Παρασκευή 14 Αυγούστου 2015

Και ο Ανταίος Χρυσοστομίδης βιάστηκε να μας αφήσει για τις γειτονιές των αγγέλων



Της Σταυρούλας Παπασπύρου
Γιος του δημοσιογράφου Σοφιανού Χρυστοστομίδη, γεννημένος στο Κάιρο το 1952, ο Ανταίος Χρυστοστομίδης προσγειώθηκε στην Ελλάδα στα 12 του και με το που τελείωσε, το '69, το Γυμνάσιο, έφυγε στη Ρώμη για να σπουδάσει αρχιτέκτονας. «Σινεμά ήθελα να κάνω, αλλά δεν υπήρχαν λεφτά. Από συντρόφους του ΙΚΚ φιλοξενούμουν, αυτοί με χαρτζιλίκωναν...».Την πρώτη βδομάδα κιόλας που πάτησε το πόδι του στην Ιταλία, οργανώθηκε στο ΚΚΕ Εσωτερικού. «Δέκα χρόνια έμεινα έξω, αλλά έπρεπε να πέσει η χούντα για να τρέξω να πάρω το πτυχίο μου. Με την αρχιτεκτονική, πάντως, ελάχιστα ασχολήθηκα».
Μεταφραστής πάνω από 80 βιβλίων -των Καλβίνο, Ταμπούκι, Πιραντέλο, Μπουτζάτι, Πρίμο Λέβι, Μοράβια, Αμανίτι κ.ά.- και βραβευμένος και από το ελληνικό και από το ιταλικό κράτος γι' αυτό, ο Χρυσοστομίδης στράφηκε προς τη μετάφραση παρακινημένος από τον Μίμη Δεσποτίδη: «Η αρχική ιδέα ήταν να βοηθήσουμε να γίνει γνωστή η ανανεωτική αριστερή σκέψη στην Ελλάδα. Ετσι ξεκίνησα, με κείμενα των θεωρητικών του ΙΚΚ. Μόλις, όμως, έμαθα ότι η "Αστάρτη" ετοιμαζόταν να εκδώσει τους "Δύσκολους έρωτες" του Καλβίνο, εμφανίστηκα μόνος μου και είπα "θέλω να το μεταφράσω εγώ"». Από τον ίδιο ιδεολογικό χώρο, από το νεολαιίστικο περιοδικό «Θούριος», ξεκίνησε και τη δημοσιογραφική του καριέρα, που συνεχίστηκε στο «Ενα» επί Παύλου Μπακογιάννη, στο «Playboy», υπό το υψωμένο φρύδι κάμποσων παλιών συντρόφων, και στην «Αυγή», όπου έγραφε μέχρι πρόσφατα.
Με εφαλτήριο την ξένη σειρά του «Καστανιώτη» -την οποία ανέλαβε το 1998 και γρήγορα την απογείωσε- ο Ανταίος Χρυσοστομίδης είχε την ευκαιρία να συνδυάσει την αγάπη του για τα ταξίδια και την αγάπη του για τη λογοτεχνία μέσω της τηλεοπτικής εκπομπής “Οι κεραίες της εποχής μας”. Βρέθηκαν άραγε αγοραστές για την εκπομπή στο εξωτερικό; «Αν η ΕΡΤ ήταν λίγο πιο σοβαρή και πίστευε στις επιλογές της, θα μπορούσαν να βρεθούν, αν όχι στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, τουλάχιστον στην Ιταλία, την Τουρκία, τα Βαλκάνια. Μιλάμε για ογδόντα επεισόδια, με πρωταγωνιστές τους πιο γνωστούς συγγραφείς διεθνώς! Δεν έγινε όμως καν απόπειρα. Για να γινόταν, θα 'πρεπε η ηγεσία της ΕΡΤ να ξέρει ποιος είναι ο Λιόσα, ώστε να μπορεί να εκτιμήσει ότι, μολονότι άρρωστος με καρκίνο του δέρματος, δέχτηκε να στηθεί για χάρη μας στο φακό. Οπως θα 'πρεπε να γνωρίζει και τον νομπελίστα ποιητή Τράνστρεμερ, από τη Σουηδία, που, μολονότι δυσκολεύεται να μιλήσει μετά το εγκεφαλικό του, πρόσφερε μία ώρα απ' τη ζωή του στην ελληνική τηλεόραση»...
Από αυτή την περιπέτεια που μοιράστηκε με την Μικέλα Χαρτουλάρη, προέκυψαν και τα βιβλία του Οι κεραίες της εποχής μου Ι και ΙΙ, τα οποία αποτελούν κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή μεταγραφή της ομώνυμης εκπομπής. Η συνέντευξη που ακολουθεί  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=398675
έγινε με αφορμή την κυκλοφορία του δεύτερου τόμου, κι ενώ ο ίδιος ήδη ταλαιπωρούνταν από την μυστήρια ασθένεια που τον οδήγησε τόσο άδικα και τόσο πρόωρα στο θάνατο. Αν μη τι άλλο, σκέφτομαι ότι ησύχασε...


Ο Ανταίος ήρθε στο βιβλιοπωλείο μας το Νοέμβριο του 2004 και μας μίλησε για την Ιταλική λογοτεχνία με αφορμή το νέο  (τότε) βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο "Η ιστορία της ομορφιάς". Οι εντυπώσεις του αποτυπώθηκαν λίγες μέρες αργότερα στην "ΑΥΓΗ" με το ακόλουθο κείμενο.

Συντάκτης : Ημ/νία καταχώρησης : 04/12/2004 12:48:14

Από τον Ανταίο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗ


Οι δύο όψεις της επαρχίας

Την περασμένη Δευτέρα βρέθηκα στη Λιβαδειά να μιλάω για την ιταλική λογοτεχνία του 20ού αιώνα. Σας φαίνεται περίεργο; Ιταλική λογοτεχνία στη Λιβαδειά;
Κι όμως, χάρις στις προσπάθειες του Νίκου Λαμπρόπουλου, ιδιοκτήτη του πολύ ωραίου (και πλήρως ενημερωμένου) βιβλιοπωλείου "Σύγχρονη έκφραση", όσοι ενδιαφέρονται για τη λογοτεχνία έχουν συχνά τη δυνατότητα να ακούσουν τι έχει να τους πει ο εκάστοτε προσκεκλημένος. Εβδομήντα πέντε άτομα (ένας αριθμός ζηλευτός, ακόμη και για την Αθήνα των τεσσάρων εκατομμυρίων) άκουγαν όσα είχαν να τους πω για τον Σβέβο, τον Καλβίνο, τον Έκο, τον Ταμπούκι, τον Αμανίτι με μια προσήλωση που σπάνια βλέπεις στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη. Το ίδιο κλίμα, πριν από ενάμισι μήνα στα Χανιά, όταν ο Ταμπούκι παρουσίαζε το νέο του βιβλίο.
Η μία πλευρά της ελληνικής επαρχίας. Που διψάει για γνώση, που διψάει για πολιτισμό, που διψάει για συζήτηση. Κι έχει -κακώς- την πεποίθηση ότι εμείς στην Αθήνα, ή στη Θεσσαλονίκη, που υποτίθεται έχουμε τα πάντα στα πόδια μας, ζούμε καλύτερα. Και μας ζηλεύουν.
Είναι όμως και η άλλη ελληνική επαρχία. Αυτή που είδα στην (πολύ καλή, πολύ τολμηρή, πολύ σοκαριστική και επομένως όχι χαϊδεμένη από την κριτική) ταινία των Ρέππα - Παπαθανασίου "Οξυγόνο". Όπου συμβαίνουν τα πάντα, αλλά τίποτε δεν βγαίνει στην επιφάνεια, αν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντα της μικρής κοινότητας. Όπου το (άφθονο και πολυποίκιλο) σεξ είναι η κινητήρια ατομική και κοινωνική δύναμη, αυτή που δημιουργεί -ή καταστρέφει- ισορροπίες. Και όπου το σεξ μαζί με το χρήμα είναι οι απόλυτοι θεοί - με το ποδόσφαιρο τρίτο στην παρέα.
Όσοι παλεύουν στην επαρχία τον δικό τους αγώνα, είναι διπλά αγωνιστές. Και είναι αυτούς που εμείς, των μεγαλουπόλεων, θα έπρεπε να ζηλεύουμε. 

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2015

Έφυγε ο Θάνος Κωνσταντινίδης ποιητής, συγγραφέας, καλλιτέχνης, δεινός ορειβάτης στα νιάτα του, με σημαντική δράση στην Εθνική Αντίσταση.


Με ιδιαίτερη συγκίνηση πληροφορηθήκαμε το θάνατο σε ηλικία 95 χρόνων του Θάνου Κωνσταντινίδη παλιού αντάρτη, προστάτη των τεχνών, γιατρού και Άνθρωπου.
Υπήρξε επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και για δύο δεκαετίες σύμβουλος - διευθυντής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου, αλλά και ποιητής, συγγραφέας, καλλιτέχνης, δεινός ορειβάτης στα νιάτα του, με σημαντική δράση στην Εθνική Αντίσταση.

Δεν ξεχνάμε το πέρασμά του από το βιβλιοπωλείο μας (πριν 21 χρόνια και πιο συγκεκριμένα στις  24/2/1994), όταν ήρθε με την παρέα του από την Αθήνα  να παρακολουθήσουν την ομιλία του Γιάννη Δάλλα με θέμα ΚΑΡΟΥΖΟΣ –ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ – ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ  και τη συμμετοχή τους στη μαραθώνια συζήτηση μιας εκδήλωσης που ξεκίνησε στις 8 και τελείωσε στις 12.45 το πρωί, δίχως να έχει αραιώσει το πολυπληθές ακροατήριο.
Δώρο ανεκτίμητο τα βιβλία του που ευγενικά μας πρόσφερε  και που σκαναρισμένα επισυνάπτω.

Ν.
με κλικ η εικόνα μεγενθύνεται

Της Ευάννας Βενάρδου
Πηγή: http://elefenet.blogspot.gr/2015/08/blog-post_920.html
Υπάρχουν κάποιοι Άνθρωποι που επιτελούν έργο σιωπηλά και διακριτικά. Δεν ανήκουν στους «επώνυμους», δεν είναι ευρέως γνωστοί, αλλά η προσφορά τους μένει ανεξίτηλα γραμμένη στην ψυχή όσων ευεργετήθηκαν από αυτούς.

Μια τέτοια περίπτωση ήταν αυτή του γιατρού Θάνου Κωνσταντινίδη. Τι παράξενο που μιλώ στον αόριστο γι΄ αυτόν τον αεικίνητο άνθρωπο, τον τόσο ευαίσθητο στον πόνο του άλλου, αλλά και τον τόσο δεκτικό και ενθουσιώδη σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης διάνοιας, αυτόν τον εραστή των Μουσών, τον προικισμένο αφηγητή ιστοριών -από την Κατοχή μέχρι σήμερα…

Ο Θάνος Κωνσταντινίδης μόλις έφυγε από κοντά μας σε ηλικία 95 eτών… Η κηδεία του έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 12 Αυγούστου στις 11 το πρωί στο Πρώτο Νεκροταφείο.

Ο μουσικός Γιώργος Δεμερτζής κάποτε μου είπε πως ο Θάνος Κωνσταντινίδης είναι ένας πραγματικός «προστάτης των τεχνών». Και δεν εννοούσε κάποιον μεγιστάνα που βάζει το χέρι στην τσέπη για λόγους πρεστίζ, αλλά για έναν φανατικό φίλο της τέχνης, έναν θιασώτη της κλασικής μουσικής (δεν είχε αφήσει πρόβα για πρόβα τζενεράλε που να μην είναι παρών), έναν φύλακα άγγελο μεγάλων προσωπικοτήτων όπως ο Μίλτος Σαχτούρης (με τον οποίο τον συνέδεε φιλία 60 ετών), ο Νίκος Καρούζος, ο Γιώργος Μπουζιάνης (σ.σ. ένα μεγάλο μέρος του υλικού που εκτίθεται στο Μουσείο Μπουζιάνη στη Δάφνη αποτελεί δωρεά του Θάνου και της Ελένης Κωνσταντινίδη -την ψυχή των «Φίλων του Γιώργου Μπουζιάνη»).

Ως συγγραφέας μας άφησε πολλά έργα του –συχνά με απροσδόκητο θέμα όπως αυτό για τον «Καθρέφτη στο έργο του Μίλτου Σαχτούρη και άλλων ποιητών». Άλλοτε πάλι συνέδεε με έναν μαγικό τρόπο το έργο δύο φαινομενικά διαφορετικών δημιουργών, όπως ας πούμε του Ξένου και του Καπράλου στο βιβλίο του «Από την Εθνική Αντίσταση-Το Μνημείο της Πίνδου του Καπράλου -Η Συμφωνία της Αντίστασης του Αλέκου Ξένου». Μικρές μελέτες-διαμαντάκια όπως «Ο Ρίχαρντ Στράους στο δελφικό σπίτι των Σικελιανών», «Ο μαέστρος Δημήτρης Μητρόπουλος στις κορυφές του Ολύμπου» (που κυκλοφόρησε και στα αγγλικά). Εκτός απο φανατικός συλλέκτης δίσκων άλλωστε υπήρξε και ορειβάτης και σκιέρ. Τα ελληνικά βουνά όμως, πριν αρκετές δεκαετίες , στα χρόνια της Αντίστασης, τον Θάνο Κωνσταντινίδη τον είχαν γνωρίσει και με μια άλλη ιδιότητα. Εκείνη του μαχητή της Ελευθερίας, του αντάρτη του ΕΛΑΣ: ήταν ο καπετάν-Προμηθέας που πολέμησε με όλες του τις δυνάμεις τον κατακτητή…

Ο μικρασιάτης (Σμυρνιός) Θάνος Κωνσταντινίδης υπήρξε γιατρός και μάλιστα ικανότατος: υφηγητής Ψυχιατρικής και Νευρολογίας. Διετέλεσε συνεργάτης του Καθηγητή Ιωάννη Πατρικίου στον Ευαγγελισμό και στο Αιγινήτειο. Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και για δύο δεκαετίες σύμβουλος διευθυντής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου.

Πρωτίστως όμως υπήρξε Άνθρωπος. Η υπογράφουσα και η οικογένειά της δεν θα ξεχάσουν την μέρα που ένας άγνωστος ευθυτενής ασπρομάλλης ηλικιωμένος, με βλέμμα γεμάτο συγκίνηση παρέστη στην κηδεία του δικού της Αλέκου Ξένου, επονομαζόμενου και «Συνθέτη της Αντίστασης». Παίζοντας στο κασετόφωνο τις πιο χαρακτηριστικές νότες από την «Συμφωνία της Αντίστασης» την στιγμή της ταφής του αγαπημένου μας. Ανατριχιάσαμε όλοι –κι αυτό έγινε η απαρχή μιας μακράς φιλίας που έμελε να επιβεβαιωθεί και σε άλλες δύσκολες στιγμές…

Για καλή τύχη όλων όσοι τον συνάντησαν στον δρόμο τους, ο σκηνοθέτης Λευτέρης Ξανθόπουλος, διορατικός καταγραφέας ντοκουμέντων, αιχμαλώτισε την αξέχαστη μορφή του Θάνου Κωνσταντινίδη στο ντοκιμαντέρ του για τον Αλέκο Ξένο «Η εποχή των Κενταύρων –ο Μουσουργός Αλέκος Ξένος» (2009, για το «Παρασκήνιο» της ΕΡΤ): λαλίστατος, ο ιατρός κάνει μια ενδελεχή ανάλυση του έργου του συνθέτη και ταυτόχρονα αποκαλύπτει την αστείρευτη ενεργητικότητα, την πολύπλευρη γνώση, την ευαισθησία κι αυτήν την απροσδιόριστη φινέτσα που χαρακτηρίζει κάποιους λίγους εκλεκτούς μιας γενιάς που τείνει να εκλείψει . Σε μια εποχή εχθρική στην πνευματικότητα και την ελληνικότητα –όπως τουλάχιστον κάποιοι την εννόησαν και πάλεψαν γι΄ αυτην…

«Θέλω να πάω να συναντήσω την Ελένη μου», έλεγε τελευταία ο Θάνος Κωνσταντινίδης, αναφερόμενος στον μεγάλο του έρωτα, την σύζυγο του που έφυγε κι αυτή πριν λίγο καιρό. Αχώριστο ζευγάρι.
Καλό ταξίδι κύριε Κωνσταντινίδη. Σε ευχαριστούμε…

Μόνη μας παρηγοριά τα λόγια του Νίκου Καρούζου, στο τελευταίο του ποίημα, που εσύ ο ίδιος επικαλέστηκες: «Στον ουρανό οι δυνατότητες είναι μόνο συναρπαστικές»…

Πέμπτη 16 Ιουλίου 2015

Τέλος και για τις σημαντικές εκδόσεις Scripta



Άφωνοι και αδύναμοι πλέον παρακολουθούμε την επέλαση της φτηνής πραμάτειας των αετονύχηδων. Ο χώρος του βιβλίου σε λίγο καιρό θα είναι μια πνευματική έρημος.
Τέλος και για τις σημαντικές εκδόσεις Scripta


Μετά από 18 χρόνια παρουσίας στον χώρο των εκδόσεων, μέσα σε ένα οξύτατα ανταγωνιστικό περιβάλλον που έγινε δυσμενέστερο τόσο από την 'εισβολή' της τεχνολογίας, όσο και από την γενικότερη οικονομική και κοινωνική συγκυρία, ο εκδοτικός μας οίκος παύει τη λειτουργία του έχοντας υποστεί μεγάλη οικονομική ζημιά.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι στο μέτρο των δυνατοτήτων μας και των επιλογών μας προσφέραμε στο αναγνωστικό κοινό μερικές αξιόλογες εκδόσεις που εκτιμήθηκαν δεόντως. Οφείλουμε, λοιπόν, ένα μεγάλο ευχαριστώ στους συγγραφείς που μας εμπιστεύτηκαν τα έργα τους αλλά και τους εκδότες τους για την αγαστή συνεργασία, στους μεταφραστές και επιμελητές που συνέβαλαν, με την προσωπική δουλειά του ο καθένας και η καθεμιά, σε ένα άρτιο αποτέλεσμα, στους ανθρώπους των ατελιέ, στους τυπογράφους και στους βιβλιοδέτες που με το μεράκι και την πείρα τους έδωσαν μορφή σε κάθε ένα μας βιβλίο, στους λογοτεχνικούς πράκτορες που σεβάστηκαν την ταυτότητα των εκδόσεών μας και μας πρότειναν τίτλους που προσέδωσαν κύρος στις επιλογές μας, στους βιβλιοπώλες (ιδιοκτήτες και εργαζόμενους) που φιλοξενούσαν τα βιβλία μας στον χώρο τους όλα αυτά τα χρόνια και ιδιαίτερα σ΄εκείνους τους εργαζόμενους που, καθημερινά, αποδεικνύουν ότι είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές του βιβλίου. Τέλος, ευχαριστούμε από καρδιάς δημοσιογράφους, συγγραφείς και κριτικούς που από την αρχή αγκάλιασαν την προσπάθειά μας και αφιέρωσαν, ανιδιοτελώς, χρόνο και ενέργεια γράφοντας θετικές και πολύ συχνά εγκωμιαστικές κριτικές για τις εκδόσεις μας.
Με άλλα λόγια, καθ' όλη τη διάρκεια της εκδοτικής μας δραστηριότητας γνωρίσαμε σημαντικά πρόσωπα με τα οποία και αναπτύξαμε εξαιρετική συνεργασία που την διέκρινε αμοιβαίος σεβασμός και συνέπεια. Οι δύο αυτές εκτιμήσεις μας αποτελούν και μια μορφή δικαίωσης για μας.
Ελπίζουμε ότι θα κρατήσετε, όπως κι εμείς, την καλύτερη εικόνα και ανάμνηση και σας ευχόμαστε κάθε καλό!
 

Με φιλικούς χαιρετισμούς
Χρύσα Γεωργακοπούλου

Σάββατο 11 Ιουλίου 2015

Μια νέα κριτική προσέγγιση στα «Πιστοποιητικά θνητότητας – Ποιήματα 1970 – 2010» του Γιώργου Χ. Θεοχάρη


Της Διώνης Δημητριάδου

Δεν ξέρω πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να ορίσει την Ποίηση -κι αλήθεια έχουν επιχειρήσει πολλοί- αλλά ο Γιώργος Θεοχάρης τη θέλει ‘χειροβομβίδα σιωπής’. Και μόνον χάρη στο οξύμωρο θα άξιζε να ερευνηθεί η ποιητική του άποψη.
Στα «Πιστοποιητικά θνητότητας» θα παραθέσει όλο το ποιητικό του έργο (εννοώ το δημοσιευμένο), έτσι σαν μια σύνοψη ζωής (κατά τον ίδιο είναι «σαν να μαζεύτηκε όλη η οικογένεια στο σπίτι, Κυριακή μεσημέρι»). Μας καθοδηγεί, από το μακρινό 1970 και μέχρι το σήμερα σχεδόν, να διαβάσουμε τους στίχους του, να δούμε την ποιητική του οπτική αλλά όχι μόνον αυτά. Μέσα από το πλέξιμο των λέξεων, την προσεγμένη στιχουργική του, αφήνει  ανάμεσα στις σελίδες του, πίσω από τις λέξεις να φανεί μια πορεία ζωής. Ναι, ο ποιητής, ο δημιουργός εν γένει, αγαπά να ‘κρύβεται’ στη σκιά του έργου του,  να οδηγεί το φως μέσα από χαραμάδες. Αλλιώς δεν γίνεται. Η ποίηση ειδικότερα δεν είναι καταγραφή ζωής, ο ποιητής δεν είναι αυτοβιογραφούμενος. Εκτός αν, όπως στην περίπτωση του Γιώργου Θεοχάρη, φωτοσκιάζει μόνος του τα λόγια του με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια. Ανοιχτή, έτσι, την αφήνει στα διαβάσματά μας για να ανακαλύψουμε όχι μόνο τον ποιητή αλλά κυρίως τον άνθρωπο.
Μια ποιητική πορεία σαράντα χρόνων ισοδυναμεί οπωσδήποτε με μια ισόχρονη ζωή. Ωστόσο δεν μετράει το ίδιο με αυτήν. Άλλοτε η ζωή σαρώνει με την ορμή της, και τότε η ποίηση καταγράφει και υπομνηματίζει, άλλοτε όμως η δύναμη του ποιητικού έργου φτάνει να νοηματοδοτήσει μια ζωή που αποκαλύπτει τα σημάδια της υποχώρησής της ανάμεσα στους στίχους.
Αγγίζοντας τα σημάδια και ακολουθώντας τα ίχνη που αφήνει ο ποιητής ανακαλύπτουμε τη ‘συμπάθειά’ του για τον άνθρωπο. Και μια διευκρίνιση που αφορά το περιεχόμενο της λέξης που χρησιμοποίησα εδώ: συμπάθεια εκ του συμπάσχω, δηλαδή νιώθει, κατανοεί, παθαίνει μαζί με τον άνθρωπο δίπλα του αλλά και υποκύπτει στην υλική, γήινη, ανθρώπινη υπόσταση του εαυτού του, αυτήν που τον γεμίζει με ερωτικό πάθος. Ιδιαίτερα στις δύο πρώτες συλλογές του, «Πτωχόν μετάλλευμα» και «Αμειψισπορά», δίνει το ξεκάθαρο περίγραμμα του ανθρώπου του βυθισμένου στον έρωτα, που μένει εκστατικός στη θέα του ερώμενου προσώπου, τόσο που δοκιμάζοντας να μιλήσει για την ομορφιά θα πει:

«…Μάλλον σαν κορνιζοποιός

μπροστά σ’ εξαίσιο πίνακα

ομοιάζω» (Με περισσή σεμνότητα)

αλλά και που θα νιώσει αναπόφευκτα τα συντροφευμένα με τον έρωτα άλλα πάθη, της μοναξιάς, του ανεκπλήρωτου, της τυραννίας των πόθων, φέροντας σε κάποια ποιήματα (Διέξοδος, Ταυτότητα) τον απόηχο μιας σονάτας που κάποιος άλλος ποιητής ύμνησε παλαιότερα.
Όσο ο έρωτας γεννά βασανιστική ανάγκη έκφρασης στο ποίημα, άλλο τόσο η μνήμη, βασικός τροφοδότης του ποιητή ανοίγει χώρο και ζητά το αποτύπωμά της μέσα σε στίχους σαν μια ελπίδα αιωνιότητας. Στις συλλογές «Ενθύμιον» και «Από μνήμης», τις πιο ώριμες δημιουργίες του ποιητή, είναι που επιλέγεται συχνά και ο πεζός λόγος δίπλα στη στιχουργική, ίσως γιατί η αποτύπωση προσώπων που τον σημάδεψαν από την παιδική του ηλικία ως την ώριμη αλλά και η απόδοση καταστάσεων, συνθηκών και γεγονότων απαιτούν αφηγηματικό λόγο (άλλοτε καθαρό κι άλλοτε με ποιητική πνοή κρυμμένη μέσα του) για να συναρμολογηθεί καλύτερα η εικόνα. Νομίζω πως σ’ αυτά τα κείμενα φαίνεται πιο καθαρά η σύνδεση του ποιητή με τη γενέτειρά του, την ιστορία της, ιστορία ακόμη και των απλών ανθρώπων που ξεχωρίζουν με τη βασανισμένη τους ζωή, συχνά με μια απλή τους κίνηση αφημένη στη μνήμη του με ιδιαίτερη αγάπη:

«…Αδημονούν να τελειώσει το ωράριο, να φύγουνε, να ξεκουράσουν το κορμάκι τους σ’ ένα δωμάτιο χωρίς καθρέφτες˙ χωρίς τους καταδότες της αμηχανίας και της θλίψης τους» (Ελεγεία για τα κορίτσια των κομμωτηρίων).
Εδώ, βέβαια, θα πρέπει να ξεχωρίσω και τη μνήμη του πατέρα
«…Ήθελα να σε βάλω πιο νέο, πατέρα, στο ποίημα, μα τούτο το βάσανο της γραφής με βρήκε κι εμένα μεγάλο…
…Έτσι κι αλλιώς θα γίνουμε μια μέρα συνομήλικοι» (Μαζεύαμε πικρό καρπό)
αλλά και της μάνας
«… Έλεγε για τη βασανισμένη της ζωή, για τη μάνα της που κι εκείνη νωρίς ο Χάρος εθέρισε, για τον πατέρα που θα μείνει μοναχός και για την αδελφή μου που τώρα θα πρέπει να προσέχω.» (της μάνας).
Ο ποιητής «ανάβει κεράκια μνήμης» σε όλους τους χαμένους της ζωής του. Και είναι αλήθεια πως μέσα στα ποιήματα του Γιώργου Θεοχάρη διαχρονικά σχηματίζεται μια ‘περί θανάτου μελέτη’, με τον θάνατο σε μια φυσική συνέχεια της ζωής, ένας «σιωπηλός βυθός του χρόνου», να βρίσκεται στις φωτογραφίες «…Σιωπές στις κορνίζες τους. Το φως ραγίζει τη μνήμη τεκτονικά. Και η μνήμη μια θάλασσα μαύρη, όπου λάμνει και λάμνει και λάμνει το αναπότρεπτο.» (Οι κωπηλάτες μιας άλλης γλώσσας). Ο θάνατος στον αντίποδα, ωστόσο, της ζωής, αέναο ακίνητο συμπλήρωμα της κίνησης:

«…Όχι για των ανθών δεν πρόκειται την ευωδιά

ούτε και για των ψύλλων τη στιλπνότητα.

Πρόκειται για της ρίζας τη συμβίωση

με τα σκουλήκια μεσ’ στα χώματα,

στης γλάστρας τον ανήλιαγο

τον κάτω κάτω κόσμο….» (από το έξοχο Περί τίνος πρόκειται).

Ο Γιώργος Θεοχάρης ταυτόχρονα ‘υπηρετεί’ την ποίηση -και αποφεύγω εδώ τον συνήθη όρο ‘στράτευση’- με τη συνειδητή στάση ενός ανθρώπου που βρέθηκε πάντοτε δίπλα στους αγώνες αυτού του τόπου. Αυτή η αίσθηση διατρέχει την ποίησή του, χωρίς να γίνεται κυρίαρχη, σε μερικά όμως ποιήματα δίνει την απαραίτητη πολιτική ταυτότητα:

«…Θυμάμαι το θύμα και το θύτη.

Το θύτη ως θύμα,

και το θύμα ως θύτη,

θυμάμαι.

Τη μαύρη μοίρα

των Λαβδακιδών του χωριού μου

θυμάμαι.» (Πατρίδος καταβοή και συγκατάβασις).

Στη σύνοψη αυτή του ποιητικού του έργου ο ποιητής ένιωσε την ανάγκη να συμπεριλάβει και τα πρωτόλεια ποιήματά του (Ποιήματα των ημερών εκείνων), γραμμένα στην επταετία, που δείχνουν τη διάθεσή του να εκφραστεί πάνω στα τρέχοντα προβλήματα με σαφή πολιτική θέση.

Πώς συνοψίζεται, λοιπόν, η ‘ποιητική’ του Γιώργου Θεοχάρη. Γιατί γράφει ο ποιητής;

«Γράφουμε ποιήματα,

βότσαλα μνήμης ρίχνουμε

στο σιωπηλό βυθό του χρόνου».

Δεν είναι σαφής; Δεν θυμίζει τον στρατιώτη-ποιητή του Μίλτου Σαχτούρη, που «δεν έχει γράψει ποιήματα, μόνο σταυρούς σε μνήματα καρφώνει»; Άλλωστε τιτλοφορεί τη σύνοψη αυτή του έργου του «Πιστοποιητικά θνητότητας» δίνοντας έτσι την εσωτερική αναπόφευκτη γνώση περί των χρονικών ορίων. Η μόνη που διασώζεται είναι η μνήμη.
Αλλά και αντιπαραθέτει στην «ορθή γωνία» της λογικής και της ηρεμίας ένα «ακραίο τάνυσμα αισθημάτων» για προφανείς λόγους ισορροπίας. «Αν σπάσουμε θα γκρεμοτσακιστείτε» (Βέβαιος λόγος).
Έχει, λοιπόν, ρόλο συγκεκριμένο ο ποιητής, έχει έργο να επιτελέσει, πότε με τον σάρκινο, ρεαλιστικό του λόγο, πότε με έναν βαθύ και υποδόριο λυρισμό. Πότε για να ξυπνήσει μνήμες συλλογικές, να δώσει το πολιτικό του στίγμα, πότε μιλώντας ορμώμενος από προσωπικά του πάθη να μας φέρει στο μυαλό δικά μας συναφή.
Όποια προσέγγιση κι αν επιφυλάξει ο αναγνώστης στον ποιητικό κόσμο του Γιώργου Θεοχάρη, ας έχει στον νου του ότι για να βαδίσει στα μονοπάτια του και να δει τα συντελούμενα εκεί θαύματα, θα πρέπει να έχει ανοιχτά τα μάτια της ψυχής του. Πώς αλλιώς να ‘ακούσει’ τις «χειροβομβίδες σιωπής»;


Πηγή: BOOK TOUR

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2015

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ συμμετέχει στην καλοκαιρινή προσφορά των εκδόσεων ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ. Βήμα στην ανάγνωση.

 ΒΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ συμμετέχει στην καλοκαιρινή προσφορά των εκδόσεων ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Μεγάλη καλοκαιρινή προσφορά για όλους τους αναγνώστες από το ΒΗΜΑ της Κυριακής και τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Φέτος το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να ανησυχείς για το πόσα βιβλία θα διαβάσεις. Σκέψου έξυπνα και αξιοποίησε τη μεγάλη προσφορά που σου δίνει η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Αγόρασε ένα οποιοδήποτε βιβλίο από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και διάλεξε άλλο ένα ΔΩΡΟ από μια πλούσια και ευρεία γκάμα βιβλίων. Μόνο με το πρωτότυπο κουπόνι που θα βρεις στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας από το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Ιουλίου και κάθε Κυριακή του καλοκαιριού, μπορείς να επισκεφτείς το βιβλιοπωλείο της επιλογής σου και να κάνεις χρήση της προσφοράς.

Η προσφορά ισχύει από τις 4 Ιουλίου 2015 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2015 σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία Ελλάδας και Κύπρου.

Εξαιρούνται τα βιβλία που είναι ήδη σε τιμή προσφοράς.

.

Δευτέρα 22 Ιουνίου 2015

Η μικροφυσική της ανάγνωση : Σύντομος λόγος περί βιβλιοθηκών.


Η μικροφυσική της ανάγνωσης
Σύντομος λόγος περί βιβλιοθηκών.

Υπάρχουν χειρότερα πράγματα από το κάψιμο των βιβλίων, όπως το να μην τα διαβάζεις.
Ray Bradbury



Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2015. “Αντικατάσταση των σπασμένων μαρμάρων στο κτίριο – κόσμημα του Ηρακλείου, τη Βικελαία Βιβλιοθήκη”. Με τέτοιους βαρυσήμαντους, πηχιαίους τίτλους υποδέχτηκε η κοινωνία της πόλης την αποκατάσταση των ζημιών στο κτίριο της Βικελαίας Βιβλιοθήκης “από τους θερμόαιμους και βάνδαλους διαδηλωτές της πορείας της 6ης Δεκέμβρη”. Και ξεφύσηξε ανακουφισμένη… Για τους αντιδραστικούς, που ούτως ή αλλιώς, θα λοιδορούσαν και την ίδια την πορεία, ανεξαρτήτως συμμετοχής, αιτημάτων ή ειρηνικής κατάληξης, η παραπάνω αντίδραση ήταν αναμενόμενη. Το άρθρο όμως γράφεται κυρίως για αυτούς που ενοχλήθηκαν μόνο (και κακώς γιατί υπήρχαν πολλοί περισσότεροι λόγοι για κριτική στα γεγονότα) από την επίθεση στη Βικελαία ως συμβολισμό. Όμως πριν βιαστούμε να εκχωρήσουμε στη Νέα Βικελαία Βιβλιοθήκη το χαρακτηρισμό του ναού της γνώσης και της μάθησης, ίσως θα έπρεπε να αναλογιστούμε τι είναι αυτό που στην πραγματικότητα συμβολίζει ή μάλλον πρόκειται να συμβολίσει (διότι αν και δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί η κατασκευή της, ο προσανατολισμός της δομής και των στόχων της είναι σαφής). Φάρος και οδηγός των βιβλιοθηκών στην Ελλάδα σήμερα είναι η Βιβλιοθήκη της Βέροιας του “μεγάλου οραματιστή” Γιάννη Τροχόπουλου, με τη στήριξη του δικτύου “Future Library”, μιας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας του “Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος” για τη δικτύωση των δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών της χώρας. Με άλλα λόγια: όταν η βιβλιοθήκη έπαψε να είναι αυτό που πάντα ήταν και μετατράπηκε σε ένα θεματικό πάρκο με επίκεντρο την ψυχαγωγία και τις νέες τεχνολογίες. Σύμφωνα με το παραπάνω “όραμα” και τις βασικές στοχεύσεις των εμπνευστών του, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας σήμερα (οσονούπω και η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου) δίνει το βάρος στη γνωστική εμπειρία, μακριά από τη στείρα εκπαιδευτική διαδικασία, προωθεί τη νέα επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, λειτουργεί σαν αντίδοτο στην πλήξη των μικρών παιδιών και των ηλικιωμένων, αμβλύνει τις κοινωνικές ανισότητες καθώς ενθαρρύνει την πρόσβαση σε μετανάστες ή άλλες ομάδες αποκλεισμένων προερχόμενων από τα κατώτερα στρώματα, αφουγκράζεται τις ανάγκες και τους ρυθμούς της σύγχρονης κοινωνίας και της αγοράς εργασίας και δίνει έμφαση στη διάδραση λειτουργώντας σαν παράθυρο στον κόσμο όπου όλοι συνδεόμαστε αμοιβαία και επικοινωνούμε. Κι όλα αυτά σε ένα κτίριο υψηλών προδιαγραφών, που συνδυάζει τις ψηφιακές υποδομές και τη νέα τεχνολογία με ενυδρεία, αναπαυτικές καρέκλες, ντιζαϊνάτα έπιπλα, άπειρες οθόνες και λίγα (αναγκαστικά) βιβλία. Μ’ αυτό τον τρόπο εγκαταλείπουμε οριστικά την εικόνα του “σκοτεινού, υποφωτισμένου χώρου ανάγνωσης για λίγους”, ενώ η “edutainment” (→education:εκπαίδευση+entertainment:ψυχαγωγία), αυτή η οξύμωρη πρόσμειξη εκπαιδευτικής και ψυχαγωγικής εμπειρίας, κάνει την εκπαίδευση μια ελκυστικότερη και αποτελεσματικότερη διαδικασία. Αυτή η “βιβλιοθήκη – πολυεργαλείο”, όπως με καμάρι αποκαλείται, λειτουργεί σαν πρότυπος δημόσιος οργανισμός (π.χ. με ανθρώπινο δυναμικό άριστα καταρτισμένο σε θέματα νέων τεχνολογιών), προμηνύοντας τις μελλοντικές αλλαγές στο δημόσιο τομέα. Κι αν όλα τα παραπάνω φαντάζουν ιδανικά και απολύτως επιθυμητά στο μυαλό του κάθε (νεο)φιλελεύθερου (και όχι μόνο) που σέβεται τον εαυτό του, ευτυχώς υπάρχει και ο αντίλογος. Καταρχήν αναγνωρίζουμε το στείρο εκπαιδευτικό χαρακτήρα της εκπαιδευτικής διαδικασίας μέσα στα σχολεία για τον απλούστατο λόγο ότι η μάθηση δεν μπορεί επ’ ουδενί να ταυτίζεται με αυτή. Η μάθηση είναι ευρύτερη διαδικασία και διαχέεται σε όλο το φάσμα της ανθρώπινης ζωής. Δεν παύει όμως η κατάκτηση της γνώσης να είναι μια επίπονη και συστηματική προσπάθεια, να απαιτεί σταθερό συναισθηματικό έδαφος και προσωπικό μόχθο, όπως επισημαίνει κι ο Neil Postman(“Διασκέδαση μέχρι θανάτου”, εκδόσεις Κατάρτι). Ο λόγος που σήμερα συνδέθηκε τόσο άρρηκτα με την ψυχαγωγία ήταν γιατί η μάθηση γίνεται έτσι εύκολη και εύπεπτη, οι απαιτήσεις (και συνεπώς οι δεσμεύσεις) μετριάζονται, κινούμαστε στο εφήμερο και στο θραυσματικό όπως άλλωστε επιτάσσει και η εποχή. Οι βιβλιοθήκες θα μπορούσαν κατά περίπτωση να λειτουργήσουν σαν “αντίδοτα στην πλήξη” της ζωής, όχι όμως μέσα από την αναπαραγωγή του υπάρχοντος (από την οθόνη του σπιτιού στην οθόνη της βιβλιοθήκης), αλλά γιατί θα μας έδιναν τη δυνατότητα να γνωρίσουμε τη σκέψη των συγγραφέων και το χρόνο να αναστοχαστούμε πάνω σε αυτή. Κι έπειτα ξαναγεννημένοι, στο όνομα των καινούριων προοπτικών που ανοίχτηκαν μπροστά μας, θα επιστρέφαμε στην πραγματικότητα για να την αλλάξουμε από τα θεμέλια. Κάπως έτσι θα επιτελούταν η προσωρινή (και μακροπρόθεσμα οριστική) απόδραση από τη φρίκη του παρόντος και όχι με μια βιβλιοθήκη που δεν κάνει άλλο από το να προετοιμάζει ανθρώπους (κατάρτιση, εξοικείωση με την τεχνολογία, ενθάρρυνση καινοτομίας) για να τους μπάσει ακόμα πιο βαθιά μες στο δυσοίωνο παρόν. Όταν ο Κικέρωνας έλεγε ότι σκοπός της διδασκαλίας είναι να απελευθερώσει το μαθητή από το υπάρχον κι όχι να τον συμφιλιώσει με αυτό, σίγουρα δεν μπορούσε να φανταστεί πως κάποτε ακόμα και η μάθηση μέσω βιβλιοθηκών θα γινόταν ο πιο ασφαλής δρόμος προς την επίτευξη του απόλυτου κομφορμισμού. Όσο δε για τις κοινότυπες ρητορείες περί κοινωνικής ισότητας με το να δίνεται χώρος σε ασθενέστερους πληθυσμούς να μετέχουν στα δρώμενα εντός της βιβλιοθήκης, δεν υπάρχει κάτι να σχολιαστεί. Ούτως ή άλλως ποτέ η πρόσβαση στις βιβλιοθήκες δεν γινόταν με κριτήρια εισοδηματικά ή χρώματος του δέρματος, οπότε το να παρουσιάζεται με τέτοιο στόμφο το αυτονόητο και το επί χρόνια ισχύον ως υπέρτατη κατάκτηση της σύγχρονης βιβλιοθήκης, ακούγεται τουλάχιστον αστείο. Τέλος η έμφαση στην κατάρτιση του εργαζόμενου προσωπικού (επαναλαμβάνεται σε όλα τα σχετικά άρθρα και τις συνεντεύξεις των εμπλεκομένων) αποκαλύπτει για άλλη μια φορά τον υποβιβασμό της σημερινής βιβλιοθήκης σε μια κανονική επιχείρηση που λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια κέρδους και μέγιστης απόδοσης. Κι αν άλλοτε η απαίτηση (ασχέτως αν εκπληρούταν στην πράξη ή όχι) ήταν η γνώση των υπαλλήλων σε θέματα βιβλίων, συγγραφέων και εκδόσεων, όταν το βάρος πλέον μετατοπίζεται στις υπηρεσίες πληροφόρησης και επικοινωνίας, προαπαιτούμενο της πρόσληψης σε τέτοιους φορείς είναι σχεδόν αποκλειστικά η γνώση πληροφοριακών συστημάτων και δικτύων. Περίτρανη απόδειξη για αυτό είναι η απονομή του “Βραβείου Πρόσβαση στη Μάθηση 2010” του Ιδρύματος Melinda & Bill Gates στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, για την “καινοτόμα χρήση της τεχνολογίας και την ανάπτυξη δημιουργικού και ισχυρού περιβάλλοντος για την κοινότητα” εντός αυτής, ύψους 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Μπορεί να μην ξέρουμε ακόμα πως θα σχεδιαστεί η λειτουργία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, μπορούμε πάντως να το υποθέσουμε με μικρή πιθανότητα λάθους. Εξάλλου ο “οραματιστής” της Βέροιας Γιάννης Τροχόπουλος, ως διευθύνων πλέον σύμβουλος του οργανισμού “Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος”, κλήθηκε και εργάζεται πια στην Αθήνα για την αποπεράτωση του “Κέντρου”, του “μεγαλύτερου κατασκευαστικού και πολιτισμικού έργου της χώρας” στον παλιό Ιππόδρομο (Φαληρικό Δέλτα), όπου πρόκειται να μεταφερθεί σύντομα η Λυρική Σκηνή και η Εθνική Βιβλιοθήκη. Συνεπώς ο δρόμος άνοιξε για το ριζικό μετασχηματισμό των βιβλιοθηκών και είναι μάλλον απίθανο να αφήσει ανεπηρέαστη τη Δημοτική Βιβλιοθήκη μιας από της πιο “έξυπνες” πόλεις της Ευρώπης και γενικότερα (το 2014 το Ηράκλειο κατέλαβε την 21η θέση στην παγκόσμια κατάταξη των “έξυπνων πόλεων”). Πριν λοιπόν βιαστούμε να χαιρετίσουμε με ενθουσιασμό την αποκατάσταση των μαρμάρων της Βικελαίας στο όνομα ενός αφηρημένου συμβολισμού, θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει μια δεύτερη σκέψη. Όχι αναφορικά με την αποκατάσταση (από τη στιγμή που καταστράφηκαν έπρεπε επισκευαστούν, και για αυτό δεν χωράει συζήτηση), αλλά αναφορικά με την ποιότητα του συμβολισμού. Γιατί το αίτημα για μια βιβλιοθήκη με τις παραδοσιακές υπηρεσίες (δανεισμός/αναγνωστήριο) δεν είναι ούτε αναχρονιστικό, ούτε μας κάνει γραφικούς νοσταλγούς που εθελοτυφλούμε στις εξελίξεις της ζωής. Είναι το αίτημα της αληθινής ανάγνωσης ως ουσιαστικού βιώματος, έξω από την ψυχρή διαμεσολάβηση της οθόνης (e-books), έξω από τη σκόρπια, ασύνδετη κι ενίοτε αποπροσανατολιστική πληροφορία (internet) κι έξω από τη γενικευμένη ασημαντότητα των προσομοιώσεων (ψηφιακές εφαρμογές). Μπορεί να ζητάμε “βιβλιοθήκες – αποθήκες βιβλίων”, όπως χλευάζονται τα τελευταία χρόνια όσες ακόμα δεν ενέδωσαν στην ψηφιακή λαίλαπα και μετά βίας διατηρούν το χαρακτήρα τους, πάντως ζητάμε ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Κι αν θέλουμε να αλλάξουμε σ’ αυτές χίλια πράγματα, ωστόσο δεν θα επιτρέπαμε ποτέ να μετατραπούν σε αυτά τα εκτρωματικά υβρίδια που διατείνονται ότι παράγουν πολιτισμό και διαχέουν τη γνώση ισότιμα. Αφού δεν βλέπω τρόπο να απαλλασσόμαστε άμεσα από αυτά, ας μείνουν, αρκεί να αποποιηθούν το χαρακτηρισμό τους ως βιβλιοθηκών ή τουλάχιστον να πάψουμε εμείς να τις αναγνωρίζουμε ως τέτοιες. Οι πληγωμένοι αναγνώστες που είδαν στην καταστροφή των μαρμάρων της Βικελαίας να βεβηλώνεται το σύμβολό τους, επικρότησαν τελικά άθελά τους ένα όραμα που για ορισμένους βρισκόταν σε πλήρη ασυμφωνία με το φαντασιακό τους. Διότι αν πράγματι η ανάγνωση βρίσκει τη συμβολική της έκφραση σε ένα περιβάλλον που κυριαρχείται από ψυχρές οθόνες και στοχεύει στην “edutainment”, είμαστε έτοιμοι να υποδεχτούμε τη μελλοντική δυστοπία των βιβλιοθηκών, που όχι μόνο αλλάζουν ερήμην μας, αλλά μας κάνουν και υπερασπιστές της μετάλλαξής τους. Όμως αντί να περιμένουμε να γεμίσουν οι βιβλιοθήκες με άπειρους ανθρώπους που δεν ανέπτυξαν ποτέ ουσιαστική σχέση με την ανάγνωση, θα έπρεπε να κινηθούμε προς την αντίστροφη πορεία: από την οικειοποίηση του διαβάσματος στη διαμόρφωση ενός χώρου που να το φιλοξενεί. Θέλουμε όλο και περισσότεροι άνθρωποι να αποκτήσουν μάτια εξοικειωμένα με το ημίφως και ψυχές πρόθυμες να υποβληθούν στο άχθος ενός απαιτητικού αναγνώσματος. Πριν η ανάγνωση εξοστρακιστεί τελείως από τη σύγχρονη βιβλιοθήκη ως περιττή και ντεμοντέ κι η τελευταία εκπέσει σε ένα τυπικό internet cafe, καλό θα ήταν να επαναπροσδιορίσουμε αξίες και συμβολισμούς. Γιατί αν ο παράδεισος μοιάζει με βιβλιοθήκη (όπως τον φανταζόταν πάντα ο Luis Borges), η κόλαση πρέπει να μοιάζει εκπληκτικά με τη νέα “βιβλιοθήκη”…

Μίσκιν

Τρίτη 16 Ιουνίου 2015

14 σχόλια αναγνωστών μας για τα φετινά βραβεία του 4ου ποιητικού διαγωνισμού ΕΛΙΚΩΝ


με κλικ ΕΔΩ η ανάρτηση με τα ποιήματα

14 σχόλια:
Nikos D. Sakkas είπε...
Άσχημο που φέτος δεν υπήρξε η αναλυτική βαθμολόγηση που υπήρξε πέρυσι, κάτι που ήταν αρκετά σπάνιο αλλά και εξαιρετικά σημαντικό και ποιοτικό ως πρακτική. ΄Άσχημη επίσης η αποχώρησή σας απο το διαγωνισμό. Ελπίζω μόνο να οφείλεται σε λόγους χρόνου, πόρων, κ.λπ. και να μη σχετίζεται με τις διαδικασίες αξιολόγησης.

φιλικά, Νίκος
knave84 είπε...
Μετά συγχωρήσεως, αλλά το πρώτο ποίημα αποτελεί ένα συνονθύλευμα ακατανοησίας. Μια συλλογή από τυχαία συναθροισμένες λέξεις. Ένα αμετροεπές λογύδριο, στερούμενο οποιασδήποτε σημασίας. Και τι ωραία λέξη αυτή: "σημασία", αναφέρεται τόσο στο "νόημα" όσο και στην "σπουδαιότητα" αυτού.

Καμία σχέση με την απλότητα, ευρηματικότητα και τον πλούτο νοήματος του Κ. Μόντη. Και θα κλείσω με ένα δικό του απόφθεγμα: "Δεν είχες τίποτα να πεις, κύριε. Γιατί ηνώχλησες τις λέξεις, γιατί τις ηνώχλησες; "

Ανώνυμος είπε...
ΣΥΜΦΩΝΩ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ
ΡΕΣΙΤΑΛ ΚΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟ 1 ΠΟΙΗΜΑ
ΜΕ ΚΑΝΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟΡΩ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΛΙΑΝΟΣ είπε...
Αν τα ζητούμενα της επιτροπής είναι ο, δίκην τσίρκου, γλωσσικός ακροβατισμός, που επιχειρείται με όχημα τον ποιητικό λόγο, ερήμην κάθε ουσίας και νοήματος, ενημερώστε μας να μη μπαίνουμε στον κόπο. Το 1ο βραβείο είναι μνημείο ανάδειξης του ακατανόητου!
Nikos Vamvakas είπε...
Θα ήθελα αγαπητοί διοργανωτές του διαγωνισμού να μας γνωστοποιήσετε τις βαθμολογίες που πήραν όλα τα διαγωνιζόμενα κείμενα, μιας και γι΄αυτό το λόγο στάλθηκαν. Δεν θα μπώ στη διαδικασία κρίσης επι των κρίσεων μιας και αυτοβούλως μπήκα σε αυτή τη δοκιμασία. Ευχαριστώ!
Ανώνυμος είπε...
Θα ήθελα να παρακαλέσω τους διοργανωτές του διαγωνισμού να μας γνωστοποιήσουν τις βαθμολογίες που πήραν τα ποιήματα που έλαβαν μέρος και όχι μόνο τα πρώτα, άλλωστε νομίζω πως έχετε υποχρέωση να το κάνετε. Δεν θα μπώ στη διαδικασία κρίσεως επι των κρίσεων μιας και αυτοβούλως πήρα μέρος στον εν λόγο διαγωνισμό. Ευχαριστώ!
Ανώνυμος είπε...
Συμφωνώ απόλυτα με τους προλαλήσαντες. Έχω επανειλημμένως αναγνωρίσει την αξία διαφόρων συμμετοχών που πήραν Α Βραβείο σε διαγωνισμούς, αλλά είναι η πρώτη φορά που αδυνατώ να πω το ίδιο. Δεν μπορώ να καταλάβω με ποια κριτήρια η Επιτροπή δίνει τόσο υψηλή διάκριση σε μια τέτοια παραδοξολογία ούτε πώς κατάφερε να διαβάσει το εν λόγω έργο μέχρι το τέλος. Κουράζει από τους πρώτους στίχους.
Ανώνυμος είπε...
Εφόσον Θεωρείται δεδομένο ότι όλα τα ποιήματα βαθμολογήθηκαν η γνωστοποίηση των βαθμολογιών όλων των ποιημάτων είναι απλή διαδικασία οπότε ελπίζουμε ότι άμεσα θα ικανοποιηθεί η συγκεκριμένη επιθυμία από τους διοργανωτές.
Ανώνυμος είπε...
Θεωρώ πως είναι αδύνατον να κριθεί αντικειμενικά η τέχνη κι επομένως και η ποίηση. Βέβαια εδώ έχουμε ένα παράδοξο. Το 1ο βραβείο του 4ου Πανελλήνιου Ποιητικού Διαγωνισμού ΕΛΙΚΩΝ δεν πήγε σε ποίημα αλλά σε μια απλή καταγραφή σκέψεων.

Το 40% του "ποιήματος" αποτελείται από αυτούσια αποσπάσματα από τον Αισχύλο και την Καινή Διαθήκη. Το υπόλοιπο 60% αποτελείται από ένα συνδυασμό καθαρεύουσας (π.χ. "ώτα") και δημοτικής (π.χ. "ραχατλίδικα", "παλιατζούρες"), αρχαίων γραμματικών τύπων ("έκειτο") και σύγχρονων εκφράσεων ("Να μου κάνεις τη χάρη"). Λογικό είναι να υπάρχουν κάποια λάθη και αδόκιμοι όροι.

Η έννοια "ελέυθερος στίχος" είναι παρεξηγημένος. Ένα ποίημα έμμετρο ή μη πρέπει να έχει ρυθμό, μουσικότητα και να μπορεί να επικοινωνήσει αυτό που θέλει να πει ο ποιητής στους αναγνώστες του. Νόμιζα πως ο διαγωνισμός αφορούσε την ποίηση κι όχι εν γένει την ελεύθερη έκφραση. Το "Χάσιμο χρόνου (Η εμφύλιος διχογνωμία)" δε θεωρώ πως εμπίπτει στην κατηγορία της ποίησης σε καμία περίπτωση.

Τέλος, δε θα κρίνω τα υπόλοιπα ποιήματα, γιατί είναι ποιήματα κι επομένως ορθώς διακρίθηκαν. Καλό θα ήταν πέραν των βαθμολογιών, να αναρτηθούν και κάποια σχόλια της κριτικής επιτροπής σχετικά με τα έργα που βραβεύτηκαν, τα κριτήρια επιλογής, αλλά κι ένας γενικός απολογισμός του διαγωνισμού για διακριθέντες και μη.
Litsa D είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Eftichia kapardeli είπε...
Συμφωνώ απολυτα με τον φιλο............
Μετά συγχωρήσεως, αλλά το πρώτο ποίημα αποτελεί ένα συνονθύλευμα ακατανοησίας. Μια συλλογή από τυχαία συναθροισμένες λέξεις. Ένα αμετροεπές λογύδριο, στερούμενο οποιασδήποτε σημασίας. Και τι ωραία λέξη αυτή: "σημασία", αναφέρεται τόσο στο "νόημα" όσο και στην "σπουδαιότητα" αυτού.

Καμία σχέση με την απλότητα, ευρηματικότητα και τον πλούτο νοήματος του Κ. Μόντη. Και θα κλείσω με ένα δικό του απόφθεγμα: "Δεν είχες τίποτα να πεις, κύριε. Γιατί ηνώχλησες τις λέξεις, γιατί τις ηνώχλησες; "
Χριστίνα Γαλιάνδρα είπε...
Συμφωνώ και γω ώστε να δημοσιευτεί η αναλυτική βαθμολογία όλων των ποιημάτων. Συμμετείχα και γω και θα ήθελα να δω την βαθμολογία μου.
Πιστεύω πως ένα κείμενο θα πρέπει να είναι κατανοητό για όλους. Με λύπη μου διαπίστωσα πως το βραβευμένο ποίημα είναι ακαταλαβίστικο...
Μετά τιμής : Χριστίνα
Litsa D είπε...
Καμία σχέση με την απλότητα, ευρηματικότητα και τον πλούτο νοήματος του Κ. Μόντη. Και θα κλείσω με ένα δικό του απόφθεγμα: "Δεν είχες τίποτα να πεις, κύριε. Γιατί ηνώχλησες τις λέξεις, γιατί τις ηνώχλησες; "
ψιτ ψιτ είπε...
αν αυτο ειναι ποιηση εγω ειμαι χερουβείμ....προφανώς κάνετε πλάκα σαν να πηραν λεξεις απο 12 αλλα ποιηματα και να τις εβαλαν σε τυχαια σειρα....ειδικά το 1ο θα ηθελα πολυ ο ποιητης να μου το εξηγήσει