Καράβια βγήκαν στη στεριά: Όπου βρίσκουμε στη Τζια τη Μαύρη Θάλασσα και στη Μαύρη Θάλασσα ένα παλάτι να θυμίζει τη Λειβαδιά

Πόλυ Χατζημανωλάκη
26 Αυγούστου 2015 

Έχω να πάω δυο χρόνια στη Τζια για διακοπές. Κάποτε πηγαίναμε για πολλά καλοκαίρια στη σειρά, επειδή είναι κοντά, επειδή την είχαμε μάθει σαν το σπίτι μας – νοικιάζαμε μάλιστα στο ίδιο σπίτι – είχαμε συνηθίσει τις διαδρομές της και αν μην είχε και πολύ πράσινο. Είχαμε αγαπήσει τις ξερολιθιές και τα αγριόχορτα, τα κρινάκια της άμμου, το Λιόντα, το πράσινο το ελάχιστο στα αρμυρίκια το είχαμε εκτιμήσει πολύ και φυσικά σχεδόν κάθε βράδυ κάναμε μια διαδρομή στο φάρο του Αγίου Νικολάου.

Εκεί λοιπόν, πριν ξεκινήσει κανείς τη διαδρομή του, υπάρχει ένα μνημείο με μια μαρμάρινη πλάκα αφιερωμένο στον Λάμπρο Κατσώνη, τον Ναύαρχο του Ρωσικού στρατού που είχε επιχειρήσει εκείνη την αποτυχημένη ναυμαχία εναντίον του Τουρκικού στόλου στην Άνδρο, τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα, λίγο πριν την επανάσταση του 1821, την εποχή που κάτι πήγαινε να γίνει  διστακτικά κάπως  με βοήθεια από τη Ρωσία και τη Μεγάλη Αικατερίνη, όπως για παράδειγμα τα Ορλωφικά.

Στην περιοχή αυτή της Τζιάς λοιπόν, όπως διάβασα στην πλάκα που θυμάμαι να έχω φωτογραφίσει, αλλά δεν μπορώ να βρω τώρα, περιγράφεται μια επιχείρηση διάσωσης του πλοίου του Λάμπρου Κατσώνη από το στενό λαιμό που συνδέει το εσωτερικό με το εξωτερικό του λιμανιού. Επειδή του την είχαν στημένη και τον αποκλείσει οι Τούρκοι μέσα στο νησί και δεν μπορούσε να βγει κανονικά από την είσοδο του λιμανιού, σήκωσε ολόκληρο το πλοίο του κρυφά και το πέρασε έξω από το λιμάνι από εκείνο το στενό πέρασμα. Βρήκα στο διαδίκτυο φωτογραφία του χώρου, ένα μέρος όπου έχω πάει τόσες φορές όπου μάλιστα γίνεται κάποιου είδους εορταστική δοξολογία όπως φαίνεται από τους συγκεντρωμένους ιερείς.

Αναφέρω την συγκεκριμένη επιχείρηση, το πλοίο που περνάει πάνω από τη στεριά για να φύγει από το ένα λιμάνι στο άλλο, από τη μια θάλασσα στην άλλη γιατί είναι μια δραστηριότητα που από ότι φαίνεται συνηθιζόταν πολύ στη Μαύρη Θάλασσα, όπως παρατήρησα παρακολουθώντας προσφάτως στο διαδίκτυο τις διαλέξεις της Μαριάννας Κορομηλά για τη Μαύρη Θάλασσα και τη χερσόνησο της Κριμαίας. Τα διπλά λιμάνια – ένας λαιμός και λιμάνια από τις δυο πλευρές ώστε ανάλογα με τον καιρό τα πλοία να περνούν στην απάνεμη πλευρά μέσω ξηράς κάθε φορά που αυτό ήταν απαραίτητο, το άκουσα να συμβαίνει σε πάνω από μία από τις πόλεις – λιμάνια. Η κυρία Κορομηλά μάλιστα ισχυρίζεται ότι η ύπαρξη λαιμού και διπλού λιμανιού (Σεβαστοπόλ, Χερσών,  Σινώπη, δεν θυμάμαι αν ισχύει για την Τραπεζούντα) ήταν κριτήριο καλής τοπογραφίας για να επιλεγεί η περιοχή ώστε να γίνει αποικία[i].

Ο ναύαρχος του Ρωσικού ναυτικού δηλαδή, στην Τζια εφάρμοσε μια πρακτική που συνηθιζόταν στην χώρα που τον είχε «υιοθετήσει» και τον είχε τιμήσει με το βαθμό του ναυάρχου. Και αυτός βεβαίως την είχε τιμήσει μια και είχε λάβει μέρος με τον Ρωσικό στρατό στη μάχη της Μπαλακλάβας στον πόλεμο της Κριμαίας. 

Η Μεγάλη Αικατερίνη βεβαίως πάλι φιλοφρόνως, τον είχε αποζημιώσει παραχωρώντας στην ελληνική ταξιαρχία της Μπαλακλάβα ένα κτήμα με ένα ανάκτορο στη Γιάλτα, με το όνομα Λεβάντια, Λειβαδιά δηλαδή,  για να θυμάται την πατρίδα του.

Επαναλήψεις, αχνάρια, καλές πρακτικές, αναδιπλώσεις του χώρου και της μνήμης – πώς σώζω ένα πλοίο περνώντας το ανάμεσα σε δυο θάλασσες και πως για λίγο η μικρή Τζια θυμίζει Εύξεινο Πόντο και πώς ο  Εύξεινος Πόντος θυμίζει Λειβαδιά. 

---

[i] Ο δεκαεπτάχρονος γιος μου που έχει πάθος με την Αρχαία Παγκόσμια Ιστορία παρατήρησε όταν του ανέφερα το γεγονός ότι το ίδιο έκαναν και οι Βίκιγκς, παίρνοντας τα πλοιάρια στον ώμο για να περάσουν από τον Δον στον Βόλγα. Το έκαναν αργότερα οι κοζάκοι οι Ρως και το είχε κάνει και ο Μωάμεθ ο Πορθητής στην πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, μιμούμενος την ίδια Μαυροθαλασσίτικη τακτική. Η πρακτική αυτή φαίνεται να έχει την καταγωγή της στην αρχαιότητα όπως μου επεσήμανε η σκηνοθέτης Αργυρώ Κωνσταντάκη από το Ηράκλειο της Κρήτης,  που παρατήρησε στο φέησμπουκ όπου πρωτοανάρτησα αυτό το κείμενο. Σύμφωνα δηλαδή  με το Διόδωρο το Σικελιώτη κάτι παρόμοιο συνέβη και στη δική του αφήγηση της Αργοναυτικής εκστρατείας, όπου έσυραν την Αργώ μέσω ξηράς και την καθέλκυσαν πάλι ανάμεσα στον Τάναι (Δον)  και τον Βόλγα…: Φεύγοντας από την Κολχίδα η “Αργώ” εισήλθε στην Αζοφική θάλασσα και άρχισε να διασχίζει τον ποταμό Τάναϊ (σημερινό Δον) με κατεύθυνση προς τις πηγές του. Φτάνοντας το σκάφος στο σημείο όπου ο ποταμός έπαυε να είναι πλεύσιμος, το πλήρωμα το έσυρε στην ξηρά και το καθέλκυσε σε ένα άλλο ποτάμι, του οποίου η ροή οδηγούσε προς τον Ωκεανό. Αν δούμε την πορεία στο χάρτη, εύκολα αντιλαμβανόμαστε ότι σε κάποιο σημείο τα δύο ποτάμια, ο Τάναϊς (Δον) και ο Βόλγας, σχεδόν εφάπτονται Σχηματίζοντας δύο καμπύλα τόξα. Από το σημείο εκείνο ο μεν Τάναϊς (Δον) εκβάλλει στην Αζοφική θάλασσα, ο δε Βόλγας στην Κασπία" Φεύγοντας από την Κολχίδα η “Αργώ” εισήλθε στην Αζοφική θάλασσα και άρχισε να διασχίζει τον ποταμό Τάναϊ (σημερινό Δον) με κατεύθυνση προς τις πηγές του. Φτάνοντας το σκάφος στο σημείο όπου ο ποταμός έπαυε να είναι πλεύσιμος, το πλήρωμα το έσυρε στην ξηρά και το καθέλκυσε σε ένα άλλο ποτάμι, του οποίου η ροή οδηγούσε προς τον Ωκεανό. Αν δούμε την πορεία στο χάρτη, εύκολα αντιλαμβανόμαστε ότι σε κάποιο σημείο τα δύο ποτάμια, ο Τάναϊς (Δον) και ο Βόλγας, σχεδόν εφάπτονται Σχηματίζοντας δύο καμπύλα τόξα. Από το σημείο εκείνο ο μεν Τάναϊς (Δον) εκβάλλει στην Αζοφική θάλασσα, ο δε Βόλγας στην Κασπία"

 Η Πόλυ Χατζημανωλάκη γεννήθηκε στην Κάλυμνο το 1958. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετά έκανε το διδακτορικό της στη Στατιστική Φυσική στις Βρυξέλλες, κοντά στον νομπελίστα Ilya Prigogine. Κατόπιν εργάστηκε ερευνητικά στο Κέντρο Στατιστικής Μηχανικής και Θερμοδυναμικής του Πανεπιστημίου του Austin στο Τέξας, δίδαξε Φυσική σε μεταλυκειακό επίπεδο καθώς και στο Διεθνές Απολυτήριο (ΙΒ΄).

Για δέκα χρόνια διηύθυνε το IB΄ στα Εκπαιδευτήρια Κωστέα - Γείτονα. Είναι μέλος του Γραφείου Εκπαιδευτικής Έρευνας των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα. Τελευταία ασχολείται συστηματικά με τα προγράμματα Βιωματικής Μάθησης, δημιουργώντας εκπαιδευτικό υλικό και πολυμεσικές παρουσιάσεις για όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης. Συμμετέχει ως συντονίστρια στο Δίκτυο Καινοτόμων Σχολείων και έχει δημιουργήσει το Ιστολόγιο για θέματα μνήμης «Πινακίδες από Κερί». Είναι υπεύθυνη του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ανάγνωσης Παιδικού Βιβλίου «Βιβλιοδρομίες» που τα τελευταία δέκα χρόνια διοργανώνεται από τα Εκπαιδευτήρια Γείτονα και έχει συμβάλει, κατά κοινή ομολογία, στο να μυηθούν οι μικροί μαθητές στην τέχνη της ανάγνωσης. «Οι Μέλισσες του Κάλβου» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

Στο βιβλιοπωλείο μας μίλησε στις 14-1-2013 με θέμα: 

"Δρακοκτονίες και ο Άρχων των λέξεων: δεσίματα λόγου στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη". 

Η εξέγερση της Κρονστάνδης. Επανακυκλοφόρησε έπειτα από 40 χρόνια το λησμονημένο και εν πολλοίς άγνωστο βιβλίο του Άρη Αλεξάνδρου

Η εξέγερση της Κρονστάνδης
Άρης Αλεξάνδρου
Πανοπτικόν, 2015
277 σελ.
Τιμή € 14,91

Το βιβλίο αυτό για την Εξέγερση της Κροστάνδης το ζήτησε από τον Άρη Αλεξάνδρου ο εκδότης Χ. Φυτράκης για να το εντάξει σε μία σειρά βιβλίων που κυκλοφόρησαν τη δεκαετία του 1970 με τον τίτλο "Τα φοβερά ντοκουμέντα". Με τη γνωστή του ευσυνειδησία, ο Αλεξάνδρου δεν έκανε μια δουλειά απλώς διεκπεραιωτική, αλλά έγραψε ένα από τα καλύτερα βιβλία διεθνώς επί του θέματος.

Μολονότι στην αφήγηση του Αλεξάνδρου είναι εμφανής η συμπάθειά του για τους εξεγερμένους της Κρονστάνδης, η παροιμιώδης πνευματική του εντιμότητα έχει ως αποτέλεσμα να παρουσιάζονται λεπτομερώς όλες οι απόψεις, ώστε να σχηματίσει ο κάθε αναγνώστης ιδίαν άποψη.Το βιβλίο, που στην πρώτη έκδοση δεν αναγράφει καν στο εξώφυλλο το όνομα του Αλεξάνδρου, αλλά μόνο στη σελίδα τίτλου, κυκλοφόρησε στα τέλη του 1975. Δυστυχώς, ο τότε εκδότης είχε κάνει κάποιες αυθαίρετες "διορθώσεις" στη γλώσσα του συγγραφέα, που είχαν σαν αποτέλεσμα μια επιστολή διαμαρτυρίας (ενδεικτική κι αυτή του ήθους και της ευγένειας του Αλεξάνδρου ακόμα και όταν τον έθιγαν), την οποία παραθέτουμε ως παράρτημα. Με βάση αυτή την επιστολή, αποκαταστήσαμε -κατά το δυνατόν- το κείμενο, εκσυγχρονίζοντας απλώς μερικούς ορθογραφικούς τύπους που θα ξένιζαν τον σημερινό αναγνώστη.

Ό,τι και να γράψω για την τιμή που μου έκανε η Καίτη Δρόσου, με την ευγενική της άδεια να επανεκδώσω έπειτα από 40 χρόνια , θα είναι λίγο.
Το να βυθιστεί κανείς στο ιστορικό νόημα εκείνης της εξέγερσης οδηγημένος από τις λέξεις του Άρη Αλεξάνδρου, είναι δώρο ζωής. Για το Πανοπτικόν, δεν θα μπορούσα να φανταστώ μεγαλύτερη τιμή, και για εμένα μεγαλύτερη συγκίνηση.  (Πρόλογος του εκδότη)

Όσο για την επιείκειά σας, κύριε Τρότσκι, σας τη χαρίζουμε

(Η απάντηση των εξεγερμένων ναυτών της Κρονστάνδης στο τελεσίγραφο του Τρότσκι, 7-3-1921) 

«Ο στρατάρχης Τρότσκι, απειλεί την επαναστατημένη και ελεύτερη Κρονστάνδη, που εξεγέρθηκε εναντίον της απολυταρχικής εξουσίας των μπολσεβίκων και των κομμισαρίων τους.
Απειλεί να μακελέψει τον άμαχο πληθυσμό της Κρονστάνδης, κανονιοβολώντας τον, επειδή οι εργάτες τίναξαν από πάνω τους το ζυγό της δικτατορίας του Κόμματος.
Όταν ξεσηκώθηκε ο λαός το 1905, ο στρατηγός Τρέποβ ανέλαβε να «επιβάλει την τάξη» με τα όπλα.
Μην κάνετε οικονομία στις σφαίρες, διέταξε τότε ο Τρέποβ στα στρατεύματά του.
Την ίδια διαταγή δίνει τώρα κι ο Τρότσκι στα δικά του στρατεύματα. Έχει μπόλικες σφαίρες ο Τρότσκι, όταν είναι να χτυπήσει τους ναύτες, τους εργάτες και τους κόκκινους φαντάρους.
Γιατί αυτός, ο δικτάτορας της σοβιετικής Ρωσίας, δε δίνει πεντάρα αν θα σκοτωθούνε οι εργαζόμενες μάζες. Το μόνο που τον ενδιαφέρει, είναι να κρατηθεί το κόμμα στην εξουσία.
Έχει το θράσος να μιλάει στο όνομα της μαρτυρικής Σοβιετικής Ρωσίας και να υπόσχεται πως θα μας δώσει χάρη.
Αυτός, ο ματωβαμένος Τρότσκι, ο αρχηγός της μπολσεβίκικης Οχράνας και των «κοζάκων» της, που χύνουν αλύπητα ποταμούς αίματος για να σταθεί στα πόδια της η απολυταρχία του Κόμματος, αυτός που πνίγει κάθε ελεύθερη σκέψη, τολμάει και μιλάει έτσι στους κρονστανδιώτες, που κρατάνε ψηλά και σταθερά την κόκκινη σημαία της Επανάστασης.
Οι μπολσεβίκοι, ελπίζουν να ξαναεπιβάλουν τον απολυταρχισμό τους, σκοτώνοντας τους εργαζόμενους και φυλακίζοντας τις οικογένειές τους. Σκοπός τους είναι να αναγκάσουν τους ναύτες, τους εργάτες και τους κόκκινους φαντάρους να σκύψουν το κεφάλι, ώστε να ξανακάτσουν αυτοί στο σβέρκο τους.
Ονειρεύονται μάλιστα να καλοκάτσουν και να συνεχίσουν την εξοντωτική πολιτική τους, που οδήγησε όλη την εργαζόμενη Ρωσία στον γκρεμό και την έριξε στο χάος, στο λιμό και στη μιζέρια.
Ως εδώ και μη παρέκει.                                                                                                        

Οι εργαζόμενοι δεν πρόκειται πια να εξαπατηθούν.
Μπολσεβίκοι, οι ελπίδες σας είναι μάταιες και οι απειλές σας γελοίες.
Σηκώθηκε πια και προχωράει το νέο κύμα της Επανάστασης των Εργαζομένων. Κατακλύζοντας όλη τη χώρα των Σοβιέτ, το κύμα αυτό θα καθαρίσει τον τόπο απ' όλους τους σφετεριστές και τους αναίσχυντους συκοφάντες.
Όσο για την επιείκειά σας, κύριε Τρότσκι, σας τη χαρίζουμε».

ΑΡΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Δεν ανήκω σε κανένα κόμμα και σε καμία πολιτική οργάνωση. Δεν είμαι μέλος καμιάς εκκλησίας. Δεν είμαι οπαδός καμιάς θρησκείας. Όπως το ’χω ξαναπεί, Δεσμώτης τήδε ίσταμαι τοις ένδον ρήμασι πειθόμενος. Έχοντας περάσει από τα ξερονήσια και τις φυλακές, νοιώθω πως είμαι συγκρατούμενος όχι μόνο με όσους υποφέρουν στα φασιστικά στρατόπεδα, μα και με όσους βασανίζονται στο Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ. Νοιώθω αλληλέγγυος και συνυπεύθυνος με όσους αγωνίστηκαν, αγωνίζονται και θα αγωνιστούν εναντίον όλων των τυράννων, εστεμμένων και τραγιασκοφόρων, εναντίον όλων των δεσποτών, γαλονάδων και ρασοφόρων. 

Ανήκω στο ανύπαρκτο κόμμα των ποιητών. Σαν ανύπαρκτο που είναι, δεν χορηγεί ούτε κομματικές ούτε λογοτεχνικές ταυτότητες. Εγώ δεν είμαι μέλος καμιάς Εταιρίας Λογοτεχνών και δεν πρόκειται, λόγου χάρη, να ζητήσω σύνταξη.

Αν έτυχε να γράψω κάτι, αυτό είναι μια προσωπική μου υπόθεση και κανείς δε μου χρωστάει απολύτως τίποτα. Τη λογοτεχνική μου ταυτότητα εμένα μου τη χορήγησε τον Αύγουστο του 1972 η Γενική Ασφάλεια, απαγορεύντας το βιβλίο μου Ποιήματα 1941 -1971. 

  

ΤΡΟΦΩΝΙΑ 2015 ένας πολιτιστικός θεσμός με νέα προσέγγιση και επανασχεδιασμό

 

  

Και ο Ανταίος Χρυσοστομίδης βιάστηκε να μας αφήσει για τις γειτονιές των αγγέλων

Της Σταυρούλας Παπασπύρου

Γιος του δημοσιογράφου Σοφιανού Χρυστοστομίδη, γεννημένος στο Κάιρο το 1952, ο Ανταίος Χρυστοστομίδης προσγειώθηκε στην Ελλάδα στα 12 του και με το που τελείωσε, το '69, το Γυμνάσιο, έφυγε στη Ρώμη για να σπουδάσει αρχιτέκτονας. «Σινεμά ήθελα να κάνω, αλλά δεν υπήρχαν λεφτά. Από συντρόφους του ΙΚΚ φιλοξενούμουν, αυτοί με χαρτζιλίκωναν...».Την πρώτη βδομάδα κιόλας που πάτησε το πόδι του στην Ιταλία, οργανώθηκε στο ΚΚΕ Εσωτερικού. «Δέκα χρόνια έμεινα έξω, αλλά έπρεπε να πέσει η χούντα για να τρέξω να πάρω το πτυχίο μου. Με την αρχιτεκτονική, πάντως, ελάχιστα ασχολήθηκα».

Μεταφραστής πάνω από 80 βιβλίων -των Καλβίνο, Ταμπούκι, Πιραντέλο, Μπουτζάτι, Πρίμο Λέβι, Μοράβια, Αμανίτι κ.ά.- και βραβευμένος και από το ελληνικό και από το ιταλικό κράτος γι' αυτό, ο Χρυσοστομίδης στράφηκε προς τη μετάφραση παρακινημένος από τον Μίμη Δεσποτίδη: «Η αρχική ιδέα ήταν να βοηθήσουμε να γίνει γνωστή η ανανεωτική αριστερή σκέψη στην Ελλάδα. Ετσι ξεκίνησα, με κείμενα των θεωρητικών του ΙΚΚ. Μόλις, όμως, έμαθα ότι η "Αστάρτη" ετοιμαζόταν να εκδώσει τους "Δύσκολους έρωτες" του Καλβίνο, εμφανίστηκα μόνος μου και είπα "θέλω να το μεταφράσω εγώ"». Από τον ίδιο ιδεολογικό χώρο, από το νεολαιίστικο περιοδικό «Θούριος», ξεκίνησε και τη δημοσιογραφική του καριέρα, που συνεχίστηκε στο «Ενα» επί Παύλου Μπακογιάννη, στο «Playboy», υπό το υψωμένο φρύδι κάμποσων παλιών συντρόφων, και στην «Αυγή», όπου έγραφε μέχρι πρόσφατα.

Με εφαλτήριο την ξένη σειρά του «Καστανιώτη» -την οποία ανέλαβε το 1998 και γρήγορα την απογείωσε- ο Ανταίος Χρυσοστομίδης είχε την ευκαιρία να συνδυάσει την αγάπη του για τα ταξίδια και την αγάπη του για τη λογοτεχνία μέσω της τηλεοπτικής εκπομπής “Οι κεραίες της εποχής μας”. Βρέθηκαν άραγε αγοραστές για την εκπομπή στο εξωτερικό; «Αν η ΕΡΤ ήταν λίγο πιο σοβαρή και πίστευε στις επιλογές της, θα μπορούσαν να βρεθούν, αν όχι στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, τουλάχιστον στην Ιταλία, την Τουρκία, τα Βαλκάνια. Μιλάμε για ογδόντα επεισόδια, με πρωταγωνιστές τους πιο γνωστούς συγγραφείς διεθνώς! Δεν έγινε όμως καν απόπειρα. Για να γινόταν, θα 'πρεπε η ηγεσία της ΕΡΤ να ξέρει ποιος είναι ο Λιόσα, ώστε να μπορεί να εκτιμήσει ότι, μολονότι άρρωστος με καρκίνο του δέρματος, δέχτηκε να στηθεί για χάρη μας στο φακό. Οπως θα 'πρεπε να γνωρίζει και τον νομπελίστα ποιητή Τράνστρεμερ, από τη Σουηδία, που, μολονότι δυσκολεύεται να μιλήσει μετά το εγκεφαλικό του, πρόσφερε μία ώρα απ' τη ζωή του στην ελληνική τηλεόραση»...

Από αυτή την περιπέτεια που μοιράστηκε με την Μικέλα Χαρτουλάρη, προέκυψαν και τα βιβλία του Οι κεραίες της εποχής μου Ι και ΙΙ, τα οποία αποτελούν κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή μεταγραφή της ομώνυμης εκπομπής. Η συνέντευξη που ακολουθεί  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=398675

έγινε με αφορμή την κυκλοφορία του δεύτερου τόμου, κι ενώ ο ίδιος ήδη ταλαιπωρούνταν από την μυστήρια ασθένεια που τον οδήγησε τόσο άδικα και τόσο πρόωρα στο θάνατο. Αν μη τι άλλο, σκέφτομαι ότι ησύχασε...

Ο Ανταίος ήρθε στο βιβλιοπωλείο μας το Νοέμβριο του 2004 και μας μίλησε για την Ιταλική λογοτεχνία με αφορμή το νέο  (τότε) βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο "Η ιστορία της ομορφιάς". Οι εντυπώσεις του αποτυπώθηκαν λίγες μέρες αργότερα στην "ΑΥΓΗ" με το ακόλουθο κείμενο.

Συντάκτης : Ημ/νία καταχώρησης : 04/12/2004 12:48:14

Από τον Ανταίο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗ


Οι δύο όψεις της επαρχίας

Την περασμένη Δευτέρα βρέθηκα στη Λιβαδειά να μιλάω για την ιταλική λογοτεχνία του 20ού αιώνα. Σας φαίνεται περίεργο; Ιταλική λογοτεχνία στη Λιβαδειά;
Κι όμως, χάρις στις προσπάθειες του Νίκου Λαμπρόπουλου, ιδιοκτήτη του πολύ ωραίου (και πλήρως ενημερωμένου) βιβλιοπωλείου "Σύγχρονη έκφραση", όσοι ενδιαφέρονται για τη λογοτεχνία έχουν συχνά τη δυνατότητα να ακούσουν τι έχει να τους πει ο εκάστοτε προσκεκλημένος. Εβδομήντα πέντε άτομα (ένας αριθμός ζηλευτός, ακόμη και για την Αθήνα των τεσσάρων εκατομμυρίων) άκουγαν όσα είχαν να τους πω για τον Σβέβο, τον Καλβίνο, τον Έκο, τον Ταμπούκι, τον Αμανίτι με μια προσήλωση που σπάνια βλέπεις στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη. Το ίδιο κλίμα, πριν από ενάμισι μήνα στα Χανιά, όταν ο Ταμπούκι παρουσίαζε το νέο του βιβλίο.
Η μία πλευρά της ελληνικής επαρχίας. Που διψάει για γνώση, που διψάει για πολιτισμό, που διψάει για συζήτηση. Κι έχει -κακώς- την πεποίθηση ότι εμείς στην Αθήνα, ή στη Θεσσαλονίκη, που υποτίθεται έχουμε τα πάντα στα πόδια μας, ζούμε καλύτερα. Και μας ζηλεύουν.
Είναι όμως και η άλλη ελληνική επαρχία. Αυτή που είδα στην (πολύ καλή, πολύ τολμηρή, πολύ σοκαριστική και επομένως όχι χαϊδεμένη από την κριτική) ταινία των Ρέππα - Παπαθανασίου "Οξυγόνο". Όπου συμβαίνουν τα πάντα, αλλά τίποτε δεν βγαίνει στην επιφάνεια, αν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντα της μικρής κοινότητας. Όπου το (άφθονο και πολυποίκιλο) σεξ είναι η κινητήρια ατομική και κοινωνική δύναμη, αυτή που δημιουργεί -ή καταστρέφει- ισορροπίες. Και όπου το σεξ μαζί με το χρήμα είναι οι απόλυτοι θεοί - με το ποδόσφαιρο τρίτο στην παρέα.
Όσοι παλεύουν στην επαρχία τον δικό τους αγώνα, είναι διπλά αγωνιστές. Και είναι αυτούς που εμείς, των μεγαλουπόλεων, θα έπρεπε να ζηλεύουμε. 

Έφυγε ο Θάνος Κωνσταντινίδης ποιητής, συγγραφέας, καλλιτέχνης, δεινός ορειβάτης στα νιάτα του, με σημαντική δράση στην Εθνική Αντίσταση.

Με ιδιαίτερη συγκίνηση πληροφορηθήκαμε το θάνατο σε ηλικία 95 χρόνων του Θάνου Κωνσταντινίδη παλιού αντάρτη, προστάτη των τεχνών, γιατρού και Άνθρωπου.

Υπήρξε επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και για δύο δεκαετίες σύμβουλος - διευθυντής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου, αλλά και ποιητής, συγγραφέας, καλλιτέχνης, δεινός ορειβάτης στα νιάτα του, με σημαντική δράση στην Εθνική Αντίσταση.

Δεν ξεχνάμε το πέρασμά του από το βιβλιοπωλείο μας (πριν 21 χρόνια και πιο συγκεκριμένα στις  24/2/1994), όταν ήρθε με την παρέα του από την Αθήνα  να παρακολουθήσουν την ομιλία του Γιάννη Δάλλα με θέμα ΚΑΡΟΥΖΟΣ –ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ – ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ  και τη συμμετοχή τους στη μαραθώνια συζήτηση μιας εκδήλωσης που ξεκίνησε στις 8 και τελείωσε στις 12.45 το πρωί, δίχως να έχει αραιώσει το πολυπληθές ακροατήριο.

Δώρο ανεκτίμητο τα βιβλία του που ευγενικά μας πρόσφερε  και που σκαναρισμένα επισυνάπτω.

Ν.

με κλικ η εικόνα μεγενθύνεται

Της Ευάννας Βενάρδου

Πηγή: http://elefenet.blogspot.gr/2015/08/blog-post_920.html

Υπάρχουν κάποιοι Άνθρωποι που επιτελούν έργο σιωπηλά και διακριτικά. Δεν ανήκουν στους «επώνυμους», δεν είναι ευρέως γνωστοί, αλλά η προσφορά τους μένει ανεξίτηλα γραμμένη στην ψυχή όσων ευεργετήθηκαν από αυτούς.

Μια τέτοια περίπτωση ήταν αυτή του γιατρού Θάνου Κωνσταντινίδη. Τι παράξενο που μιλώ στον αόριστο γι΄ αυτόν τον αεικίνητο άνθρωπο, τον τόσο ευαίσθητο στον πόνο του άλλου, αλλά και τον τόσο δεκτικό και ενθουσιώδη σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης διάνοιας, αυτόν τον εραστή των Μουσών, τον προικισμένο αφηγητή ιστοριών -από την Κατοχή μέχρι σήμερα…

Ο Θάνος Κωνσταντινίδης μόλις έφυγε από κοντά μας σε ηλικία 95 eτών… Η κηδεία του έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 12 Αυγούστου στις 11 το πρωί στο Πρώτο Νεκροταφείο.

Ο μουσικός Γιώργος Δεμερτζής κάποτε μου είπε πως ο Θάνος Κωνσταντινίδης είναι ένας πραγματικός «προστάτης των τεχνών». Και δεν εννοούσε κάποιον μεγιστάνα που βάζει το χέρι στην τσέπη για λόγους πρεστίζ, αλλά για έναν φανατικό φίλο της τέχνης, έναν θιασώτη της κλασικής μουσικής (δεν είχε αφήσει πρόβα για πρόβα τζενεράλε που να μην είναι παρών), έναν φύλακα άγγελο μεγάλων προσωπικοτήτων όπως ο Μίλτος Σαχτούρης (με τον οποίο τον συνέδεε φιλία 60 ετών), ο Νίκος Καρούζος, ο Γιώργος Μπουζιάνης (σ.σ. ένα μεγάλο μέρος του υλικού που εκτίθεται στο Μουσείο Μπουζιάνη στη Δάφνη αποτελεί δωρεά του Θάνου και της Ελένης Κωνσταντινίδη -την ψυχή των «Φίλων του Γιώργου Μπουζιάνη»).

Ως συγγραφέας μας άφησε πολλά έργα του –συχνά με απροσδόκητο θέμα όπως αυτό για τον «Καθρέφτη στο έργο του Μίλτου Σαχτούρη και άλλων ποιητών». Άλλοτε πάλι συνέδεε με έναν μαγικό τρόπο το έργο δύο φαινομενικά διαφορετικών δημιουργών, όπως ας πούμε του Ξένου και του Καπράλου στο βιβλίο του «Από την Εθνική Αντίσταση-Το Μνημείο της Πίνδου του Καπράλου -Η Συμφωνία της Αντίστασης του Αλέκου Ξένου». Μικρές μελέτες-διαμαντάκια όπως «Ο Ρίχαρντ Στράους στο δελφικό σπίτι των Σικελιανών», «Ο μαέστρος Δημήτρης Μητρόπουλος στις κορυφές του Ολύμπου» (που κυκλοφόρησε και στα αγγλικά). Εκτός απο φανατικός συλλέκτης δίσκων άλλωστε υπήρξε και ορειβάτης και σκιέρ. Τα ελληνικά βουνά όμως, πριν αρκετές δεκαετίες , στα χρόνια της Αντίστασης, τον Θάνο Κωνσταντινίδη τον είχαν γνωρίσει και με μια άλλη ιδιότητα. Εκείνη του μαχητή της Ελευθερίας, του αντάρτη του ΕΛΑΣ: ήταν ο καπετάν-Προμηθέας που πολέμησε με όλες του τις δυνάμεις τον κατακτητή…

Ο μικρασιάτης (Σμυρνιός) Θάνος Κωνσταντινίδης υπήρξε γιατρός και μάλιστα ικανότατος: υφηγητής Ψυχιατρικής και Νευρολογίας. Διετέλεσε συνεργάτης του Καθηγητή Ιωάννη Πατρικίου στον Ευαγγελισμό και στο Αιγινήτειο. Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και για δύο δεκαετίες σύμβουλος διευθυντής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου.

Πρωτίστως όμως υπήρξε Άνθρωπος. Η υπογράφουσα και η οικογένειά της δεν θα ξεχάσουν την μέρα που ένας άγνωστος ευθυτενής ασπρομάλλης ηλικιωμένος, με βλέμμα γεμάτο συγκίνηση παρέστη στην κηδεία του δικού της Αλέκου Ξένου, επονομαζόμενου και «Συνθέτη της Αντίστασης». Παίζοντας στο κασετόφωνο τις πιο χαρακτηριστικές νότες από την «Συμφωνία της Αντίστασης» την στιγμή της ταφής του αγαπημένου μας. Ανατριχιάσαμε όλοι –κι αυτό έγινε η απαρχή μιας μακράς φιλίας που έμελε να επιβεβαιωθεί και σε άλλες δύσκολες στιγμές…

Για καλή τύχη όλων όσοι τον συνάντησαν στον δρόμο τους, ο σκηνοθέτης Λευτέρης Ξανθόπουλος, διορατικός καταγραφέας ντοκουμέντων, αιχμαλώτισε την αξέχαστη μορφή του Θάνου Κωνσταντινίδη στο ντοκιμαντέρ του για τον Αλέκο Ξένο «Η εποχή των Κενταύρων –ο Μουσουργός Αλέκος Ξένος» (2009, για το «Παρασκήνιο» της ΕΡΤ): λαλίστατος, ο ιατρός κάνει μια ενδελεχή ανάλυση του έργου του συνθέτη και ταυτόχρονα αποκαλύπτει την αστείρευτη ενεργητικότητα, την πολύπλευρη γνώση, την ευαισθησία κι αυτήν την απροσδιόριστη φινέτσα που χαρακτηρίζει κάποιους λίγους εκλεκτούς μιας γενιάς που τείνει να εκλείψει . Σε μια εποχή εχθρική στην πνευματικότητα και την ελληνικότητα –όπως τουλάχιστον κάποιοι την εννόησαν και πάλεψαν γι΄ αυτην…

«Θέλω να πάω να συναντήσω την Ελένη μου», έλεγε τελευταία ο Θάνος Κωνσταντινίδης, αναφερόμενος στον μεγάλο του έρωτα, την σύζυγο του που έφυγε κι αυτή πριν λίγο καιρό. Αχώριστο ζευγάρι.

Καλό ταξίδι κύριε Κωνσταντινίδη. Σε ευχαριστούμε…

Μόνη μας παρηγοριά τα λόγια του Νίκου Καρούζου, στο τελευταίο του ποίημα, που εσύ ο ίδιος επικαλέστηκες: «Στον ουρανό οι δυνατότητες είναι μόνο συναρπαστικές»…

Το 4ο Μουσικό Φεστιβάλ Δάσους 2015 της Αρβανίτσας το τριήμερο Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή 14 - 16 Αυγούστου.

Μεγένθυση με κλικ στη φωτογραφία

Τέλος και για τις σημαντικές εκδόσεις Scripta

Άφωνοι και αδύναμοι πλέον παρακολουθούμε την επέλαση της φτηνής πραμάτειας των αετονύχηδων. Ο χώρος του βιβλίου σε λίγο καιρό θα είναι μια πνευματική έρημος.
Τέλος και για τις σημαντικές εκδόσεις Scripta

Μετά από 18 χρόνια παρουσίας στον χώρο των εκδόσεων, μέσα σε ένα οξύτατα ανταγωνιστικό περιβάλλον που έγινε δυσμενέστερο τόσο από την 'εισβολή' της τεχνολογίας, όσο και από την γενικότερη οικονομική και κοινωνική συγκυρία, ο εκδοτικός μας οίκος παύει τη λειτουργία του έχοντας υποστεί μεγάλη οικονομική ζημιά.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι στο μέτρο των δυνατοτήτων μας και των επιλογών μας προσφέραμε στο αναγνωστικό κοινό μερικές αξιόλογες εκδόσεις που εκτιμήθηκαν δεόντως. Οφείλουμε, λοιπόν, ένα μεγάλο ευχαριστώ στους συγγραφείς που μας εμπιστεύτηκαν τα έργα τους αλλά και τους εκδότες τους για την αγαστή συνεργασία, στους μεταφραστές και επιμελητές που συνέβαλαν, με την προσωπική δουλειά του ο καθένας και η καθεμιά, σε ένα άρτιο αποτέλεσμα, στους ανθρώπους των ατελιέ, στους τυπογράφους και στους βιβλιοδέτες που με το μεράκι και την πείρα τους έδωσαν μορφή σε κάθε ένα μας βιβλίο, στους λογοτεχνικούς πράκτορες που σεβάστηκαν την ταυτότητα των εκδόσεών μας και μας πρότειναν τίτλους που προσέδωσαν κύρος στις επιλογές μας, στους βιβλιοπώλες (ιδιοκτήτες και εργαζόμενους) που φιλοξενούσαν τα βιβλία μας στον χώρο τους όλα αυτά τα χρόνια και ιδιαίτερα σ΄εκείνους τους εργαζόμενους που, καθημερινά, αποδεικνύουν ότι είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές του βιβλίου. Τέλος, ευχαριστούμε από καρδιάς δημοσιογράφους, συγγραφείς και κριτικούς που από την αρχή αγκάλιασαν την προσπάθειά μας και αφιέρωσαν, ανιδιοτελώς, χρόνο και ενέργεια γράφοντας θετικές και πολύ συχνά εγκωμιαστικές κριτικές για τις εκδόσεις μας.
Με άλλα λόγια, καθ' όλη τη διάρκεια της εκδοτικής μας δραστηριότητας γνωρίσαμε σημαντικά πρόσωπα με τα οποία και αναπτύξαμε εξαιρετική συνεργασία που την διέκρινε αμοιβαίος σεβασμός και συνέπεια. Οι δύο αυτές εκτιμήσεις μας αποτελούν και μια μορφή δικαίωσης για μας.
Ελπίζουμε ότι θα κρατήσετε, όπως κι εμείς, την καλύτερη εικόνα και ανάμνηση και σας ευχόμαστε κάθε καλό!
 
Με φιλικούς χαιρετισμούς
Χρύσα Γεωργακοπούλου

Μια νέα κριτική προσέγγιση στα «Πιστοποιητικά θνητότητας – Ποιήματα 1970 – 2010» του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Της Διώνης Δημητριάδου

Δεν ξέρω πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να ορίσει την Ποίηση -κι αλήθεια έχουν επιχειρήσει πολλοί- αλλά ο Γιώργος Θεοχάρης τη θέλει ‘χειροβομβίδα σιωπής’. Και μόνον χάρη στο οξύμωρο θα άξιζε να ερευνηθεί η ποιητική του άποψη.

Στα «Πιστοποιητικά θνητότητας» θα παραθέσει όλο το ποιητικό του έργο (εννοώ το δημοσιευμένο), έτσι σαν μια σύνοψη ζωής (κατά τον ίδιο είναι «σαν να μαζεύτηκε όλη η οικογένεια στο σπίτι, Κυριακή μεσημέρι»). Μας καθοδηγεί, από το μακρινό 1970 και μέχρι το σήμερα σχεδόν, να διαβάσουμε τους στίχους του, να δούμε την ποιητική του οπτική αλλά όχι μόνον αυτά. Μέσα από το πλέξιμο των λέξεων, την προσεγμένη στιχουργική του, αφήνει  ανάμεσα στις σελίδες του, πίσω από τις λέξεις να φανεί μια πορεία ζωής. Ναι, ο ποιητής, ο δημιουργός εν γένει, αγαπά να ‘κρύβεται’ στη σκιά του έργου του,  να οδηγεί το φως μέσα από χαραμάδες. Αλλιώς δεν γίνεται. Η ποίηση ειδικότερα δεν είναι καταγραφή ζωής, ο ποιητής δεν είναι αυτοβιογραφούμενος. Εκτός αν, όπως στην περίπτωση του Γιώργου Θεοχάρη, φωτοσκιάζει μόνος του τα λόγια του με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια. Ανοιχτή, έτσι, την αφήνει στα διαβάσματά μας για να ανακαλύψουμε όχι μόνο τον ποιητή αλλά κυρίως τον άνθρωπο.

Μια ποιητική πορεία σαράντα χρόνων ισοδυναμεί οπωσδήποτε με μια ισόχρονη ζωή. Ωστόσο δεν μετράει το ίδιο με αυτήν. Άλλοτε η ζωή σαρώνει με την ορμή της, και τότε η ποίηση καταγράφει και υπομνηματίζει, άλλοτε όμως η δύναμη του ποιητικού έργου φτάνει να νοηματοδοτήσει μια ζωή που αποκαλύπτει τα σημάδια της υποχώρησής της ανάμεσα στους στίχους.

Αγγίζοντας τα σημάδια και ακολουθώντας τα ίχνη που αφήνει ο ποιητής ανακαλύπτουμε τη ‘συμπάθειά’ του για τον άνθρωπο. Και μια διευκρίνιση που αφορά το περιεχόμενο της λέξης που χρησιμοποίησα εδώ: συμπάθεια εκ του συμπάσχω, δηλαδή νιώθει, κατανοεί, παθαίνει μαζί με τον άνθρωπο δίπλα του αλλά και υποκύπτει στην υλική, γήινη, ανθρώπινη υπόσταση του εαυτού του, αυτήν που τον γεμίζει με ερωτικό πάθος. Ιδιαίτερα στις δύο πρώτες συλλογές του, «Πτωχόν μετάλλευμα» και «Αμειψισπορά», δίνει το ξεκάθαρο περίγραμμα του ανθρώπου του βυθισμένου στον έρωτα, που μένει εκστατικός στη θέα του ερώμενου προσώπου, τόσο που δοκιμάζοντας να μιλήσει για την ομορφιά θα πει:

«…Μάλλον σαν κορνιζοποιός

μπροστά σ’ εξαίσιο πίνακα

ομοιάζω» (Με περισσή σεμνότητα)

αλλά και που θα νιώσει αναπόφευκτα τα συντροφευμένα με τον έρωτα άλλα πάθη, της μοναξιάς, του ανεκπλήρωτου, της τυραννίας των πόθων, φέροντας σε κάποια ποιήματα (Διέξοδος, Ταυτότητα) τον απόηχο μιας σονάτας που κάποιος άλλος ποιητής ύμνησε παλαιότερα.

Όσο ο έρωτας γεννά βασανιστική ανάγκη έκφρασης στο ποίημα, άλλο τόσο η μνήμη, βασικός τροφοδότης του ποιητή ανοίγει χώρο και ζητά το αποτύπωμά της μέσα σε στίχους σαν μια ελπίδα αιωνιότητας. Στις συλλογές «Ενθύμιον» και «Από μνήμης», τις πιο ώριμες δημιουργίες του ποιητή, είναι που επιλέγεται συχνά και ο πεζός λόγος δίπλα στη στιχουργική, ίσως γιατί η αποτύπωση προσώπων που τον σημάδεψαν από την παιδική του ηλικία ως την ώριμη αλλά και η απόδοση καταστάσεων, συνθηκών και γεγονότων απαιτούν αφηγηματικό λόγο (άλλοτε καθαρό κι άλλοτε με ποιητική πνοή κρυμμένη μέσα του) για να συναρμολογηθεί καλύτερα η εικόνα. Νομίζω πως σ’ αυτά τα κείμενα φαίνεται πιο καθαρά η σύνδεση του ποιητή με τη γενέτειρά του, την ιστορία της, ιστορία ακόμη και των απλών ανθρώπων που ξεχωρίζουν με τη βασανισμένη τους ζωή, συχνά με μια απλή τους κίνηση αφημένη στη μνήμη του με ιδιαίτερη αγάπη:

«…Αδημονούν να τελειώσει το ωράριο, να φύγουνε, να ξεκουράσουν το κορμάκι τους σ’ ένα δωμάτιο χωρίς καθρέφτες˙ χωρίς τους καταδότες της αμηχανίας και της θλίψης τους» (Ελεγεία για τα κορίτσια των κομμωτηρίων).

Εδώ, βέβαια, θα πρέπει να ξεχωρίσω και τη μνήμη του πατέρα

«…Ήθελα να σε βάλω πιο νέο, πατέρα, στο ποίημα, μα τούτο το βάσανο της γραφής με βρήκε κι εμένα μεγάλο…

…Έτσι κι αλλιώς θα γίνουμε μια μέρα συνομήλικοι» (Μαζεύαμε πικρό καρπό)

αλλά και της μάνας

«… Έλεγε για τη βασανισμένη της ζωή, για τη μάνα της που κι εκείνη νωρίς ο Χάρος εθέρισε, για τον πατέρα που θα μείνει μοναχός και για την αδελφή μου που τώρα θα πρέπει να προσέχω.» (της μάνας).

Ο ποιητής «ανάβει κεράκια μνήμης» σε όλους τους χαμένους της ζωής του. Και είναι αλήθεια πως μέσα στα ποιήματα του Γιώργου Θεοχάρη διαχρονικά σχηματίζεται μια ‘περί θανάτου μελέτη’, με τον θάνατο σε μια φυσική συνέχεια της ζωής, ένας «σιωπηλός βυθός του χρόνου», να βρίσκεται στις φωτογραφίες «…Σιωπές στις κορνίζες τους. Το φως ραγίζει τη μνήμη τεκτονικά. Και η μνήμη μια θάλασσα μαύρη, όπου λάμνει και λάμνει και λάμνει το αναπότρεπτο.» (Οι κωπηλάτες μιας άλλης γλώσσας). Ο θάνατος στον αντίποδα, ωστόσο, της ζωής, αέναο ακίνητο συμπλήρωμα της κίνησης:

«…Όχι για των ανθών δεν πρόκειται την ευωδιά

ούτε και για των ψύλλων τη στιλπνότητα.

Πρόκειται για της ρίζας τη συμβίωση

με τα σκουλήκια μεσ’ στα χώματα,

στης γλάστρας τον ανήλιαγο

τον κάτω κάτω κόσμο….» (από το έξοχο Περί τίνος πρόκειται).

Ο Γιώργος Θεοχάρης ταυτόχρονα ‘υπηρετεί’ την ποίηση -και αποφεύγω εδώ τον συνήθη όρο ‘στράτευση’- με τη συνειδητή στάση ενός ανθρώπου που βρέθηκε πάντοτε δίπλα στους αγώνες αυτού του τόπου. Αυτή η αίσθηση διατρέχει την ποίησή του, χωρίς να γίνεται κυρίαρχη, σε μερικά όμως ποιήματα δίνει την απαραίτητη πολιτική ταυτότητα:

«…Θυμάμαι το θύμα και το θύτη.

Το θύτη ως θύμα,

και το θύμα ως θύτη,

θυμάμαι.

Τη μαύρη μοίρα

των Λαβδακιδών του χωριού μου

θυμάμαι.» (Πατρίδος καταβοή και συγκατάβασις).

Στη σύνοψη αυτή του ποιητικού του έργου ο ποιητής ένιωσε την ανάγκη να συμπεριλάβει και τα πρωτόλεια ποιήματά του (Ποιήματα των ημερών εκείνων), γραμμένα στην επταετία, που δείχνουν τη διάθεσή του να εκφραστεί πάνω στα τρέχοντα προβλήματα με σαφή πολιτική θέση.

Πώς συνοψίζεται, λοιπόν, η ‘ποιητική’ του Γιώργου Θεοχάρη. Γιατί γράφει ο ποιητής;

«Γράφουμε ποιήματα,

βότσαλα μνήμης ρίχνουμε

στο σιωπηλό βυθό του χρόνου».

Δεν είναι σαφής; Δεν θυμίζει τον στρατιώτη-ποιητή του Μίλτου Σαχτούρη, που «δεν έχει γράψει ποιήματα, μόνο σταυρούς σε μνήματα καρφώνει»; Άλλωστε τιτλοφορεί τη σύνοψη αυτή του έργου του «Πιστοποιητικά θνητότητας» δίνοντας έτσι την εσωτερική αναπόφευκτη γνώση περί των χρονικών ορίων. Η μόνη που διασώζεται είναι η μνήμη.

Αλλά και αντιπαραθέτει στην «ορθή γωνία» της λογικής και της ηρεμίας ένα «ακραίο τάνυσμα αισθημάτων» για προφανείς λόγους ισορροπίας. «Αν σπάσουμε θα γκρεμοτσακιστείτε» (Βέβαιος λόγος).

Έχει, λοιπόν, ρόλο συγκεκριμένο ο ποιητής, έχει έργο να επιτελέσει, πότε με τον σάρκινο, ρεαλιστικό του λόγο, πότε με έναν βαθύ και υποδόριο λυρισμό. Πότε για να ξυπνήσει μνήμες συλλογικές, να δώσει το πολιτικό του στίγμα, πότε μιλώντας ορμώμενος από προσωπικά του πάθη να μας φέρει στο μυαλό δικά μας συναφή.

Όποια προσέγγιση κι αν επιφυλάξει ο αναγνώστης στον ποιητικό κόσμο του Γιώργου Θεοχάρη, ας έχει στον νου του ότι για να βαδίσει στα μονοπάτια του και να δει τα συντελούμενα εκεί θαύματα, θα πρέπει να έχει ανοιχτά τα μάτια της ψυχής του. Πώς αλλιώς να ‘ακούσει’ τις «χειροβομβίδες σιωπής»;

Πηγή: BOOK TOUR

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ συμμετέχει στην καλοκαιρινή προσφορά των εκδόσεων ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ. Βήμα στην ανάγνωση.

 ΒΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ συμμετέχει στην καλοκαιρινή προσφορά των εκδόσεων ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Μεγάλη καλοκαιρινή προσφορά για όλους τους αναγνώστες από το ΒΗΜΑ της Κυριακής και τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Φέτος το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να ανησυχείς για το πόσα βιβλία θα διαβάσεις. Σκέψου έξυπνα και αξιοποίησε τη μεγάλη προσφορά που σου δίνει η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ.

Αγόρασε ένα οποιοδήποτε βιβλίο από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και διάλεξε άλλο ένα ΔΩΡΟ από μια πλούσια και ευρεία γκάμα βιβλίων. Μόνο με το πρωτότυπο κουπόνι που θα βρεις στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας από το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Ιουλίου και κάθε Κυριακή του καλοκαιριού, μπορείς να επισκεφτείς το βιβλιοπωλείο της επιλογής σου και να κάνεις χρήση της προσφοράς.

Η προσφορά ισχύει από τις 4 Ιουλίου 2015 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2015 σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία Ελλάδας και Κύπρου.
Εξαιρούνται τα βιβλία που είναι ήδη σε τιμή προσφοράς.

.