος από ένα... κομμάτι ξύλου για να κλωνοποιηθεί ο Ιησούς Χριστός!».

Θα μπορούσε άραγε; Θα το μάθουμε σύντομα. Όπως έχει δηλώσει ο Νταν Μπράουν, αυτή τη φορά ο Λάνγκτον θα έχει μόλις 12 ώρες στη διάθεσή του για να λύσει το μυστήριο. Προσδεθείτε. Η κούρσα αρχίζει...

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2009
σε επιμέλεια του Γιάννη Βασαλάκη

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artid=4536262

Το νέο βιβλίο του Νταν Μπράουν βρίσκεται ήδη στο βιβλιοπωλείο μας (εννοείται στην Αγγλική γλώσσα) και όσοι δεν αντέχετε να περιμένετε τη μετάφραση μπορείτε να το προμηθευτείτε άμεσα.

ΘΑ ΦΩΝΑΞΩ ΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

ΘΑ ΦΩΝΑΞΩ ΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΩΘΗΣΗΣΚΑΙ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ

IRVIN D. YALOM - ROBERT L. BERGER

Καθώς το αποχαιρετιστήριο δείπνο έφτανε στο τέλος του, ο Μπόμπ Μπέργκερ, ο φίλος μου από τα παλιά, έκανε νόημα ότι είχε ανάγκη να μου μιλήσει. Είχαμε ακολουθήσει διαφορετικές επαγγελματικές κατευθύνσεις, εκείνος χειρουργούσε καρδιές, εγώ θεράπευα ραγισμένες καρδιές μέσα από τη συζήτηση, κι όμως μεταξύ μας υπήρχε ένας στενός σύνδεσμος πού το νιώθαμε κι οι δύο πως θα διαρκούσε όλη μας τη ζωή. Όταν με πήρε απ’ το μπράτσο για να με τραβήξει παράμερα, κατάλαβα πώς συνέβαινε κάτι εξαιρετικό. Ο Μπόμπ πολύ σπάνια με άγγιζε. Κάτι τέτοια τα παρατηρούμε εμείς οι ψυχίατροι. Έσκυψε στο αυτί μου και είπε βραχνά: « Μου συμβαίνει κάτι πολύ βαρύ. .. ξεσπάει το παρελθόν... οι δύο ζωές μου, της νύχτας και της μέρας, γίνονται ένα. Έχω ανάγκη να μιλήσω σε κάποιον ».
Κατάλαβα. Μετά τα παιδικά του χρόνια, που τα πέρασε στην Ουγγαρία την εποχή του Ολοκαυτώματος, ο Μπόμπ ζούσε δυο ζωές: μία το πρωί, σαν ένας γλυκομίλητος, αφοσιωμένος και ακούραστος καρδιοχειρουργός, και μια άλλη τη νύχτα, όπου στα όνειρά του περιφέρονταν θραύσματα από φρικτές αναμνήσεις. Για την πρωινή του ζωή γνώριζα τα πάντα, για τη νυχτερινή όμως στα πενήντα χρόνια της φιλίας μας δεν είχε αποκαλύψει τίποτα. Ούτε ποτέ είχα ακούσει απ’ το στόμα του ένα ξεκάθαρο αίτημα για βοήθεια: ήταν κλειστός, μυστηριώδης, αινιγματικός. [...] Δημοσίευε πυρετωδώς, δίδασκε και χειρουργούσε ακαταπόνητα. Ήταν ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο πού εμφύτευσε τεχνητή καρδιά μερικής υποβοήθησης, εξασφαλίζοντας μακρόχρονη επιβίωση. Και όλ’ αυτά απόλυτα μόνος στον κόσμο -είχε χάσει όλους τους δικούς του στο Ολοκαύτωμα.
Για το παρελθόν του όμως δεν έλεγε τίποτα. Μ' έτρωγε η περιέργεια, γιατί δεν είχα γνωρίσει άλλον άνθρωπο που να έζησε από πρώτο χέρι τη φρίκη των στρατοπέδων, ο Μπόμπ όμως απόδιωχνε τις ερωτήσεις μου και με κατηγορούσε γιά ηδονοβλεψία. [... ]

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο IRVIN D. YALOM (I93I-) είναι ομότιμος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των ΗΠΑ. Μαθητής και συνεργάτης του Rollo May, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους, εν ζωή, εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής στην ψυχιατρική και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειριδίου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας (Existential Psychotherapy). Στον επιστημονικό χώρο είναι ιδιαίτερα γνωστό το κλινικό και ερευνητικό έργο του στην ομαδική ψυχοθεραπεία
Το πρώτο του βιβλίο, που το 2006 κυκλοφόρησε ή νέα αναθεωρημένη και επαυξημένη του έκδοση, Theory and Practice of Group Psychotherapy (Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας, Άγρα, 2006), έχει μεταφραστεί σε 14 γλώσσες και αποτελεί βασικό διδακτικό εγχειρίδιο σε πολλές σχολές ψυχιατρικής και ψυχοθεραπείας. Ό Γιάλομ έχει γράψει πολλά ακόμη επιστημονικά βιβλία και άρθρα
Το λογοτεχνικό του έργο αρχίζει όψιμα και περιλαμβάνει δύο συλλογές διηγημάτων (Ό δήμιος του έρωτα και Ή μάνα και το νόημα της ζωής) και τρία μυθιστορήματα (Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Στο ντιβάνι και Η θεραπεία του Σοπενάουερ), πού έχουν γίνει μπέστ-σέλλερ σε πολλές χώρες. Όλα του τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελούν ιστορίες ψυχοθεραπείας και ο ίδιος τα θεωρεί προέκταση του διδακτικού του έργου, το όποιο, όπως λέει, βρίθει ούτως ή άλλως ιστοριών και διηγήσεων.
Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν το βιβλία του:

Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Στο ντιβάνι, Ο δήμιος του έρωτα, Θρησκεία και ψυχιατρική, Το δώρο τής ψυχοθεραπείας, Θεωρία και πράξη τής ομαδικής ψυχοθεραπείας, Η μάνα και το νόημα της ζωής και Στον κήπο του Επίκουρου - Αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου, ενώ ετοιμάζονται τα βιβλία Κάθε μέρα πιο κοντά, Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία και 'Ενδονοσοκομειακή ομαδική ψυχοθεραπεία.

Ό ROBERT L. BERGER είναι κάρδιο- και θωρακο-χειρουργός, Διευθυντής Κλινικής Έρευνας στο Beth Israel Deaconess Medical Center και μέλος του διδακτικού προσωπικού της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ. Στο παρελθόν υπήρξε Διευθυντής του Τμήματος Καρδιοχειρουργικής και Καθηγητής Χειρουργικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστόνης. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 250 επιστημονικά άρθρα και ήταν ο πρώτος στον κόσμο που εμφύτευσε τεχνητή καρδιά μερικής υποβοήθησης σε ασθενή, ο οποίος επιβίωσε. Είναι παντρεμένος και έχει δύο κόρες.

Μετάφραση: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΔΡΙΤΣΑΝΟΥ
Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2008
Αριθμός σελίδων : 64, Τιμή : 12,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-325-781-3

Η κόκκινη Μασσαλία

Η κόκκινη Μασσαλία
MAURICE ATTIA

ΝΟΥΑΡ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

ΜΕΤΑΦΡΑΣ Η : Ρ Ι ΤΑ ΚOΛΑΪΤΗ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΙΣ, Σελίδες: 552, Τιμή: 20 €

Ο πόλεμος της Αλγερίας τελείωσε. Όλοι οι πόλεμοι κάποτε τελειώνουν. Πέντε χρόνια μετά, το ζευγάρι που γνωρίσαμε στο Μαύρο Αλγέρι, ο αστυνόμος Πάκο Μαρτίνεθ και η Ιρέν, συνεχίζουν τη ζωή τους· εκείνος στη Μασσαλία, εκείνη στο Αιξ-αν-Προβάνς.
Ένας νεκρός στη φοιτητική εστία θα φέρει τον Πάκο και τον Κουπιγκιάν, τον συνεργάτη του, κοντά στους φοιτητές και τις πολιτικές τους ανησυχίες. Ο κόσμος των αριστεριστών κάθε απόχρωσης, τροτσκιστές, αναρχικοί, μαοϊκοί, οπαδοί της Ρόζας Λούξεμπουργκ, ασφυκτιά κάτω από το γκωλικό καθεστώς. Η αστυνομική έρευνα δεν καταλήγει πουθενά, οι θάνατοι διαδέχονται ο ένας τον άλλο.
Υπόκοσμος και παρακρατικοί, «άνθρωποι της σιωπής, υπηρέτες της σκιάς» κινούνται στη Μασσαλία.
Ποιος κρύβεται πίσω τους και τι επιδιώκει;
Ενώ «η Γαλλία πλήττει», ασυγκίνητη από τα μεγάλα γεγονότα που συγκλονίζουν τον πλανήτη – Βιετνάμ, Μέση Ανατολή –, οι γάλλοι φοιτητές αποφασίζουν ότι «θα εξηγήσουν τις θέσεις τους απευθείας στον δρόμο». Τον Μάη του ’68, η πεποίθηση ότι το παρελθόν θα υπαγορεύει το μέλλον φαίνεται ξεπερασμένη.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι ήρωες του Μωρίς Αττιά θα περάσουν ο καθένας από τις δικές του Συμπληγάδες και θα διασωθούν, ο καθένας με τα δικά του τραύματα. Παίρνουν δύναμη από τις αδυναμίες τους, ζητούν δικαίωση και δικαιοσύνη. Η φωνή τους, πότε ψύχραιμη πότε λαχανιασμένη, πάντοτε αληθινή, εξομολογείται, καταγγέλλει, διεκδικεί, ελπίζει...
Ιστορίες προσαρμογής και εξέγερσης, έρωτα, συντροφικότητας και συνωμοσίας, σ’ ένα νουάρ πολυφωνικό μυθιστόρημα με πολιτικές προεκτάσεις, που ζωντανεύει με δεξιοτεχνία την εποχή και συνδέει τα ατομικά πεπρωμένα με την Ιστορία.
Α.Κ.
* * *
Από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ κυκλοφορεί και το βιβλίο του το «Μαύρο Αλγέρι » που τιμήθηκε με το βραβείο Jean Amila-Meckert (2007) ως το καλύτερο βιβλίο λαϊκής έκφρασης και κοινωνικής κριτικής της χρονιάς,
το βραβείο Michel Lebrun αστυνομικού μυθιστορήματος (2006) και το βραβείο του Φεστιβάλ μεσογειακού αστυνομικού μυθιστορήματος.

"Ημίν τοις φίλοις πένθος"

…Τον Χρήστο Παλαιολόγο (1950-2009) γνώρισα από τον πρώτο καιρό στο Πανεπιστήμιο στη Θσσλνκ. από τον φίλο Γρ. Δουγαλή. Έμεναν στην ίδια οικοδομή επί της οδού Λιτοχώρου 18 κι εγώ τους επισκεπτόμουν. Αργότερα σε κοινούς πολιτικούς και κομματικούς τρόπους έγινε πιο ζεστή η γνωριμία παρότι σ' αυτούς τους χώρους δεν ευδοκιμούν και πολύ σχέσεις ανθρώπινες. Τώρα, "Ημίν τοις φίλοις πένθος".

Από το λακωνικό σχόλιο του εκ Κοζάνης φίλου Βασίλη Καραγιάννη, για τον ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟ.

Μέρες τώρα η σελίδα δεν ανανεώθηκε. Τα γραπτά σκοντάφτουν στο σοκ της δυσάρεστης είδησης και στην εικόνα της απέραντης οδύνης και ολοφυρμού της Γεωργίας, της Ειρήνης, του Κωνσταντή.

Κουράγιο…

Οι θρησκόληπτοι που άλλοτε ακρωτηρίαζαν τα αγάλματα, σήμερα επεμβαίνουν και κόβουν τις εικόνες

Χριστιανοί ρασοφόροι σκαρφαλώνουν στις μετόπες του Παρθενώνα και καταστρέφουν τα φειδιακά ανάγλυφα που κοσμούσαν το αέτωμα του ναού θεωρώντας τα είδωλα και αναπαραστάσεις ακολασίας.

Η σκηνή αυτή κόπηκε από το ενημερωτικό φιλμ του σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά που προβάλλεται στον προθάλαμο της γυάλινης αίθουσας με τα γλυπτά του Παρθενώνα στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης μετά από πιέσεις εκπροσώπων της Εκκλησίας.




Ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης, με επιστολή του στα ελληνικά ΜΜΕ, διαμαρτύρεται για την περικοπή σκηνής επισημαίνοντας:

"Σκοπός μου ήταν να δείξω - βασιζόμενος σε αναμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα - ότι η σταδιακή " συρρίκνωση " του Παρθενώνα δεν πρέπει να αποδοθεί σε τυχόν φθορές μέσα στο χρόνο ή σε ενδεχόμενες αδυναμίες της κατασκευής του αλλά αντίθετα οφείλεται στον φανατισμό των ανθρώπων καθώς και στην βαρβαρότητα των διαδοχικών εισβολέων, χωρίς να ξεχνά κανείς τις ασύστολες λεηλασίες του λόρδου Eλγιν, πρέσβη της Μεγάλης Βρετανίας.
Στη σκηνή που κόπηκε βλέπουμε μερικούς βανδάλους " παλαιοχριστιανούς " να καταστρέφουν τα γλυπτά που κοσμούσαν το αέτωμα του ναού θεωρώντας τα είδωλα και αναπαραστάσεις ακολασίας.
Φαίνεται ότι ο ελληνικός κλήρος ζήτησε στη Διοίκηση του Μουσείου της Ακρόπολης όπου προβάλλεται η ταινία να κόψει αυτή τη σκηνή. Η ιστορία επαναλαμβάνεται : οι θρησκόληπτοι που άλλοτε ακρωτηρίαζαν τα αγάλματα, σήμερα επεμβαίνουν και κόβουν τις εικόνες. Το πεδίο των λογοκριτών εμπλουτίσθηκε με ανώτερους δημοσίους λειτουργούς των οποίων το καθήκον είναι η προστασία της Δημοκρατίας.
Οι νόμοι που προστατεύουν τα Πνευματικά Δικαιώματα των Δημιουργών ( Droits d'Auteur) απαγορεύουν ρητά οποιαδήποτε αλλαγή σε μία κινηματογραφική ταινία χωρίς τη συγκατάθεση του σκηνοθέτη".
Στον επίλογο της επιστολής ο σκηνοθέτης σημειώνει:"Θέλω να κάνω σαφές το εξής:
ο κύριος σκοπός της ταινίας μου είναι να αποδειχθεί ότι ο λόρδος Eλγιν κατέστρεψε μέρος του ναού και έκλεψε τα αγάλματά του για κερδοσκοπικούς λόγους : ο αγοραστής - δηλαδή ο κλεπταποδόχος - ήταν το αγγλικό κράτος.Τα αγάλματα αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του Παρθενώνα".

Και το κερασάκι στην τούρτα από τη δήλωση του ΛΑ.Ο.Σ
Απολαύστε τη.
Αναφορικά με το θέμα, ο εκπρόσωπος του ΛΑ.Ο.Σ Κωστής Αϊβαλιώτης δήλωσε τα εξής: «Ο ευκολότερος αντίπαλος κάθε είδους προοδευτικού (ή δήθεν «προοδευτικού») είναι το έθνος και οι συνιστώσες του. Ο κ. Γαβράς (που προαλείφετο για επικεφαλής του Ευρωψηφοδελτίου του ΠΑ.ΣΟ.Κ) θεώρησε απαραίτητο να συμπεριλάβει στο πανάκριβο ντοκιμαντέρ του ιερείς να σπάνε το αέτωμα του Παρθενώνα. Δεν είναι νεοείσακτη ιδέα ο πόλεμος κατά της Εκκλησίας...».

Ποιος είπε ότι οι ΤΑΛΙΜΠΑΝ είναι μακριά μας;

Όταν η άγνοια διαθέτει θράσος!

Διαβάσαμε πρόσφατα σε κάποιο περιοδικό πως μια από τις πολλές «τηλε- στάρ», με μακρόχρονη προϋπηρεσία στο επάγγελμα της «γλάστρας», κατοπινή θητεία σε αμφίβολης ποιότητας τηλεοπτικές σειρές και συχνές εμφανίσεις σε εκδηλώσεις του λεγόμενου «life style», ανακοίνωσε το εξής απίστευτο: Όταν προ διετίας απέκτησε γιο (τον πατέρα του οποίου δεν θέλει να αποκαλύψει), διαπίστωσε, όπως ισχυρίζεται, ότι δεν υπήρχαν νανουρίσματα για να πει στο μωρό της, ούτε ελληνικά ούτε ξένα, ούτε παλιά ούτε καινούργια! Γι’ αυτό κι αποφάσισε να γράψει νανουρίσματα η ίδια, ώστε να καλυφθεί επιτέλους το φοβερό αυτό κενό.

Ω, της αγνοίας!

Ω, του θράσους!

Λ.Π.-Α.

Το παραπάνω σχόλιο προέρχεται από το νέο τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 που μπορείτε να ξεφυλλίσετε κάνοντας κλικ ΕΔΩ ή επάνω στην εικόνα του σε κάποια από τις δεξιές στήλες του blog.

Μύηση λογοτεχνίας στο κονάκι του Θωμά Κοροβίνη

Η ιστορία ξεκίνησε ένα κυριακάτικο απόγευμα αρχές της άνοιξης.
Την ώρα που ο Θωμάς Κοροβίνης κέρναγε τα καφεδάκια του και μας φίλευε πορτοκάλια και μήλα Πηλίου, η παρέα στην οποία είχα τη τύχη να συμμετέχω άκουγε για πρώτη φορά τη σκέψη του Κώστα Ακρίβου για τον τρόπο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί το κτήμα του Θωμά για μια λογοτεχνική συνάντηση. Η θετική υποδοχή της πρότασης και οι πρώτες ζυμώσεις φανέρωσαν αμέσως τις καλές προοπτικές της · σε κανενός όμως το μυαλό δεν ήρθαν οι εικόνες που έφερε η πραγμάτωσή της λίγους μήνες αργότερα.
Βέβαια για την υλοποίησή της κινητοποιήθηκε πλήθος κόσμου και φορέων που εκείνη τη στιγμή ούτε καν φανταζόμαστε. Ο εκδότης Νώντας Παπαγεωργίου (Μεταίχμιο) που το έμαθε σχεδόν αμέσως, υιοθέτησε την πρόταση πλήρως, δήλωσε την απόλυτη υποστήριξη και συμμετοχή του και έσπρωξε την εξέλιξη.
Ακολούθησαν τοπικοί φορείς, ΜΜΕ, και πλήθος άλλων που καλό θα είναι να αναφέρει παρακάτω σε σχόλιό του ο Κώστας Ακρίβος για την ιστορία.

Ξεπέρασε κάθε προσδοκία λοιπόν η βραδιά ανάγνωσης στο κονάκι του Θωμά Κοροβίνη η οποία ξεκίνησε λίγο πριν δύσει ο ήλιος το Σάββατο 11 Ιούλη και έληξε λίγο πριν χαράξει η Κυριακή στο ειδυλλιακό του κτήμα, στα Πλατανίδια Βόλου.
Άνθρωποι κατά τα άλλα φυσιολογικοί- όπως ακούστηκε από περίοικο- όλων των ηλικιών συνέρεαν από νωρίς στο κτήμα δημιουργώντας κυκλοφοριακό χάος στους γύρω δρόμους και καταλαμβάνοντας κάθε ελεύθερο χώρο του κτήματος έβγαζαν από τσαντάκια και σακίδια ύποπτα αντικείμενα ενώ κάποιοι από αυτούς είχαν το θράσος να τα κρατούν και στα χέρια τους. Ήταν όπως αποδείχτηκε βιβλία. Πολλά εξ αυτών φθαρμένα, πολυκαιρισμένα, πολυδιαβασμένα γι’ αυτό και αγαπημένα. Κι έρχονταν να τα διαβάσουν και να τα μοιραστούν με ένα κοινό άγνωστο μεταξύ του - ως επί το πλείστον - αλλά εξαιρετικά οικείο. Κι όσο αυτή η παράξενη, πρωτόγνωρη μυητική τελετή λογοτεχνίας συνεχιζόταν κάτω από το αδιάκοπο κρυφτοκυνηγητό ενός λαμπερού φεγγαριού με τα σύννεφα, τόσο κορυφωνόταν το ενδιαφέρον για ό,τι ακολουθήσει. Και δεν ήταν μόνο ο λόγος. Δεν ήταν μόνο τα πεζά κείμενα από έργα αγαπημένα που διάβαζαν επώνυμοι αλλά κι ανώνυμοι, ο καθένας με το δικό του τρόπο και πάθος μοναδικό, μαρτυρία αψεγάδιαστη της βιωματικής σχέσης μαζί τους.

.

Ήταν κι ο οικοδεσπότης που με φίλους του μουσικούς άλλαζαν όποτε χρειαζόταν το κλίμα με γοητευτικούς ρυθμούς και τραγούδια. Και ξάφνιασε ευχάριστα ο Θωμάς Κοροβίνης την ώρα που διάλεξε να τραγουδήσει για τους «Νικητές» της ζωής και όχι τους κερδισμένους όπως διευκρίνισε. Κοντεύαμε στο τέλος κι εκατοντάδες άτομα παρέμεναν καρφωμένα στις θέσεις τους. Κοιτάζοντάς τους διαπίστωνες ότι υπάρχει ακόμα ένα κομμάτι της Ελλάδας που αντιστέκεται στην ευτέλεια και την υποδούλωση, στο εύπεπτο και το χυδαίο.
Παραθέτουμε για την ιστορία τα ακούσματα της βραδιάς και τα ονόματα που τα επέλεξαν και βέβαια διάβασαν.

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΣΤ' ΑΣΤΕΡΙΑ

1. ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ
Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Πεζοί ρυθμοί
2. ΜΑΡΛΕΝΑ ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΥ
Πηνελόπη Δέλτα, Στον καιρό του Βουλγαροκτόνου
3. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΣΙΛΟΣ
Μ. Καραγάτσης, Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν
4. ΗΛΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΣ
Θεόφιλος Φραγκόπουλος, Κτέρισμα για το Ρόδη
5. ΕΛΕΝΑ ΨΑΡΑΛΙΔΟΥ
Παύλος Μάτεσις, Η μητέρα του σκύλου
6. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΦΟΙΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ
Στρατής Τσίρκας, Ακυβέρνητες Πολιτείες
7. ΡΙΤΑ ΒΑΡΑΝΑΚΗ
Γιάννης Καλπούζος, Ιμαρέτ
8.ΓΙΩΤΑ ΚΟΥΓΙΑΛΗ
Νίκος Καζαντζάκης, Ο τελευταίος πειρασμός
9. ΘΩΜΑΣ ΨΥΡΡΑΣ
Χρήστος Βακαλόπουλος, Η γραμμή του ορίζοντος
10. ΚΩΣΤΙΑ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ
Θανάσης Τριαρίδης, Ich bebe
11. ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ
Γιάννης Σκαρίμπας, Ο κύριος του Τζακ
12. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Μάρω Δούκα, Ουράνια μηχανική
13. ΒΑΣΩ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
Μάριος Χάκκας, Ο μπιντές και άλλες ιστορίες
14. ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ
Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ο ζητιάνος
15. ΝΑΤΑΣΑ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗ
Κώστας Ντόλκος, Η εσωστρέφεια του ειδώλου
16. ΣΟΦΙΑ ΜΑΡΚΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ
Μάρω Βαμβουνάκη, Το χρονικό μιας μοιχείας
17. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΝΤΩΝΑΚΑΚΗ
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Όνειρο στο κύμα
18.ΝΙΚΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ
Γιώργος Βέης, Με τις Μογγόλες
19. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
Φώτης Κόντογλου, Τα ταξίδια μου
20. ΜΑΡΩ ΑΙΣΩΠΟΥ
Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου, Αυτοβιογραφία
21. ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΑΜΗΣ
Νίκος Κάσδαγλης, Το θολάμι
22. ΓΙΩΤΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Ασημένια Σαράφη, Platanus Orientalis
23. ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΤΖΑΚΑΣ
Ηλίας Λεφούσης, Κολλήγοι
24. ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
Ζυράννα Ζατέλη, Στην ερημιά με χάρι
25. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΤΖΗΣ
Ι.Μ.Παναγιωτόπουλος, Από την ανθολογία «Κωνσταντινούπολη»
26. ΚΑΒΟΥΡΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
Μάγδα Έλληνα, Το στοιχειό της λίμνης
27.ΣΤΕΛΛΑ ΝΤΑΒΑΡΟΥΚΑ
Νίκος Χουλιαράς, Το άλλο μισό
28. ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
Εμμανουήλ Ροΐδης, Η πάπισσα Ιωάννα
29. ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ
Γιάννης Σκαρίμπας, Τρεις άδειες καρέκλες
30. ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΜΠΟΣ
Άγγελος Τερζάκης, Του έρωτα και του θανάτου
31. ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΑΤΣΩΡΗΣ
Μ. Καραγάτσης, Στο χέρι του Θεού
32. ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΤΡΩΝΗΣ
Θοδωρής Καλλιφατίδης, Φίλοι και εραστές
33. ΠΕΤΡΟΣ ΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ
Εμμανουήλ Ροΐδης, Συριανά διηγήματα
34. ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Α.Κ. Χριστοδούλου, Η κυρία Νοεμί
35.ΚΩΣΤΑΣ ΑΚΡΙΒΟΣ
Στρατής Μυριβήλης, Ο Βασίλης ο Αρβανίτης
36. ΝΩΝΤΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
Βόλος-μια πόλη στη λογοτεχνία & Λάρισα-μια πόλη στη λογοτεχνία

Και του χρόνου λοιπόν ραντεβού στο κονάκι του Θωμά, το δεύτερο Σάββατο του Ιουλίου, όπως μας υποσχέθηκαν οι διοργανωτές.

Λαμπρόπουλος Νίκος

Το κλουβί της σαύρας

Karen Connelly
Το κλουβί της σαύρας
Bραβείο Orange πρώτου μυθιστορήματος (2007)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΧΡΥΣΑ ΤΣΑΛΙΚΙΔOΥ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΖΑΧΑΡΙΑΔΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΙΣ
ΤΙΜΗ: 20 ΕΥΡΩ

Στη Βιρμανία ένας νεαρός καλλιτέχνης, ο οποίος με τα τραγούδια του επιτίθεται στο δικτατορικό καθεστώς που κυβερνά τη χώρα με απίστευτη βιαιότητα, ρίχνεται στη φυλακή σε συνθήκες απόλυτης απομόνωσης.
Υφίσταται φρικτά βασανιστήρια, μεταξύ των οποίων και στέρηση τροφής. Του κρατούν συντροφιά οι σαύρες του κελιού του. Αλλά αυτοί οι μοναδικοί του φίλοι είναι και εκείνοι που μπορούν να τον θρέψουν. Ο ήρωας, πιστός βουδιστής, αισθάνεται ένοχος που σκοτώνει τις σαύρες. Αλλά για να επιβιώσει, πρέπει να φάει…
Το Kλουβί της σαύρας παρουσιάζει με έξοχο λογοτεχνικό ύφος και θαυμαστή ιστορική ακρίβεια την ανήκουστη βία που υφίσταται ο λαός της Βιρμανίας,και αποτελεί ύμνο στην αντίσταση,ψυχική και σωματική, εναντίον της τυραννίας και της αδικίας, εναντίον της ταπείνωσης του ανθρώπου. Μέσα από την περιγραφή της φιλίας του ήρωα μ’ έναν δωδεκάχρονο που μεγαλώνει στο χώρο της φυλακής και
κατορθώνει να σπάσει την απομόνωσή του, αλλά και της έντιμης στάσης ενός φρουρού, εκφράζεται η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο και εξυμνείται η γενναιοδωρία, απόδειξη ότι η καλή λογοτεχνία μπορεί να συνυπάρχει με τα καλά αισθήματα.
Le Nouvel Observateur

* * *

Η Κάρεν Κόνελι γεννήθηκε το 1969 στο Κάλγκαρυ του Καναδά. Έχει ζήσει στην Ταϊλάνδη, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ελλάδα. Πέρασε δύο χρόνια στη μεθόριο Ταϊλάνδης – Βιρμανίας,ανάμεσα σε Βιρμανούς εξόριστους που αντιστέκονταν στο δικτατορικό καθεστώς της χώρας τους.
Σήμερα διδάσκει δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο York του Τορόντο.
Έχει δημοσιεύσει ποιήματα, ταξιδιωτικά κείμενα και δοκίμια.
Το βιβλίο της Touch of the Dragon, A Thai Journal τιμήθηκε με το σημαντικότερο βραβείο του Καναδά, το βραβείο του Γενικού Κυβερνήτη.
Η ποιητική της συλλογή The Small World in my Body τιμήθηκε με το βραβείο Pat Lowther.

«Είμαστε άνθρωποι, είμαστε παιδιά» δηλώνουν με κάθε τρόπο οι ανήλικοι πρόσφυγες.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας,
Τον Πρωθυπουργό,
Τον Πρόεδρο και τους Αρχηγούς των Κομμάτων της Ελληνικής Βουλής,
Τους Βουλευτές και Ευρωβουλευτές

Με μεγάλη ανησυχία παρακολουθούμε το τελευταίο διάστημα την αντιμετώπιση του ζητήματος των μεταναστών και των προσφύγων στη χώρα μας, που αφορά επίσης εκατοντάδες ανήλικα παιδιά για τα οποία δεν γίνεται λόγος. Η αντιμετώπισή τους με το χαρακτηρισμό «λαθρομετανάστες» και «παράνομοι» υποδηλώνει, σε μεγάλο βαθμό, την παράλειψη της πολιτείας για παροχή προστασίας σε αιτούντες άσυλο και ασυνόδευτους ανήλικους. Οι πρόσφυγες και τα ανήλικα παιδιά που εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους εξαιτίας εμπόλεμων καταστάσεων και διώξεων δικαιούνται προστασίας και φροντίδας σύμφωνα με τις Διεθνείς Συνθήκες και τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του ΟΗΕ.
Τα παιδιά-πρόσφυγες δεν ευθύνονται τα ίδια γιατί έχασαν τα σπίτια και τους γονείς τους, γιατί βρέθηκαν ξαφνικά σε μια βάρκα να θαλασσοπνίγονται, ούτε για τους κινδύνους και τις κάθε είδους ταλαιπωρίες και κακοποιήσεις που υφίστανται. Τα παιδιά-πρόσφυγες φτάνουν στην Ελλάδα σε κατάσταση απόγνωσης, συχνά ασυνόδευτα, εγκαταλείποντας τη χώρα τους προκειμένου να διαφύγουν τον κίνδυνο και έχοντας βιώσει τραυματικές εμπειρίες, έχοντας δει γονείς και συγγενείς να φυλακίζονται, να εξαφανίζονται ή ακόμη και να εκτελούνται. Αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα επιβίωσης, στερούνται οικογενειακών και κοινωνικών δεσμών, και έχουν προβλήματα επικοινωνίας, λόγω γλωσσικών και πολιτισμικών διαφορών.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ επισημαίνει την ανάγκη προστασίας και την έλλειψη κατάλληλων κέντρων υποδοχής στη χώρα μας, καθώς τα ήδη υπάρχοντα «κέντρα διαμονής και φιλοξενίας» είναι στην πραγματικότητα «κέντρα διοικητικής κράτησης». Σε κάθε περίπτωση, θεωρούμε ότι το πρόβλημα δεν λύνεται με επιχειρήσεις «σκούπα» που καταλήγουν σε καταπάτηση των δικαιωμάτων των ανηλίκων και σε πογκρόμ, ούτε και είναι της αποκλειστικής αρμοδιότητας της ΕΛΑΣ. Απαιτείται αποτελεσματικότερη λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών, δημιουργία δομών υποδοχής στα σημεία εισόδου που θα επιτρέπουν τον εντοπισμό των ατόμων που δικαιούνται διεθνούς προστασίας και Κέντρα Κρατικής Μέριμνας που οφείλει να εξασφαλίσει για τους ανήλικους το υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας.
Για τους παραπάνω λόγους ζητούμε από την ελληνική Πολιτεία:
-Να διασφαλίσει το σύστημα ασύλου στην Ελλάδα και να μην επαναπροωθεί ασυνόδευτους ανηλίκους, χαρακτηρίζοντάς τους συλλήβδην λαθρομετανάστες. Μεταξύ των αιτούντων άσυλο περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός ασυνόδευτων ανηλίκων που στερούνται ταξιδιωτικών εγγράφων και προέρχονται από χώρες από τις οποίες είναι αδύνατον, εξαιτίας αντικειμενικών λόγων, να προσκομίσουν τα σχετικά επίσημα έγγραφα αποδεικτικά της ταυτότητάς τους.

Θα πρέπει να τηρείται η αρχή για γρήγορη, δίκαιη και αποτελεσματική διαδικασία ασύλου. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 0,05% των αιτήσεων ασύλου σε πρώτο βαθμό έγιναν δεκτές το 2008, ενώ πολύ χαμηλά ήταν τα ποσοστά και στο δεύτερο βαθμό εξέτασης της αίτησης ασύλου (10,29%). Το Προεδρικό Διάταγμα που προωθεί η κυβέρνηση υπονομεύει σοβαρά τη δίκαιη εξέταση των αιτημάτων ασύλου. Το Προεδρικό Διάταγμα αναθέτει την αρμοδιότητα λήψης πρωτοβάθμιων αποφάσεων στους Αστυνομικούς Διευθυντές ανά τη χώρα, ενώ καταργεί τη δευτεροβάθμια εξέταση των αιτημάτων από την Επιτροπή Προσφυγών, χωρίς την εγγύηση μιας ανεξάρτητης, αποτελεσματικής και ουσιαστικής προσφυγής σε περίπτωση απόρριψης, σε αντίθεση με ό, τι επιτάσσει η νομοθεσία της Ε.Ε.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ετήσια Έκθεσή του για το 2008, ο Συνήγορος του Παιδιού κάλεσε όλους «τους αρμόδιους κυβερνητικούς και τοπικούς παράγοντες να λάβουν άμεσα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία, φροντίδα και περίθαλψη των αλλοδαπών ανηλίκων, απέχοντας από κάθε έκνομη ενέργεια άσκησης βίας σε βάρος τους και διασφαλίζοντας τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη μη έκθεσή τους σε νέους κινδύνους. » Επίσης, ο Συνήγορος του Παιδιού με αφορμή τις επισκέψεις του σε Κέντρα Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων δημοσιοποίησε τις διαπιστώσεις του για τις συνθήκες φιλοξενίας των ανηλίκων και κάλεσε τους αρμόδιους φορείς «να λάβουν άμεσα τα αναγκαία θεσμικά μέτρα για τη φροντίδα των ασυνόδευτων ανηλίκων που βρίσκονται στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις αρχές του ανθρωπισμού και τις επιταγές της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού».ε: Εκθέσεις – Πορίσματα, Κύκλος Δικαιωμάτων του Παιδιού]
το παιδί www.synigoros.gr/0-18
- Να διασφαλίσει σε κάθε περίπτωση το διαχωρισμό των ανηλίκων από τους ενήλικες.
-Να σεβαστεί το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση.
-Να ενισχύσει τις Στέγες των ΜΚΟ για ανήλικους και να εξασφαλίσει Κέντρα Κρατικής Μέριμνας για τους ανήλικους, οργανωμένα από το υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας.
-Να αναθέσει σε έμπειρους και ειδικευμένους επιστήμονες το σχέδιο μέριμνας και τη φροντίδα για τους ανήλικους.
-Να ενισχύσει τη δράση και να προωθήσει άμεσα τη συνεργασία με τις ΜΚΟ που μπορούν να προσφέρουν κάθε είδους υποστήριξη στους ανήλικους.
«Είμαστε άνθρωποι, είμαστε παιδιά» δηλώνουν με κάθε τρόπο οι ανήλικοι πρόσφυγες. Είναι μια φωνή που πρέπει να ακουστεί από όλους, κυβερνητικούς αξιωματούχους, φορείς, πολίτες, ΜΜΕ, και την οποία οφείλουμε να ενισχύσουμε με κάθε τρόπο. Τα δικαιώματα των παιδιών- προσφύγων διασφαλίζονται από διεθνείς συμβάσεις που η χώρα μας έχει υπογράψει και στις οποίες οφείλει σεβασμό αλλά και από τη συνείδηση και τη συλλογική δράση όλων μας.

Αθήνα, 23 Ιουνίου 2009
Τα μέλη του Δ.Σ. της Μ.Κ.Ο. “Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού”

Λάβαμε και δημοσιεύουμε την παραπάνω ανοιχτή επιστολή με ένα μόνο σχόλιο.

Φωνή αντίδοτο, στη μαζική υστερία των Ελληναράδων.