Τι σημαίνει να είσαι Αμερικανός το 2008;

Tο βιβλιοπωλείο ΣYΓXPONH EKΦPAΣH
και οι EKΔOΣEIΣ KAΣTANIΩTH
με αφορμή την έκδοση του βιβλίου
HOMO AMERICANUS
σας προσκαλούν σε εκδήλωση με θέμα

TA XAPAKTHPIΣTIKA THΣ AMEPIKANIKHΣ IΔIAITEPOTHTAΣ

τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2008 και ώρα 8.15 μ.μ.
στο χώρο του βιβλιοπωλείου.

Ο συγγραφέας του βιβλίου ΓIΩPΓOΣ ΠAΠAΣΩTHPIOY,

θα το παρουσιάσει και θα συζητήσει μαζί μας

θέματα όπως τα παρακάτω.

Γιατί το 95% των Αμερικανών είναι θρησκευόμενοι, ενώ στην Ευρώπη συμβαίνει το αντίθετο; Ποιος ο ρόλος της θρησκείας στην πολιτική του Λευκού Οίκου; Ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι «τρελός» ή εμείς οι Ευρωπαίοι δεν αντιλαμβανόμαστε την αμερικανική ιδιαιτερότητα; Σε τι συνίσταται η ιδιοπροσωπία του Αμερικανού ανθρώπου και ο αμερικανικός ατομικισμός; Γιατί η Αριστερά δεν αναπτύχθηκε ποτέ στις ΗΠΑ κατά το ανάλογο της Ευρώπης; Πώς αντιμετωπίστηκαν τα μεταναστευτικά κύματα και ποιες πολιτικές υπέθαλψαν τους «εμφυλίους των κάτω»; Γιατί οι ΗΠΑ επέστρεψαν στο 1920, ενώ οι αριστεροί νοσταλγούν το 1960; Τι είναι ο «πραγματισμός» και γιατί μια ορισμένη Αριστερά τον επικαλείται σήμερα; Γιατί η ανατροπή της «κακής εικόνας» των ΗΠΑ στον κόσμο (αντιαμερικανισμός) έχει καταστεί κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής τόσο των ρεπουμπλικάνων όσο και των δημοκρατικών;

Αυτά και άλλα πολλά είναι τα κεντρικά ερωτήματα στα οποία απαντά το "Homo Americanus", ένα βιβλίο που αναλύει σε βάθος τη διαδικασία διαμόρφωσης της αμερικανικής σκέψης στην ολότητά της, παρουσιάζοντας διεξοδικά τα χαρακτηριστικά της αμερικανικής ιδιαιτερότητας.

.

Ο Γιώργος Χ. Παπασωτηρίου γεννήθηκε στους Κωστακιούς Άρτας.

Σπούδασε στην Αθήνα και στο Παρίσι και εργάστηκε στο ραδιόφωνο (Γ΄ Πρόγραμμα, Δίαυλος 10), σε περιοδικά (Χάος, Account, Ταξιδεύοντας, Ithaca) και σε εφημερίδες (Εξουσία, Ελευθεροτυπία-Βιβλιοθήκη, Καθημερινή).

.

Περισσότερα για το βιβλίο στο αδελφό μπλογκ

Εν Λεβαδεία και ... όχι μόνο

Επίγραμμα για το Πολυτεχνείο

Των παρόντων καιρών ΙΙ
(ή επίγραμμα για το Πολυτεχνείο)

Εδώ παλαίψανε οι φοιτητές με το μεγάλο δράκο.
Τα χρόνια πέρασαν κι οι πρώτοι τη βολέψανε.
Άλλος στο βουλευτήριο,
άλλος στη δημαρχία,
άλλος κλειδούχος στο κοινό ταμείο
κι άλλος παρατρεχάμενος στου αρχηγού τη βίλλα.

Οι δεύτεροι, παρέμειναν ανώνυμοι,
σαν τους λοιπούς οπλίτες.
Της επταετίας αγωνιστές,
κορόιδα της μεταπολίτευσης,
σαν τα σφαχτάρια κρέμονται
απ’ το τσιγκέλι των ιδανικών τους.

Γιώργος Χ. Θεοχάρης
Από τη συλλογή Αμειψισπορά 1996

Από τα σαλόνια των ΜΜΕ η λίστα των 15

Τελικά το βραβείο Αναγνωστών δε θα δοθεί μόνο από τις λέσχες ανάγνωσης, πρόταση στην οποία αντιδράσαμε και συζητήσαμε διεξοδικά σ’ αυτό το μπλογκ, αλλά οι λέσχες έβαλαν για τα καλά το χεράκι τους στην όλη διαδικασία καθώς ήταν αυτές που επέλεξαν τους τελικούς τίτλους.
Πρώτες εκτιμήσεις:
Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν όλα τα ονόματα που φιγουράρουν στη λίστα, είναι τα γνωστά, εκείνα ακριβώς που παίζουν συνεχώς στις στήλες των ευπώλητων και ταυτόχρονα στα σαλόνια των εφημερίδων και άλλων μέσων επικοινωνίας.
Από την άλλη εκτός λίστας έμειναν βιβλία, που η κυκλοφορία και μόνο ενός τίτλου, πιθανά να υπερβαίνει το σύνολο των δεκαπέντε.
Κανένας βέβαια από τους «υπεύθυνους» δεν θα μας ξεκαθαρίσει τι τελικά βραβεύουμε και με ποια κριτήρια η κάθε λέσχη αποφασίζει πριν από μας για μας.
Κανένας βέβαια δεν θα απαντήσει στο ερώτημα αν όσοι επέλεξαν είχαν την επάρκεια να ανταποκριθούν σ’ αυτή την πρόκληση.

Κι ακόμα διαπιστώσαμε όταν θελήσαμε να κάνουμε ένα τσεκάρισμα για τα βιβλία που κόπηκαν ότι δεν υπάρχει στην ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ ο κατάλογος που είχε σταλεί στις λέσχες με τα βιβλία όλης της λίστας. Γιατί;
Με την ευκαιρία λοιπόν του διαγωνισμού αξίζει να θυμηθούμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τις θέσεις που πήραν άνθρωποι του βιβλίου στο διάλογο που έγινε το μήνα Ιούνιο στο μπλογκ μας.

Κώστας Ακρίβος, συγγραφέας
Υπάρχει αυτή τη στιγμή άλλος καταλληλότερος φορέας για να εκφράσει την άποψή του σχετικά με το ποιοτικά αναγνωρίσιμο, άρα και βραβεύσιμο, βιβλίο; Επιμένω πως όχι.

Άρης Μαραγκόπουλος
συγγραφέας, μεταφραστής, κριτικός βιβλίου
Ας μην εθελοτυφλούμε. Κατά τη χώρα και η ανάγνωσή της. Κατά την ανάγνωση και οι βραβεύσεις.

Στεφανάκης Δημήτρης, συγγραφέας
Ας οραματιστούμε όλοι μαζί ένα κόσμο με λιγότερα βραβεία και διακρίσεις αλλά περισσότερη ουσία και κόπο στην δημιουργική διαδικασία της γραφής.

Μάκης Καραγιάννης
συγγραφέας, συνεκδότης του περιοδικού "ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ" της Κοζάνης
Νομίζω ότι «οι αναγνώστες» δίνουν καθημερινά το βραβείο τους με τις εκατοντάδες χιλιάδες πωλήσεις συγκεκριμένων ευπώλητων. Ο χρόνος βέβαια θα κάνει τη δουλειά του και θα αποδώσει δικαιοσύνη, εντάσσοντας τα σημαντικά στον λογοτεχνικό κανόνα και ρίχνοντας τα υπόλοιπα στη χωματερή της λήθης.

Γιάννης Χαιρετάκης,
συγγραφέας αλλά και μέλος ομάδας ανάγνωσης
Αντικειμενικά κριτήρια επιλογής ενός έργου τέχνης δεν υπάρχει. Ποιος θέτει τα κριτήρια και με ποια κριτήρια αυτός θέτει τα κριτήρια; Τα ερωτήματα είναι πολλά, γνωστά και αναπάντητα. Επομένως και η επιλογή ενός βιβλίου (ή του βιβλίου της χρονιάς) είναι εξορισμού υποκειμενική.

Βενετία Αποστολίδου
Αναπληρώτρια καθηγήτρια Νεοελληνικής λογοτεχνίας ΑΠΘ
Ωστόσο συμφωνώ μαζί σας ότι θα έπρεπε να προηγηθεί μια έρευνα για τις λέσχες ανάγνωσης. Ποιες είναι, πού βρίσκονται, από πόσα και τι είδους μέλη αποτελούνται (όχι ονόματα φυσικά), τι είδους βιβλία διαβάζουν κλπ. Μια τέτοια έρευνα θα ήταν πολλαπλώς σημαντική για τη μελέτη της ανάγνωσης στην Ελλάδα.

Μαρία Σκιαδαρέση, συγγραφέας
Σήμερα τα βραβεία είναι της μόδας γενικώς τα περιοδικά ποικίλης ύλης και η τηλεόραση βραβεύουν τον άντρα, τη γυναίκα, το τραγούδι της χρονιάς. Δεν θα έλλειπε το βιβλίο από το πανηγύρι!

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

Ποιητής,Διευθυντής του περιοδικού Εμβόλιμον (Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας)
Κάθε χρόνο πιστεύω πως κυκλοφορεί σε κάθε λογοτεχνικό είδος ένα τουλάχιστον βιβλίο αξιότερο από αυτά που βραβεύονται.

Λαμπρόπουλος Νίκος, βιβλιοπώλης
Το βραβείο Αναγνωστών το χρησιμοποιούμε απροσχημάτιστα ως όχημα για να προπαγανδίσουμε τις Λέσχες Ανάγνωσης. Άρα συνειδητά το απαξιώνουμε ακόμα περισσότερο αφού το βάζουμε να υπηρετήσει άλλο σκοπό απ’ αυτόν για τον οποίο δημιουργήθηκε.

Ανδρέας Μήτσου,
συγγραφέας, κάτοχος 1ου βραβείου αναγνωστών 2007
Ποιος είναι λοιπόν ο αναγνώστης, τι ρόλο καλούνται να παίξουν οι λέσχες αναγνωστών, οι κριτικοί λογοτεχνίας, πώς διαμορφώνεται η διαδικασία του βραβείου αναγνωστών και ποιες οι επιπτώσεις του στην ανάδειξη ενός βιβλίου, είναι ερωτήματα που επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες.

Για όλο το διάλογο πατήστε ΕΔΩ

Το κοινό ψηφίζει για το αγαπημένο μυθιστόρημα της χρονιάς

Βραβείο Αναγνωστών 2008

Το κοινό ψηφίζει για το αγαπημένο μυθιστόρημα της χρονιάς

(10 Νοεμβρίου – 7 Δεκεμβρίου)

Για τέταρτη χρονιά οι αναγνώστες παίρνουν τον λόγο και ψηφίζουν το αγαπημένο τους ελληνικό μυθιστόρημα. Τη Δευτέρα 10 Νοεμβρίου αρχίζει η ψηφοφορία, που θα αναδείξει το «Βραβείο Αναγνωστών 2008», και θα διαρκέσει μέχρι τις 7 Δεκεμβρίου.
Το «Βραβείο Αναγνωστών» είναι ένα λογοτεχνικό βραβείο που αγαπήθηκε και καθιερώθηκε από το αναγνωστικό κοινό, το οποίο βράβευσε την Ευγενία Φακίνου το 2005, τη Ρέα Γαλανάκη το 2006, τον Ανδρέα Μήτσου το 2007.
Και φέτος καλείται να ψηφίσει ένα από τα δεκαπέντε ελληνικά μυθιστορήματα της «βραχείας λίστας» που κατήρτισαν με την ψήφο τους τα μέλη Λεσχών Ανάγνωσης από το σύνολο των 150 που δραστηριοποιούνται σε όλη την Ελλάδα.
Ανανεωμένος φέτος ο θεσμός του Βραβείου, ανοίγει τα φτερά του για δεύτερη χρονιά σε όλη την Ελλάδα μέσα από το πανελλαδικό δίκτυο της ΕΡΤ που συνεργάζεται στη διοργάνωση. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει περισσότερο τα προτεινόμενα βιβλία και τους συγγραφείς τους μέσα από τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές της ΕΡΤ.

Φέτος, για πρώτη φορά «μπήκαν στο παιχνίδι» οι 150 Λέσχες Ανάγνωσης, ψηφίζοντας για τη «βραχεία λίστα» των 15 βιβλίων (με αλφαβητική σειρά, από το ονοματεπώνυμο κάθε συγγραφέα) από την οποία καλείται να επιλέξει το κοινό:

· Πανδαιμόνιο του Κώστα Ακρίβου στις εκδόσεις Μεταίχμιο(στείλτε ΒΑ 1 στο 54160)
· Η αηδονόπιτα του Ισίδωρου Ζουργού στις εκδόσεις Πατάκης (στείλτε ΒΑ 2 στο 54160)
· Ανεπίδοτοι έρωτες του Περικλή Κοροβέση στις εκδόσεις Ηλέκτρα (στείλτε ΒΑ 3 στο 54160)
· Η Μαρία των Μογγόλων της Μαριάννας Κορομηλά στις εκδόσεις Πατάκη (στείλτε ΒΑ 4 στο 54160)
· Τι ζητούν οι βάρβαροι του Δημοσθένη Κούρτοβικ στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα(στείλτε ΒΑ 5 στο 54160)
· Ο τελευταίος Παλαιολόγος του Γιώργου Λεονάρδου στις εκδόσεις Λιβάνη(στείλτε ΒΑ 6 στο 54160)
· Αλδεβαράν του Παύλου Μάτεσι στις εκδόσεις Καστανιώτη(στείλτε ΒΑ 7 στο 54160)
· Τηλεμάχου Οδύσσεια του Δημήτρη Μίγγα στις εκδόσεις Μεταίχμιο(στείλτε ΒΑ 8 στο 54160)
· Όλα σου τα μαθα, μα ξέχασα μια λέξη του Δημήτρη Μπουραντά στις εκδόσεις Πατάκη (στείλτε ΒΑ 9 στο 54160)
· Του φιδιού το γάλα του Γιάννη Ξανθούλη στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα(στείλτε ΒΑ 10 στο 54160)
· Η Μεγάλη Άμμος του Βαγγέλη Ραπτόπουλου στις εκδόσεις Κέδρος(στείλτε ΒΑ 11 στο 54160)
· Βίλα Κόμπρε του Αλέξη Σταμάτη στις εκδόσεις Καστανιώτη (στείλτε ΒΑ 12 στο 54160)
· Φτερά από μετάξι της Πασχαλίας Τραυλού στις εκδόσεις Ψυχογιός (στείλτε ΒΑ 13 στο 54160)
· Ραγδαία επιδείνωση του Θανάση Χειμωνά στις εκδόσεις Πατάκη(στείλτε ΒΑ 14 στο 54160)
· Παλιά, πολύ παλιά του Πέτρου Μάρκαρη στις εκδόσεις Γαβριηλίδης (εκτός συναγωνισμού)
[Οπως κάθε χρόνο, η επιλογή έγινε από τους τίτλους ελληνικής λογοτεχνίας που κυκλοφόρησαν από την 1η Οκτωβρίου 2007 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2008, σύμφωνα με τους καταλόγους που δημοσιεύονται στη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ (www.biblionet.gr). Σημείωση: το μυθιστόρημα «Παλιά, πολύ παλιά» του συγγραφέα και προέδρου του ΕΚΕΒΙ κ. Πέτρου Μάρκαρη αναδείχθηκε μεν μεταξύ των 15 επικρατέστερων για το φετινό βραβείο από τις Λέσχες Ανάγνωσης, ωστόσο θα παραμείνει εκτός συναγωνισμού].

Οι αναγνώστες μπορούν να ψηφίζουν από τις 10 Νοεμβρίου έως 7 Δεκεμβρίου 2008, με sms στο 54160 (χρέωση κανονικού μηνύματος).
Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στις 10 Δεκεμβρίου στην εκπομπή «Έχει Γούστο» με την Μπήλιω Τσουκαλά στη ΝΕΤ.

Από την ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ

Από το κοντύλι στον υπολογιστή. Τα παρεπόμενα της εκδήλωσης

Ξεπέρασε τις προσδοκίες μας η ανταπόκριση των φίλων του βιβλιοπωλείου στο κάλεσμα για την παρουσίαση του λευκώματος «Από το κοντύλι στον υπολογιστή».
Το παρουσίασαν όπως σας είχαμε προαναγγείλει οι συγγραφείς του
Βάσω Βασιλού - Παπαγεωργίου
και Αλέξης Δημαράς
οι οποίοι σε πολλούς ξύπνησαν μνήμες απασφαλίζοντας και ενεργοποιώντας ευαίσθητες χορδές μιας αξεπέραστης εφηβείας, σ’ άλλους ζωντάνεψαν την εικόνα τόσο κοντινών χρόνων αλλά ταυτόχρονα και τόσο ξεθωριασμένων.

Με λόγο αλλά και εικόνα μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρέλασαν οι μαθητές κάποιων άλλων δεκαετιών σημερινοί παππούδες και γλυκύτατες γιαγιάδες με τις σκανταλιές αλλά και τις επιδόσεις τους, με τις πλάκες αλλά και τις πράξεις ηρωισμού και αυτοθυσίας όταν οι συνθήκες το απαίτησαν.

Ένα βιβλίο πανόραμα του πολύπαθου εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας μας από τη γέννησή του μέχρι τις μέρες μας. Ενός εκπαιδευτικό συστήματος που ταλανίζεται από την ελαφρότητα που το αντιμετωπίζουν οι εκάστοτε ιθύνοντες κι ας πρόκειται για το σοβαρότερο διακύβευμα ενός κράτους.

Τα Αθεϊκά του Βόλου, ο πετροπόλεμος των φοιτητών για τη μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική, η δίκη των τόνων κατά του καθηγητή Κακριδή κι ενώ η Ελλάδα βρισκόταν στη βαθειά κατοχή του 1941 υπόθεση που θίξαμε πριν δυο τρία χρόνια και με την Αγγέλα Καστρινάκη, τα ΑΕΤΟΠΟΥΛΑ, είναι μερικά από τα θέματα που έδωσαν και την πολιτική διάσταση που έχει η υπόθεση εκπαίδευση και κανένας μας δεν μπορεί να αγνοήσει.

Κι ακόμα ο κύριος Δημαράς περιέγραψε με το δικό του τρόπο τη διαχρονικότητα των προβλημάτων που ταλαιπωρούν την εκπαίδευση από γεννησιμιού της δίνοντας το έναυσμα για γόνιμο διάλογο - και έντονο πολλές φορές - που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού σε μια εκδήλωση που άγγιξε σε διάρκεια τις δυόμισι ώρες.

Ας ακούσουμε κι ενα χαρακτηριστικό απόσπασμα από τη συζήτηση

Η ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης στο βιβλιοπωλείο μας τη Δευτέρα 3-11-08

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

και οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σας προσκαλούν

στην παρουσίαση του λευκώματος

του Αλέξη Δημαρά και της Βάσως Βασιλού-Παπαγεωργίου

ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΝΤΥΛΙ ΣΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

1830-2000:

Εκατόν εβδομήντα χρόνια ελληνική εκπαίδευση

με λόγια και εικόνες

τη Δευτέρα, 3 Νοεμβρίου 2008, στις 8:15 μ.μ.,

στο βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

(Δημάρχου Ι. Ανδρεαδάκη 49, πρώην Πεσ. Μαχητών, Λιβαδειά).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς.

Το λεύκωμα αυτό είναι ένα πανόραμα της ιστορίας της ελληνικής εκπαίδευσης μέσα από φωτογραφικό και αρχειακό υλικό από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους μέχρι το γύρισμα της χιλιετίας. Παρουσιάζονται με λόγια και εικόνες οι σημαντικότερες στιγμές αυτής της πορείας, προβάλλονται οι πρωταγωνιστές των εξελίξεων, καταγράφονται τα πρώτα βήματα της δημόσιας όσο και της ιδιωτικής εκπαίδευσης και αναδεικνύονται οι διάφοροι παράγοντες που καθόρισαν την πορεία τους. Τα εισαγωγικά σημειώματα κάθε κεφαλαίου και οι αναλυτικές λεζάντες δίνουν τις απαραίτητες κοινωνικοϊδεολογικές διαστάσεις των εκπαιδευτικών φαινομένων.

Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από προβολή φωτογραφικού υλικού που περιλαμβάνεται στο βιβλίο. Μια πρώτη γεύση σας δίνουμε παρουσιάζοντας μαθητές με τη δασκάλα τους σε σχολείο της Λιβαδειάς κοντα στο 1910.

Από το κοντύλι στον υπολογιστή, 1830-2000: Εκατόν εβδομήντα χρόνια ελληνική εκπαίδευση με λόγια και εικόνες

Ο τόμος αυτός αποτελείται από τεκμήρια – εικαστικά και λεκτικά – πολλά από τα οποία είναι ανέκδοτα και σχεδόν όλα αθησαύριστα. Η σύνθεσή του είναι αποτέλεσμα επίμονων αναζητήσεων, λεπτών επιλογών και καθοριστικών αποφάσεων. Με την ολοκλήρωσή του ύστερα από πολύχρονη προετοιμασία παραδίδεται στο κοινό με διπλή προσδοκία: να αποτελέσει ταυτόχρονα ευχάριστο, διαφωτιστικό άνοιγμα προς το παρελθόν για τον ανειδίκευτο αναγνώστη και χρήσιμο εργαλείο για όσους μελετούν την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης και την ανέλιξη της νεοελληνικής κοινωνίας.

Σχόλιο από τους συγγραφείς του έξοχου λευκώματος
Αλέξη Δημαρά, Βάσω Βασιλού - Παπαγεωργίου

ΤΙ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΤΥΠΟΣ

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (Βιβλιοθήκη), 6/6/2008

Ιστορία σε λεζάντες

Για τον αναγνώστη που η ιστορία της εκπαίδευσης δεν τον ενδιαφέρει ως ξεχωριστό αντικείμενο, αλλά μόνο ως πτυχή της ιστορίας των ιδεών και των νοοτροπιών, το σχολιαζόμενο λεύκωμα είναι ένας μικρός θησαυρός. Διότι με τις εκατοντάδες φωτογραφίες και τα τεκμήρια που περιλαμβάνει –δυσπρόσιτα, κατά κανόνα, αν όχι και εντελώς απρόσιτα για τον μη ειδικό-, αποδίδει με τρόπο εύληπτο, ακριβή και προπάντων ευχάριστο το κλίμα της εποχής στην οποία κάθε φορά αναφέρεται. Και τούτο, γιατί κατορθώνει να αγγίξει το ρυθμό της καθημερινότητας, πίσω από τα γνωστά γεγονότα, τα πολυσχολιασμένα.Σε ένα τέτοιο εγχείρημα, δύο ήταν οι προφανείς κίνδυνοι που ελλόχευαν για τους επιμελητές: είτε να ενδώσουν στα στερεότυπα είτε να αρκεστούν στην ανεκδοτολογία. Γιατί όταν αποφασίζεις να εκδώσεις ένα επιστημονικό βιβλίο χωρίς υποσημειώσεις και παραπομπές και περιορίζεσαι στη δημοσίευση τεκμηρίων –έστω και με μια μικρή επεξηγηματική εισαγωγή σε κάθε κεφάλαιο- είναι φανερό ότι δεν έχεις πολλά περιθώρια για αποχρώσεις, ούτε καν τις αναγκαίες: τα πράγματα κινδυνεύουν να εμφανισθούν ως μαύρα ή άσπρα, ενώ στην πραγματικότητα είναι γκρι. […]Η τεχνική με την οποία οι επιμελητές απέφυγαν τον διπλό αυτό σκόπελο δεν ήταν η άνευρη ουδετερότητα ούτε η εξίσου βαρετή «πολιτική ορθότητα», σε ουσία και ύφος αντίστοιχα. Ήταν, όπως πιστεύω, το παιχνίδι των σχολίων μέσω μιας λεπτεπίλεπτης τεχνικής, την οποία οι συγγραφείς ανύψωσαν σε αληθινή τέχνη: της τεχνικής της λεζάντας.

Κώστας Δ. Μπλιάτκας ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 26/5/2008

[…] είμαστε τυχεροί που λάβαμε και διαβάσαμε ένα θαυμάσιο πόνημα για την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης. Πρόκειται περί εκδοτικού αριστουργήματος, που συνδυάζει πληρότητα ύλης, άριστη τεκμηρίωση, χορταστικό λόγο αλλά και εικονογράφηση και τυποτεχνική φροντίδα σπάνια. Με σπάνια ντοκουμέντα, φωτογραφίες, εξώφυλλα, έγγραφα, σκίτσα, δημοσιεύματα κ.ά. […]Το βιβλίο αυτό δεν κάνει πολιτική. Καταγράφει με σπάνια πληρότητα και ήπιους τόνους όλες τις εξελίξεις και τις κοινωνικοϊδεολογικές προεκτάσεις των γεγονότων στα σχολεία αλλά και των φαινομένων που αναδύθηκαν με αφορμή την παιδεία και τον επίζηλο «έλεγχο» της σκέψης και της γνώσης, που ουκ ολίγοι επιχείρησαν.Το βιβλίο είναι, ας πούμε, πολύ μοντέρνο. Με πολλές φωτογραφίες και εντυπωσιακή σελιδοποίηση. Έχει όμως και αξιολογική ένταξη σε αυτό πολύ σημαντικών γεγονότων, «στιγμιότυπων» και στερεοτύπων, που άλλα συνδέθηκαν με ζωογόνες πολιτικές για την παιδεία και άλλα τη βασάνισαν μαζί με τους άτυχους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.Δεν έχει, όπως είπαμε, πολιτικό προσανατολισμό, αλλά το έμπειρο μάτι εύκολα θα διαπιστώσει ότι οι συγγραφείς παίρνουν θέση. Επισημαίνουν τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα του εκπαιδευτικού συστήματος.

Νίκος Κουνενής Η ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΥΓΗ, 1/6/2008

Σταθμοί και περιπέτειες της ελληνικής εκπαίδευσης

… Αυτό το οποίο επιδιώκει –και επιτυγχάνει κατά τη γνώμη μου- ο παρών τόμος, είναι αυτό που εξαρχής αποτέλεσε τη διακηρυγμένη πρόθεση των συγγραφέων του: όχι να υποκαταστήσει ή να εμφανιστεί ότι υποκαθιστά τη «μεγάλη ιστορία», αλλά να λειτουργήσει παραπληρωματικά προς αυτήν. Στην καθαρή αυτή επιλογή οφείλονται, άλλωστε, το αποτελεσματικό δέσιμο των ανόμοιων από την άποψη του είδους και της βαρύτητας στοιχείων και αφετέρου η αποτελεσματική αποφυγή της διολίσθησης σε πομπώδεις –και εντελώς αναντίστοιχες με την ειδολογική κατηγοριοποίηση του έργου- απόπειρες πλήρους ιστορικής ερμηνείας των παρατιθέμενων περιόδων της εκπαίδευσης. […]Οι συγγραφείς κατάφεραν να παραδώσουν ένα καλοδουλεμένο εργαλείο περιήγησης στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης, χρήσιμο και κατατοπιστικό, όχι μόνο στους μελετητές ή τους άμεσα εμπλεκόμενους στους θεσμούς της, αλλά και σε κάθε άλλον ενδιαφερόμενο.

Διονύσης Ν. Μουσμούτης ΙΣΤΟΡΙΑ, Σεπτέμβριος 2008

Ο γνωστός και έγκυρος ιστορικός της εκπαίδευσης Αλέξης Δημαράς σε συνεργασία με τη Βάσω Βασιλού-Παπαγεωργίου –διδάκτορα των Επιστημών της Αγωγής, ειδικευμένη στον τομέα της Ιστορίας της Εκπαίδευσης- συνέθεσαν έναν κυριολεκτικά έξοχο τόμο, ο οποίος συντίθεται από τεκμήρια εικαστικά και λεκτικά, πολλά από τα οποία είναι ανέκδοτα και σχεδόν όλα αθησαύριστα. Δεν πρόκειται για ένα απλό ευχάριστο λεύκωμα αλλά για ένα διαφωτιστικό άνοιγμα στο παρελθόν, κατατοπιστικό για τον ανειδίκευτο αναγνώστη και χρήσιμο εργαλείο για όσους μελετούν την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. […] Μια πολύτιμη κιβωτός που καταγράφει τα πρώτα βήματα της δημόσιας όσο και της ιδιωτικής εκπαίδευσης αναδεικνύοντας τους διάφορους παράγοντες που καθόρισαν την πορεία τους. Υποδειγματικός κατά τη μεθοδολογία και κατά τη σύνθεση ο λευκωματικός τόμος των Αλέξη Δημαρά και της Βάσως Βασιλού-Παπαγεωργίου αποτελεί όχι μόνο ένα κόσμημα, αλλά ένα σημείο –πλέον- αναφοράς στα εκδοτικά πράγματα του τόπου μας.

Το λεύκωμα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Κάποτε στη Φρανκφούρτη

Στο παραπάνω κτήριο που έχει το σχήμα ενός τεράστιου μολυβιού, κάθε Οκτώβρη δίνει το ραντεβού της η φυλή των ενασχολούμενων με την υπόθεση του βιβλίου σε όλο τον πλανήτη.
Σε ένα μεγάλο βαθμό τους προσεχείς μήνες θα φτάσουν στα ράφια μας, και θα κρίνουμε, τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων και των συμφωνιών που έκλεισαν οι Έλληνες εκδότες με τους συναδέλφους των άλλων χωρών.

Η είσοδος για τα ελληνικά περίπτερα

Μέχρι τότε ας μοιραστούμε τις αναμνήσεις από το 2001.

Το περίπτερο του εκδοτικού οίκου ΜΕλΙΣΣΑ

Δεν ήταν μια τυχαία χρονιά αλλά αυτή κατά την οποία τιμήθηκε το ελληνικό βιβλίο και γενικότερα οι δημιουργοί του και οι εκπρόσωποί του.

Το περίπτερο των εκδόσων Καστανιώτη

Η Ελλάδα ως τιμώμενη χώρα παρ’ όλη τη συνήθη γκρίνια που προηγήθηκε είχε μια καλή παρουσία τόσο με τα περίπτερα – μερικά από τα οποία σας παρουσιάζουμε από φωτογραφικό υλικό του αρχείου μας - όσο και από τις επιτυχημένες εκδηλώσεις με συγγραφείς αλλά και γνωστούς καλλιτέχνες που έδωσαν το δικό τους παρών και χρώμα.

Η Μαρία Φαραντούρη στη Φρανκφούρτη

Αναφέρω χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια κινητοποίησης του μηχανισμού της μνήμης την πληθωρική παρουσία της Μαρίας Φαραντούρη σε διαμορφωμένες αίθουσες του εκθεσιακού κέντρου, την συναυλία της Αγνής Μπάλτσα στο επιβλητικό κτήριο της Όπερας της Φρανκφούρτης αλλά και την εντυπωσιακή προσέλευση των Γερμανών σε μια ομιλία συζήτηση του Μανώλη Γλέζου τον οποίο αποθέωσαν παρ’ όλο που αυτός ως φιλοξενούμενος ούτε τους χαρίστηκε ούτε μάσησε τα λόγια του.

Οι φωτογραφίες είναι του Νίκου Λαμπρόπουλου

Μυσταγωγία

Άλλη μια βραδιά μυσταγωγίας στο χώρο του βιβλιοπωλείου τη Δευτέρα 13 Οκτωβρίου με τον Πανεπιστημιακό Δάσκαλο Στέφανο Ροζάνη να κλείνει τον κύκλο των ομιλιών του για το Χριστιανικό Γνωστικισμό παρουσιάζοντας
ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΛΥΤΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Με το γλαφυρό λόγο του επισήμανε τη Γνωστική θέαση για την αυτολύτρωση του ανθρώπου σε αντιδιαστολή της θρησκευτικής, ιδεολογικής και επιστημονικής θεώρησης του ανθρώπινου πεπρωμένου που επικαλείται πάντα έναν υπερουράνιο ή εγκόσμιο Σωτήρα.
Αναλύθηκε ο τρόπος με τον οποίο η γνωστική αντίληψη γονιμοποίησε τη σκέψη μεγάλων στοχαστών και καλλιτεχνών των τελευταίων δεκαετιών όπως για παράδειγμα του Γιουνγκ, του Χάιντεγκερ, του Φρόιντ, του Νίτσε,του Ντοστογιέφσκι, του Αϊνστάιν, του Τζων Λέννον.
Οι παρεμβάσεις του ακροατηρίου εύστοχες και η συζήτηση που ακολούθησε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μας έδωσε ιδιαίτερη ικανοποίηση για την επιλογή μας να αφιερώσουμε τρεις εκδηλώσεις στο Χριστιανικό Γνωστικισμό και μας άνοιξε την όρεξη να προγραμματίσουμε και κάποια άλλη εκδήλωση για την επίδραση του Γνωστικισμού σε άλλες θρησκείες.

Πολλές οι ευχαριστίες μας προς τον Στέφανο Ροζάνη. Είναι μεγάλη τιμή για το βιβλιοπωλείο μας η συχνή παρουσία του στις εκδηλώσεις μας και πιστεύουμε ότι η φανερή αγάπη και ο σεβασμός όλων των φίλων μας προς το πρόσωπό του ισχυροποιεί τους δεσμούς που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία επτά χρόνια.

Ακούστε ένα μικρό απόσπασμα από την ομιλία με αναφορά στην ιερά πορνεία με την αναγκαία υπογράμμιση πως δεν ενδείκνυται για συντηρητικούς και φονταμενταλιστές.

Το όνειρο της αυτολύτρωσης του ανθρώπου με ομιλητή τον Στέφανο Ροζάνη

Η ομιλία έχει ως αναφορά της τα ακόλουθα βιβλία
· Οι γνωστικοί: Micha Brumlik εκδ. ΝΗΣΟΣ
· Γνωστική Φιλοσοφία: Tobias Churtn εκδ. ΕΝΑΛΙΟΣ
· Ένας λανθάνων Ρομαντισμός: Στέφανος Ροζάνης εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Λίγα λόγια για την ομιλία
«ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΛΥΤΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ»

Η θρησκευτική, ιδεολογική και επιστημονική θεώρηση του ανθρώπινου πεπρωμένου, ιδιαίτερα κατά τους νεωτερικούς χρόνους, χρησιμοποιεί ως ισχυρό πρόταγμα τη σωτηριολογία. Επικαλείται πάντα έναν υπερουράνιο ή εγκόσμιο Σωτήρα, ο οποίος, παρεμβαίνοντας στην ανθρώπινη μοίρα, έχει τη δύναμη να την αλλάξει ή να την εκτρέψει προς ευνοϊκότερες κατευθύνσεις για το πάσχον υποκείμενο. Ωστόσο, η θεώρηση αυτή αποδυναμώνει τον άνθρωπο, τον αδρανοποιεί και τον αλλοτριώνει, δημιουργώντας μια ψευδή συνείδηση, η οποία κυριαρχεί πάνω στο ανθρώπινο. Το όνειρο της αυτολύτρωσης του ανθρώπου, σε πλήρη αντιδιαστολή προς τη σωτηριολογία των θρησκευτικών, ιδεολογικών και επιστημονικών ρευμάτων της νεωτερικής εποχής, έχει την αφετηρία του στη Γνωστική θέαση του κόσμου και του ανθρώπινου υποκειμένου, ενώ εξακολουθεί μέχρι τις μέρες μας να γονιμοποιεί τη σκέψη μεγάλων στοχαστών του αιώνα, όπως ο Jung, o Heidegger, o Bultmann κ.ά.

Πρόκειται για το κλείσιμο της τριλογίας

που ξεκινήσαμε πριν τρία χρόνια με ομιλητή

τον πανεπιστημιακό και συγγραφέα Στέφανο Ροζάνη
για τον γνωστικισμό και που εντάσσεται στον ευρύτερο κύκλο εκδηλώσεων με θέμα
ΘΡΗΣΚΕΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
Θυμίζουμε τις δύο προηγούμενες

1.ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΩΤΙΝΟΣ
Η επίδρασή τους στο Χριστιανικό μυστικισμό
(Γνωστικισμός και φιλοσοφία της ερήμου)

2.Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΑΓΚ ΧΑΜΑΝΤΙ
Τα απόκρυφα Ευαγγέλια και η συμβολή τους στη διαμόρφωση
του Χριστιανικού κοσμοειδώλου των πρώτων αιώνων μετά το Χριστό

«Είπε ο Ιησούς: εάν αυτοί που σας καθοδηγούν σας πουν ότι η βασιλεία είναι στον ουρανό, τότε τα πετεινά του ουρανού θα σας προλάβουν, εάν σας πουν ότι είναι στη θάλασσα, τότε τα ψάρια θα σας προλάβουν, αλλά η βασιλεία είναι μέσα σας και όχι έξω. Όταν θα γνωρίσετε τον εαυτό σας, τότε θα σας γνωρίσουν και θα καταλάβετε ότι είστε γη του ζωντανού πατέρα. Εάν όμως δεν καταλάβετε τον εαυτό σας, είστε μέσα στη φτώχεια. Η φτώχεια είστε εσείς».
Για περισσότερα σχόλια απ’ αυτήν την εκδήλωση πατήστε ΕΔΩ

Μεσιτεύοντας ανάμεσα σε συγγραφείς και αναγνώστες

Λίγες μέρες πριν την έναρξη της 17ης σαιζόν εκδηλώσεων, αποκτά επικαιρότητα η συνέντευξη που είχαμε παραχωρήσει στον Μισέλ Φαίς και δημοσιεύτηκε στη βιβλιοθήκη της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ πριν από 3 χρόνια. Άλλωστε μας έχουν ζητήσει αρκετοί φίλοι τη δημοσίευση και στο μπλογκ όσων αναφορών για το βιβλιοπωλείο έχουν γίνει σε έντυπα κι είναι μια θαυμάσια ευκαιρία ν’ αρχίσουμε να τα συγκεντρώνουμε και να τα κάνουμε προσιτά σε όλους.

•  Από πότε λειτουργεί το βιβλιοπωλείο σας και από πότε δραστηριοποιείστε σε λογοτεχνικές ή άλλες εκδηλώσεις;  «Το βιβλιοπωλείο Σύγχρονη Έκφραση ιδρύθηκε στη Λιβαδειά το 1982 και οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν δέκα χρόνια αργότερα. Ήταν η εποχή που το βιβλίο άρχισε να μπαίνει στα ράφια των κάθε λογής σουπερμάρκετ και σκέφτηκα ότι η υγιής αντίδρασή μου έναντι αυτού του φαινομένου πρέπει να είναι η δημιουργία συνείδησης στον αγοραστή, ότι ο φυσικός χώρος αγοράς του βιβλίου δεν είναι το οποιοδήποτε σημείο πώλησής του, αλλά ο χώρος εκείνος στον οποίο υπηρετείται ο πολιτισμός και σ' άλλες του εκφάνσεις. Πιστεύω ότι είμαι ότι από τους πρώτους βιβλιοπώλες στην Ελλάδα που αξιοποίησα τις εκδηλώσεις για την προώθηση και διάδοση του βιβλίου, μέσα από μια διαδικασία που χαρακτηρίζεται από συνέπεια και χρονική συνέχεια.Μέχρι σήμερα ο απολογισμός είναι σχεδόν 200 εκδηλώσεις, οι οποίες δεν γίνονται άναρχα αλλά με προγραμματισμό θεματικών ενοτήτων. Η κάθε ενότητα περιλαμβάνει συνήθως 6-10 ομιλίες και οι συναντήσεις με τους φίλους του βιβλιοπωλείου είναι ανά δεκαπενθήμερο».

•    Με ποια κριτήρια επιλέγετε τους συγγραφείς που παρουσιάζονται στο χώρο σας; «Τα κριτήρια επιλογής των συγγραφέων είναι πολύ αυστηρά -τόσο που πιθανά να έχω αδικήσει κάποιους. Το κυριότερο είναι η λογοτεχνική ή επιστημονική σημασία του έργου τους και ακολουθεί η αντοχή αυτού στο χρόνο -όχι η πρόσκαιρη δημοσιότητα».

•    Υπάρχουν κάποιες λογοτεχνικές βραδιές που έχουν εντυπωθεί στη μνήμη σας. Κι αν συμβαίνει αυτό, ποιες είναι και γιατί; «Η κάθε εκδήλωση έχει το δικό της χρώμα και της δική της δυναμική. Ανάμεσα σε διακόσιες βραδιές είναι φυσιολογικό να έχουν ξεχωρίσει. Είναι αυτές που συνδυάστηκε αρμονικά μια μεστή ομιλία με το χάρισμα του λόγου και τις πετυχημένες παρεμβάσεις». 

•   Λογοτέχνες ή λόγιοι της τοπικής κοινωνίας έχουν πρόσβαση στο χώρο σας; «Είναι ευπρόσδεκτοι, εφόσον το έργο τους αγγίζει το όριο του πήχυ που έχουμε τοποθετήσει για τους ομιλητές».

•   Σε ποιον αριθμό θα προσεγγίζατε το συστηματικό βιβλιόφιλο κοινό της πόλης σας; Ποια είναι η μορφωτική και η ηλικιακή διαστρωμάτωση αυτού του κοινού; «Αν ορίσουμε ως συστηματικούς αναγνώστες όσους διαβάζουν πάνω από δέκα βιβλία το χρόνο, τότε αυτοί δεν πρέπει να ξεπερνούν το 2-3% του πληθυσμού της πόλης. Ο βασικός κορμός τους αποτελείται από απόφοιτους (σημερινού) Λυκείου και η ηλικία κυμαίνεται μεταξύ 30 και 55 ετών». 

•   Έχετε σκεφτεί άλλες δράσεις (π.χ. εργαστήρια αναγνωστών, έκδοση κάποιου περιοδικού, διοργάνωση λογοτεχνικών διαγωνισμών) για την περαιτέρω τόνωση της βιβλιοφιλίας στην περιοχή σας; «Είναι μαγνητοφωνημένες όλες οι εκδηλώσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα κι έχει σχηματιστεί ένα αρχείο, όπως αντιλαμβάνεστε, μεγάλης σημασίας, το οποίο απομαγνητοφωνείται και θα χρησιμοποιηθεί μελλοντικά. Πολλές από τις εισηγήσεις των εκδηλώσεων του βιβλιοπωλείου δημοσιεύονται στο λογοτεχνικό περιοδικό της περιοχής μας Εμβόλιμον, και αυτή την εποχή ετοιμάζεται ένα φυλλάδιο που θα περιέχει τις διαλέξεις ενός κύκλου θρησκειολογικών θεμάτων που πραγματοποιήθηκε το χειμώνα».

•   Υπάρχει κάποια οικονομική ενίσχυση (από την πολιτεία, τις τοπικές αρχές ή τους εκδοτικούς οίκους) σχετικά με τους συγγραφείς που προσκαλείτε; «Ανύπαρκτη. Κι αν αυτό είναι εν μέρει κατανοητό, γιατί δείχνει τους δεσμούς, την ευαισθησία και τη σχέση της πολιτείας και των τοπικών αρχών με τον πολιτισμό, είναι συζητήσιμη η στάση των εκδοτών, η οποία, όταν ξεπερνάει τα όρια της απόλυτης αδιαφορίας, εξαντλείται στην εκτύπωση κάποιων προσκλήσεων -τις οποίες προσωπικά δεν ζητώ- και που είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα έξοδα μιας σωστά οργανωμένης εκδήλωσης».

•    Σε μια λογοτεχνική βραδιά σας ενδιαφέρουν οι πωλήσεις ή ο διάλογος που ακολουθεί; Προς τα πού γέρνει η ζυγαριά; «Στις λογοτεχνικές βραδιές, όσο κι αν αυτό φαίνεται ακατανόητο και σοκάρει τους εκδότες, δεν επιδιώκω τις πωλήσεις. Αυτές έρχονται μόνες τους μετέπειτα, ανάλογα με την επιτυχία της εκδήλωσης. Το φαινόμενο των πωλήσεων της «αρπαχτής» δεν πρέπει και δεν μπορεί να έχει θέση στο χώρο του βιβλίου». 

•    Έχετε απογοητευθεί από κάποιους συγγραφείς; Πιστεύετε ότι αντιμετωπίζουν την πρόσκληση κυρίως σαν ευκαιρία δωρεάν τουρισμού; «Δεν έχω αφήσει αυτή την πολυτέλεια στον εαυτό μου. Όπως σας είπα και παραπάνω, κάνω πολύ αυστηρά τις επιλογές. Πολλούς από τους υποψήφιους ομιλητές φροντίζω να τους έχω παρακολουθήσει πριν τους καλέσω και αν αυτό δεν είναι εφικτό, παίρνω πληροφορίες από ανθρώπους που εμπιστεύομαι».

•    Ο βιβλιοπώλης δικαιούται να διατυπώνει το προσωπικό αναγνωστικό γούστο του (επηρεάζοντας τον βιβλιοφάγο) ή πρέπει να στέκεται υπεράνω; «Έχοντας ως δεδομένο ότι μιλάμε για βιβλιοπωλεία που έχουν χιλιάδες τίτλους βιβλίων, ο βιβλιοπώλης όχι απλώς δικαιούται να διατυπώνει το προσωπικό αναγνωστικό του γούστο, αλλά επιβάλλεται... εφόσον του ζητηθεί -που συμβαίνει συχνά- αλλά και μέσω των βιβλίων που προβάλλει. Άλλωστε κάπως έτσι δεν διαμορφώνεται ο χαρακτήρας του κάθε βιβλιοπωλείου;» 

•    Έχετε να διατυπώσετε κάποια παράπονα σχετικά με την προώθηση των εκδηλώσεών σας από τις εφημερίδες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης; «Αμέτρητα. Ενώ είναι πανελλαδικής κυκλοφορίας και στις μικρές πόλεις κυριαρχούν απόλυτα στη διακίνηση, η ύλη τους είναι καθαρά αθηνοκεντρική. Για τον πολιτισμό στην επαρχία δεν αφιερώνονται ούτε δύο γραμμές, αν και είναι βέβαιο πως πολλές φορές γίνονται σημαντικότερα πράγματα από πολλά άλλα που τυγχάνουν σκανδαλώδους προβολής. Και μη μας πουν ότι δεν τους ενημερώσαμε. Υπάρχουν βέβαια και μια-δυο εξαιρέσεις εφημερίδων, αλλά κανόνας είναι η αποσιώπηση». 

•    Οι πολλαπλές εκδηλώσεις σε μικρή κοινωνία ωφελούν την πνευματική ζωή ή λειτουργούν διασπαστικά; «Εξαρτάται από τον τρόπο που γίνονται και το κοινό στο οποίο απευθύνονται. Τολμώ να πω ότι αν κάποιες εκδηλώσεις αποτυγχάνουν δεν φταίει η τοπική κοινωνία, αλλά ο τρόπος διοργάνωσης, η άγνοια του αντικειμένου, η μίμηση και η συνήθως κακή αντιγραφή των σκέψεων και της δράσης επιτυχημένων συναδέλφων από άλλους. Οι μικρές κοινωνίες, επειδή έχουν το προνόμιο της άμεσης γνωριμίας, δίνουν μόνες τους τις απαντήσεις και λύνουν τους γόρδιους δεσμούς».
• 
  
•  ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ 03/06/2005

"Η Κατιούσα... σε νέα εκτέλεση" από τους Camille and The Band

Το αλίευσε η διαδικτυακή φίλη γητεύτρια μας άρεσε πολύ και το αναπαράγουμε.
Απολαύστε το.
"Κατιούσα... Camille and The Band"



Στην Ελλάδα ο σκοπός αυτός έντυσε τους στίχους του γνωστού αντιστασιακού τραγουδιού "Το ΕΑΜ μας έσωσε απ' την πείνα".
Και μη ξεχνιόμαστε. Σε λίγες μέρες έχουμε την επέτειο του Κόκκινου Οχτώβρη. Μπορεί ο υπαρκτός να έγινε ανύπαρκτος, οι ιδέες όμως εκείνου του Οκτώβρη ανανεώνονται και εμπνέουν όπως και τα τραγούδια του ακόμα.

Εμείς (οι Ελληναράδες) και οι «άλλοι»

GHEYN, Jacob de IIWoman and Child looking at a Picture Book

Σύμπτωση επαναλαμβανόμενη παύει να είναι και τόσο σύμπτωση

Εικόνα 1η
Ο οικονομικός μετανάστης με τη γυναίκα του εισήλθαν στο χώρο του βιβλιοπωλείου. Φτωχικά ντυμένοι αλλά πεντακάθαροι, κουρασμένοι αλλά αξιοπρεπέστατοι , ζήτησαν τα ξενόγλωσσα βιβλία που έγραφαν τα χαρτάκια για τα δυο παιδιά τους. Όσοι έχετε μία στοιχειώδη επαφή με την αγορά των βιβλίων, κυρίως της Αγγλικής γλώσσας, θα υποψιαστήκατε ήδη το σοκ που υπέστησαν οι άνθρωποι όταν άκουσαν το κόστος των βιβλίων που γι αυτούς αντιπροσώπευε πιθανά μεροκάματα δύο εβδομάδων.
Ένοιωσα άβολα και ευγενικά τους πρότεινα να πάρουν τα βιβλία και να μου φέρουν τα χρήματα σε τρεις ή και τέσσερις δόσεις.
- Έχω εμπιστοσύνη. Από ανθρώπους σαν εσάς δε χάνονται χρήματα. Το ξέρω θα μου τα φέρετε.
Ένας κόμπος είχε σταθεί στο λαρύγγι του Αλβανού πατέρα. Τα λόγια θα έβγαιναν με δυσκολία. Αντί λοιπόν να μιλήσει αγκάλιασε τρυφερά τη γυναίκα του, κοιτάχτηκαν στα μάτια, έτσι τα είπαν ΟΛΑ μέσα σε κάποια δευτερόλεπτα, και αφού με ευχαρίστησε, απέρριψε την προσφορά μου ψελλίζοντας
- Δεν πειράζει αφού πρόκειται για την πρόοδο των παιδιών ορίστε τα χρήματα. Θα τα βολέψουμε. Έφυγαν σφιχταγκαλιασμένοι, να δώσουν ο ένας κουράγιο στον άλλο, και για να μη δούμε τα δάκρυα με τα οποία πότιζαν των παιδιών τους τις σπουδές.

ΥΓ. Το περιστατικό αυτό δεν ήταν το μοναδικό αλλά το πιο χαρακτηριστικό. Επαναλήφθηκε με διάφορες παραλλαγές αρκετές φορές.

Εικόνα 2η
Ο Ελληναράς πατέρας, ντυμένος με αθλητική φόρμα που έβγαζε μάτια, βγήκε από προσκείμενο κατάστημα επωνύμων ενδυμάτων φορτωμένος τσάντες, που υποδήλωναν βεβαίως ότι το εμπόρευμά τους παραήταν αξιοσέβαστο, δεν άνοιξε αλλά έσπρωξε με αγένεια και αλαζονεία την πόρτα του βιβλιοπωλείου και με αγαναχτισμένο ύφος έβγαλε από την τσέπη ένα χαρτάκι, διάβασε λάθος το όνομα του συγγραφέα και του εκδοτικού οίκου που αναγραφόταν από τη δασκάλα του νηπιαγωγείου και έως ότου πληρώσει το δυσθεώρητο ποσόν των 6.50 € πέρασε γενεές δεκατέσσερις το εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες του τις βαθμίδες φωνάζοντας στο τέλος
- Αυτή είναι η δωρεάν παιδεία!!!

ΥΓ. Δυστυχώς και αυτό το περιστατικό δεν ήταν το μοναδικό αλλά το πιο χαρακτηριστικό. Επαναλήφθηκε με διάφορες παραλλαγές αρκετές φορές.

Εικόνα 3η
Εκμυστήρευση νηπιαγωγού. Στη βιβλιοθήκη του σχολείου, τα παιδάκια των αλλοδαπών είναι οι καλύτεροι αναγνώστες. Αλλά το σπουδαιότερο είναι ότι τα βιβλία που παίρνουν σπίτι τα επιστρέφουν όπως ακριβώς τα παρέλαβαν σε αντίθεση με τα βλαστάρια μας που όταν δε τα χάνουν, τα γυρίζουν φύλλο και φτερό ή γεμάτα λίγδες.

Κι ύστερα αναρωτιόμαστε, γιατί σηκώνουν τις σημαίες μας οι «άλλοι».
Κι ύστερα αναρωτιόμαστε, γιατί οι Ελληναράδες σαν τον κύριο που ανάφερα σκίζουν τα ιμάτια τους για τη δήθεν προσβολή των συμβόλων μας.
Κι ύστερα αναρωτιόμαστε, γιατί την ώρα που αγγίζουμε τον πάτο, οι άλλοι σηκώνουν τα μάτια στον ουρανό.

Βέβαια δεν είμαστε όλοι «Ελληναράδες». Το αντίθετο.
Βέβαια δεν είναι όλοι σαν τους Αλβανούς που ανέφερα. Ίσως το αντίθετο.
Όμως είναι φαινόμενα που επαναλαμβάνονται όλο και περισσότερο, είναι φαινόμενα που καταγράφω χωρίς λογοτεχνικές περικοκλάδες και δίχως λοιπές κοινωνιολογικές προσεγγίσεις. Απλά γιατί συνέβησαν στον έναν ή στον άλλο βαθμό και επαναλαμβάνονται καθημερινά. Για να πάψουμε γαμώτο να ζούμε με τις αυταπάτες που τεχνηέντως πλασάρουν οι κάθε λογής πατριδοκάπηλοι για τον «περιούσιο» λαό μας.

Το καλοκαίρι έφυγε … κρατήσαμε όμως τις εικόνες από τη ΛΗΜΝΙΑ ΓΗ

Απολαυστικές οι απογευματινές βόλτες στα ταπεινά μεσόγεια χωριουδάκια της Λήμνου – μόνιμου προορισμού διακοπών τα τελευταία χρόνια. Απλόχερα το νησί αυτό προσφέρει εικόνες μιας άλλης εποχής που αποτυπώνονται στη φυσική μνήμη αλλά και καταγράφονται στην ψηφιακή φωτογραφική μηχανή. Σε μια απ’ αυτές τις περιηγήσεις συνέβη το γεγονός του καλοκαιριού.

ΟΔΟΣ : Η ΧΑΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

Σαν οπτασία στο χωριό Δάφνη, εντόπισα από μακριά τη μορφή της φωτογραφίας, καθισμένη στο πεζουλάκι δίπλα στην πόρτα του σπιτιού της. Κοκάλωσα το αυτοκίνητο, πλησίασα και άρχισα τα κλικ. Η γιαγιά ατάραχη καθώς δεν άκουγε καλά και το μόνο που έβλεπε μέσα από τους τεράστιους μεγεθυντικούς φακούς ήταν τα γράμματα, μου πρόσφερε μια σχετική άνεση για τις φωτογραφίες. Κι όταν της έπιασα κουβέντα, μου αποκάλυψε πως έχει πατήσει τα 100 χρόνια, έμαθε να διαβάζει μαζί με τα παιδιά της, όταν τα έστειλε σχολείο, και από τότε το βιβλίο είναι μόνιμος σύντροφος και κατά την άποψή της «ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου». Για την ιστορία διάβαζε το βιβλίο της Λία Μεγάλου – Σεφεριάδη «Ο δρόμος είναι η χαρά». Γιαγιά να 'σαι καλά, να σε συντροφεύουν πάντα και να σε οδηγούν σε ταξίδια μαγικά αυτοί οι πολύτιμοι φίλοι ... Κι εγώ αν τύχει και περάσω πάλι από 'κει του χρόνου ή μετά από πολλά χρόνια θα βλέπω πάντα ευδιάκριτη την πινακίδα της οδού έξω από το σπίτι σου ΟΔΟΣ : Η ΧΑΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 

Στο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΕΙΡΩΝ

Το καθιερωμένο ετήσιο προσκύνημα. Με το βλέμμα να χάνεται στον ορίζοντα περιμένοντας να φανεί το καράβι με την ιερή φλόγα από τη Δήλο. Κι ύστερα το άναμμά της ταυτόχρονα με τα ιερά της Σαμοθράκης και της Ίμβρου. Τρία ιερά των Καβείρων ένα ΑΚΟΜΑ ισοσκελές τρίγωνο. Και η Αρχαία Ελλάδα μεγαλόπρεπη, να κλείνει πονηρά το μάτι και να βγάζει κοροϊδευτικά τη γλώσσα στους απέναντι Αγιορείτες μοναχούς.

Η ΜΗΤΡΑ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ

Ακριβώς κάτω από το ιερό. Η μήτρα του μύθου. Η σπηλιά που φιλοξενούσε τον Φιλοκτήτη μετά το δάγκωμα του φιδιού - πριν την εκστρατεία στην Τροία - μέχρι να τον πείσει ο Οδυσσέας μετά από πολλά χρόνια να συνταχθεί και πάλι μαζί τους.

Το υπέροχο ΚΡΙΝΑΚΙ της Λήμνου

Φύεται δίπλα στο κύμα. Κάποιες πινακίδες και ένα ξύλινο πλέγμα κατεστραμμένο σε πολλά σημεία του, ενημερώνουν ότι είναι προστατευόμενο είδος. Η προστασία του κατά τα άλλα αφήνεται δυστυχώς στην ανύπαρκτη συνείδηση των λουομένων.

Οι Ολυμπιακές Όρνιθες ή πώς σε γήπεδα, σε θέατρα, σε πρώην νταμάρια και σε αλάνες ο πολιτισμός ξεχειλίζει από τα μπατζάκια μας

Μπορεί ο φίλος Βασίλης Καραγιάννης ορμώμενος απ’ όσα συμβαίνουν στην Επαρχία του να έγραψε το κείμενο - προσφορά του στο μπλογκ μας - που ακολουθεί, αλλά όλοι εσείς φαντάζομαι, με ευκολία θα αλλάξετε τα όποια ονόματα για να τοποθετήσετε στη θέση τους τα αντίστοιχα των δικών σας τόπων και προσώπων. Γιατί πολύ απλά τα όσα γράφει εκφράζουν τη γενικότερη παθογένεια της επαρχιακής εξουσίας.

Στο πάλεμα, το πήδημα, το τρέξιμο και το λιθάρι
στο θέατρο της Ποντοκώμης, πρώην νταμάρι

(Ολυμπιακές και θεατρικές προσομοιώσεις)

Του Β. Π. Καραγιάννη

Έστιν ουν προσομοίωση, μίμηση πράξεως ή πράγματος, σπουδαίας ή ασήμαντου, μέγεθος εχούσης· και στα πιο οικεία ελληνικά, το σχεδόν όμοιο, το παρεμφερές με την όντως πραγματικότητα.
Δυο περιπτώσεις υπέστημεν το θέρους που τελείωσε, θέλω να πω Αυγούστου τέλους.

Ζήτημα 1ο
Είμαστε στο πρώην νταμάρι της κοινότητας Ποντοκώμης, που ανήκει ως διμελές εταίρος στο Δήμο Δημητρίου Υψηλάντη, μαζί με το Μαυροδένδρι (Καραγάτς), με τους εναλλασσόμενους, ως ρεύμα εναλασσόμενον, δημάρχους χάρη στις δικαστικές επιλογές και τις κρατικές, δια της Περιφερείας, επεμβάσεις, που έγινε θέατρο στο όνομα του πατρός Μίκη Θεοδωράκη (εκ του ότι παλιότερα η νυν πολίχνη ονομάζονταν και «Μικρή Μόσχα» από το εντελώς κόκκινο των ψηφοδελτίων του, ενώ σήμερα από το κονιορτόχρουν της ατμοσφαίρας της οι κάτοικοι ζήτησαν να εγκαταλείψουν την πατρώα γη). Αμέσως μετά τη λήξη των Ολυμπιακών του Πεκίνου ανέλαβε η Ν.Α. Κοζάνης γιορτές να διαπράξει, συνεπικουρούμενη από μια εταιρεία προώθησης των Ολυμπιακών, αρχαίων ιδεωδών (εμβαπτισμένα σε ικανό αριθμό ευρω-αναβολικών), η οποία περιφέρεται ανά το πανελλήνιον και προωθεί τα προϊόντα του Ολυμπισμού της· ήγουν πολύπτυχο λεύκωμα με σπιράλ μήκος άνω των 80 εκατοστών και πλάτους 55 πόντων, με ωραία κορμιά αθλητών - μοντέλων σε κίνηση σε ενσταντανέ αρχαίων αθλημάτων. Δεύτερον, ατραξιόν κάπως θεατρική, όπου σε ανοιχτό χώρο γίνονται πράξη οι φωτογραφίες του λευκώματος, με τα μοντέλα πρωταγωνιστές και τοπικούς δευτεραγωνιστές και χλαμυδοκρατούμενες τηλεπαρουσιάστριες, ενώπιων επισήμων χαγάνων και θεατών λαϊκών χάνων. Προλογίζουν του λευκώματος Μακεδόνο-νομάρχες όπως της Θεσσαλονίκης, (παντού και πάντα, σε τέτοια καμώματα, πρώτος), της Πιερείας, της Πέλλης (δηλαδή του παλιού μου συμμαθητή στο Βαλταδώρειο Γυμνάσιο, Μιχάλη Καραμάνη (Καραμάνου τον έγραφαν), από τον άγιο Χαράλαμπο Δήμου Ελλήσποντου (είναι ο Δήμος, με την κοινότητα Δρεπάνου του, που κήρυξε τις «Γιορτές της Επανάστασης, η αθεόφοβη), ο οποίος κι αυτός ληρολογούσε, μετρημένα έστω. Της θεατρικής ας πούμε αναπαράστασης προλογίζουν φυσικά οι καλούντες αυτούς, της εξουσίας εξουσιολάγνοι καλυμμένοι με τη ματαιοδοξία συν την πολιτική τους μωροφιλοδοξία.
Θέμα του όλου θάματος στο θέαμα και στα θύματα η : «Αρχαία Ελλάδα. Ευ αγωνίζεσθε. Ολυμπιακά αθλήματα». Φοβερόν!
Είναι μια κατηγορία επιχειρηματιών πολιτισμού και αθλητισμού συνήθως της πρωτεύουσας, που κατά καιρούς ξαμολιούνται στην ύπαιθρο και πουλούν το προϊόν τους, το όποιο, αδιάφορο, κυρίως σε Νομαρχίες που είναι πιο ευάλωτες σε τέτοιες θλιβερές ιστορίες, και Δήμους πιο κωλοπετσωμένους βέβαια από την πολυκαιρία στην εξουσία, κι έχουν μάθει να ξεχωρίζουν ή ν’ αντιστέκονται περισσότερο· δεν έχουν και λεφτά για πέταμα άλλωστε.
Η Κοζάνη «χτυπιέται» τακτικά υπό ενός ζωγράφου, όστις κατά καιρούς πουλά την τέχνη του –ζωγραφική και γλυπτική- αδρά στα παραπάνω θύματα η δε εκλεγμένη Ν.Α. στις διάφορες εκφράσεις της, είναι το κατεξοχήν θύμα. Ελλείψει παντελώς πολιτιστικών αντανακλαστικών και ανθρώπων να τους συμβουλεύουν και να τους συγκρατούν στοιχειωδώς, βαδίζουν εντελώς ασυγκρότητοι κι ανερμάτιστοι, πολιτιστικά ανυπόδητοι, κι όπου κι όπως τους βγάλει το πράγμα. Δεν έχουν φυσικά καμιά πολιτική επί του πολιτισμού και των γραμμάτων, αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Δεν έχουν δυστυχώς ούτε τη στοιχειώδη προσωπική, αισθητική διαίσθηση και γνώση για ν’ αποφύγουν τις κακοτοπιές ή τους επιτήδειους. Θέλουν κάτι να κάνουν, αλλά δεν το μπορούν ή όταν το επιχειρούν, το μπορούν έτσι ώστε να πέφτουν σε διάφορα νύχια μικρομεσαίων σαλταδόρων. Συστήνουν μάλιστα κι αστείες στη λειτουργία και στη λογική τους, πολιτισμικές και τουριστικές εταιρείες προς διαχείριση της πνευματικής απελπισίας τους για να είναι ένταξη νομικά και θεσμικά! Το να χορεύεις στο πανηγύρι της πατάτας, του φασίολου ή στην πολιτιστική γιορτή του γιδοκουρέματος (πως δεν πήγαν και στο γαλομέτρο) είναι ανώδυνο και δεν βλάπτει κανέναν ει μή μόνον τον ορχούμενο και την σοβαρότητα του. Λίγο το κακό. Όμως, η απερίσκεπτη διανομή χρημάτων είναι άλλο πράγμα. Βέβαια είναι γενικότερο το φαινόμενο στους θεσμούς αυτούς (που συνορεύουν με εσμούς αφελών το επιεικέστερον) που διοικούν και διαχειρίζονται το κοινό χρήμα, το οποίο πολιτικά ανήκει στο νομό και τους ανθρώπους του, κι εν τούτοις αυτοί αρέσκονται να το μοιράζουν με γαλαντομία νεόπλουτου, σε τυχάρπαστους, αρκεί να ‘ναι από την πρωτεύουσα της διαπλεκόμενης χαβούζας και που θα τους χτυπήσουν με συγκατάβαση («μεγάλε!») την πλάτη της ματαιοδοξίας τους.
Η προσωπική διαχείριση του γελοίου είναι αναφαίρετο ατομικό δικαίωμα. Η δημόσια διάχυσή του συνιστά το αδίκημα της εξώθησης σε συλλογική, αισθητική, εξαχρείωση.
Κοιτώ τις φωτογραφίες του διαδρώμενου, όπως δημοσιεύτηκαν στις τοπικές εφημερίδες. Άκουσα και τη διήγηση ενός μικρού μου φίλου, που το καταδιασκέδασε· είχε δε την εύλογη απορία, γιατί οι ολυμπιο-παίχτες δεν ήταν εντελώς γυμνοί, όπως οι αρχαίοι του πρόγονοι στην Ολυμπία και νομίζω πως σχημάτισα επαρκή εικόνα του τι έγινε εκεί. Δεν χρειαζόταν να δεις περισσότερα.
Δεν λέω ο θεός να βάλει το χέρι του, δεν τον ενδιαφέρουν και πολύ αυτά τα ζητήματα, αλλά ο νυν κ. Νομάρχης μπορεί να το κάνει· διαφορετικά θα πέφτει εν ονόματι του κόσμου που τον εξέλεξε, οσημέραι θύμα αλλά και άθυρμα του κάθε μπαγαμπόντη. Και δεν του αξίζει ως εκ της παιδείας του, τέτοια διολίσθηση.
Το Ποντοκώμειον θέαμα ήταν ένας ύμνος στο κιτς. Η προσομοίωση αυτή του ολυμπισμού με μια εντελώς άρρωστη διάθεση, σ’ ένα ακόμα πιο άρρωστο και σαθρό πλαίσιο ύπαρξης, και το ακόμα θλιβερότερο, η δήθεν σχολική κι αθλητική του διάχυση, ως θέαμα και λεύκωμα -τι κωμικοτραγική υπόθεση. Να μάθουν οι νέοι τι εστί ολυμπιακό βερύκοκον, να πράξουν κι αυτοί τα ίδια όταν μεγαλώσουν, δηλαδή να τ’ αρπάζουν απ’ όπου μπορούν, ότι αυτό είναι το ολυμπιακόν (και πολιτικόν) μας σπορ και ιδεώδες. Τα μόλις ανωτέρω έχουν ένα αγοραίο και φτηνό διδακτισμό και μια ηθικολογία που δείχνει αν μη τι άλλο, χαμηλών προδιαγραφών άτομα αποδέκτες κι υψηλών απολαβών επιτήδειους διακινητές του όποιου Ολυμπισμού, Μακεδονισμού, και άλλες τρίχες κατσαρές, που σερβίρουν πάντα με το αζημίωτο, στους ανίδεους διαχειριστές κάθε μικρο-εξουσιο-λαγνείας, οι οποίοι νόμισαν ξαφνικά πως τα έμαθαν όλα ενώ στην πορεία τους, θα τα πάθουν όλα.
Οι νεαροί ηθοποιοί που αθλητο-θετρίζονταν έκαναν τη δουλειά τους, γιατί για το μεροκάματο ζούμε όλοι, αν και οι πιο μερικοί για την αρπαχτή, που είναι εννοείται πολύ πιο γενναία αυτού.
Η παρουσία του Νομάρχη Θεσσαλονίκης ως εμψυχωτού των αγώνων, ο οποίος διατελεί μόνιμος, πρωινός, ψυχαγωγός του μέγα τηλεοπτικού πανελλήνιου, με την γκαρντασιάδα, την Ελληνιάδα και τη Μακεδόνο-φουστανελο-φούρια του, ήταν ο πιο ασφαλής δείκτης ότι «κάτι τι εντελώς κιτσο-ωραίον» συμβαίνει εκεί κι εδώ. Δεν έσωσε από την κακογουστιά, ας το πούμε ελληνικά, το θέαμα, ούτε η ωραία, δε λέω στα ολοπόρφυρα ντυμένη, αντινομάρχης πολιτισμού κ.λπ. Κοζάνης η οποία στο ρόλο της πρωθιέρειας, διεύθυνε το συμβάν και στεφάνωνε στο τέλoς τους νικητές πρωταγωνιστές, με κλαδί ελιάς ή κάτι τέτοιο, οι οποίοι γονυπετείς, υποθέτω την κατεύρισκαν, επιβραβευόμενοι ανέλπιστα υπό ωραιότατης, σεμνής, νομαρχιακής και όχι καμιάς πάνδημης, ιέρειας.
Απορία 1η. Αλήθεια πήραν άδεια οι τελετάρχες και οι τελετούμενοι για την τέλεση αυτού του θεατρικού, από την καθ’ αυτό κυρία πρωθιέρεια του αρχαιολογισμού Αιανής, υπερτίμου και εξάρχου Δ. Μακεδονίας, ότι στην κτηματική περιοχή των ανασκαφών της, τελούσαν κι αναβίωναν μυστήρια τραίνα! Εισπήδησις κανονική!
Απορία 2α. Γιατί οι παριστάμενοι της τοπικής εξουσίας δεν υποχρέωσαν τους δύο ερίζοντες Δημάρχους, του ακέφαλου ή δυο-κέφαλου δήμου, να παλέψουν λεβέντικα στο θέατρο και στο αγώνισμα της ελεύθερης πάλης, και όποιος νικήσει να πάρει γέρας τη Δημαρχεία να σταματήσει έτσι αυτή η γελοία διελκυστίνδα.

Ζήτημα 2ο

Ακριβώς με το τέλος του Αυγούστου και του Καλοκαιριού μαζεύτηκαν, όσοι, αρκετοί, μάλιστα πολλοί εκ της Εορδαϊκης γης, θεατές, που υποθέτω απέφυγαν τα της Ποντοκώμης, στο ανοιχτό θέατρο της πόλεως Κοζάνης, να δουν την παράσταση «Όρνιθες» του Αριστοφάνη, εμβόλιμη στα Λασσάνεια. Θυμάμαι μικρός την υπέροχη ομοιοκατάληκτη μετάφραση (1910), του Πολύβιο Δημητρακοπούλου που κυκλοφόρησε στις εκδόσεις Φέξη και τον έκτοτε συμπαθή μου Πεισθέταιρο που έλεγε ας πούμε:

«Κι όταν σεις τη φτιάσετ’ έτσι, τότε ν’ απαιτήσετ’ όλοι
την αρχήν από τον Δία· κι αν απάντησι δεν δώσει
και τον δυνατώτερό του δεν θελήσει να τον νιώσει,
πόλεμο ιερό κυρήχτε, που να μην του επιτραπή
από το βασίλειό σας να περνούν (χωρίς ντροπή)
κι όπως πρώτα καυλωμένοι κατεβαίνανε (με τρέλες)
και πλακώνανε Αλκμήνες, και Αλόπες και Σεμέλες
Κι αν δεν το παραδεχτούνε
στην ψ...ή να σφραγισθούνε
για να παύσουν να γ.....νε.

Οι από καιρού αφίσες που είχαν κατακυριεύσει τους στύλους, τόνιζαν πως η παράσταση είναι του Θεάτρου Τέχνης σε σκηνοθεσία του Κάρολου Κουν, μουσική Μάνου Χατζιδάκι, σκηνικά Γ. Τσαρούχη, χορογραφίες της Ζουζούς Niικουλούδη, μετάφραση Βασίλη Ρώτα. Όλα άριστα δηλαδή. Αλλά δεν θα μπορούσε να είναι αυτή η πρώτη και μοναδική, ότι όλοι οι δημιουργοί της, έλειπαν αμετάκλητα. Όπως στους «Αχαρνείς» με τον Γ. Λαζάνη και τον Μ. Κουγιουμτζή στο υπαίθριο θέατρο της ΔΕΗ, κάπου το 1990, στα εργοτάξια της Πτολεμαΐδας, που έφεραν το Θ.Τ. οι τότε συνδικαλιστές της, οι οποίοι δεν κοιτούσαν τότε ακόμα μόνον το τομάρι τους. Τώρα ήταν μια προσομοίωση παράστασης, της αυθεντικής πρώτης του Θεάτρου Τέχνης από τους εγγονούς του, ηθοποιούς. Ποιοί είναι αυτοί, πού κινούνται να μην πω στο παγκοσμίως άγνωστο, αλλά στο πανελλαδικό σίγουρα! Όμως με τίμια υποκριτική διάθεση και χωρίς ακκισμούς απέδωσαν, αυτό που κληρονόμησαν κι έτσι πήραμε μια αίσθηση και γνώση του μεγάλου αρχαίου θεάτρου, όπως αυτό παίζεται χωρίς τις υπερβολές του σήμερα με την ακατάσχετη ατακολογία, με την οποία πλήττει κατακούτελα η περιφερόμενη θεατρική σκηνή, τον θεατή Αθηνών και πάσης Ελλάδος. Ήταν και η μουσική του Μ. Χατζιδάκι κι ο κεντρικός της αοιδός που σε έβαζε σε μια πραγματική παράσταση από παραστάσεις τέχνης υψηλής, ποιότητας και της εξ αυτών ακατάσχετης νοσταλγίας του ωραίου, που σε όλους μας ενυπάρχει, μόνον που χωρίς να χρειάζονται και μεγάλα έξοδα κι αρπαχτές, μπορεί να γίνει απόκτημα, εφήμερο έστω, του καθένα μας.
Αντιγράφω το εξαίσιο χορικό της Αηδόνας για να ‘χουμε μια συνειρμική μουσική γεύση και από τον Μ. Χ. -αλησμόνητη η εκτέλεση με τον Γ. Μούτσιο- αλλά και τη μετάφραση του Β. Ρώτα.

Ω καλή μου ξανθιά
συντροφιά μου γλυκιά
που βάζεις ουρανό
κάθε ωραίο σκοπό
Ήρθες ήρθες εφάνης
με σουραύλια να υφάνεις
ύμνους κελαηδισμούς
ήχους εαρινούς.
Εμπρός αρχίνα πες τους
γλυκά τους αναπαίστους
(Β. Ρώτας)

Σ αυτήν την θεατρική προσομοίωση ναι, πήγαμε φυσικά, άνθρωποι κανονικοί και φύγαμε κατά τι πιο τρυφεροί...

Ο Βασίλης Π. Καραγιάννης γεννήθηκε στη Λευκοπηγή Κοζάνης το 1953. Είναι δικηγόρος, διευθυντής της πνευματικής επιθεώρησης της Κοζάνης "Παρέμβαση" και διευθυντής του Ινστιτούτου Βιβλίου και Ανάγνωσης. Δημοσιεύματα: "Περιπλάνηση ένδον" (αφηγήματα) 1995, "Σχεδιάσματα ιστορίας του Δικηγορικού Συλλόγου Κοζάνης" 1996, "Εσωτερική βραδυπορία" (ποίηση) 1997, "Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης" (μελέτη) 1997, "Ανεβαίνοντας στον Αη-Λιά" (οδοιπορικό) 1998, "Δεκαπενθήμερα" (ημερολογιακές σημειώσεις).Τελευταίο έργο "Το χρώμα της νοσταλγίας" (διηγήματα) 2008.

Βάνο Καρβαλισβίλι: Η νίκη των Ελλήνων

Ένα ανέκδοτο διήγημα προσφορά του Φ. Δ. Δρακονταειδή στο βιβλιοπωλείο μας

Corneli Sanadze, Ο Βάνο Καρβαλισβίλι [1]

… Εμείς ήμαστε στη ράδα και περιμέναμε. Οι Έλληνες δεν δούλευαν, επειδή ήταν του Αγίου Νικολάου και είχαν πάει στη λειτουργία. Άγιος Νικόλας λεγόταν η εκκλησία τους. Περιμέναμε λοιπόν, γιατί χωρίς αυτούς δεν γινόταν τίποτα: πιλοτίνες, τροφοδοσίες, βατσμάνοι, ατζέντηδες, όλοι ήταν η ίδια φάρα. Μετά τη λειτουργία, είχαν πάει στο σχολείο τους, κοντά στην εκκλησία: τα παιδιά τους είχαν γιορτή, δηλαδή ποιήματα, τραγούδια και χοροί. Μετά τη γιορτή, είχαν προχωρήσει πέρα από την εκκλησία τους, σε ένα ανηφορικό πλάτωμα, οι γυναίκες τους είχαν κουβαλήσει φαγώσιμα. Τους βλέπαμε από τη γέφυρα, έκανα υπομονή. Θα τελειώσουν, έλεγα μέσα μου. Θα τελειώσουν τα κεράσματα, τα χοροπηδητά, τα πήγαινε και τα έλα, θα έρθουν να φορτώσουμε, όπως έγραφε το χαρτί, όπως είχαμε δώσει τα λεφτά. Το απομεσήμερο, έστειλα το λοστρόμο στον υποπρόξενο της Αγγλίας, που όμως ήταν Έλληνας. Είχα ζητήσει από το λοστρόμο να μάθει αν το γλέντι είχε τελειώσει και αν η φόρτωση θα άρχιζε, όπως έλεγε το χαρτί και όπως είχαμε λογαριάσει τα λεφτά. Ο υποπρόξενος του είπε «domani matina, joia mia». Και ο λοστρόμος μου είπε πως ο υποπρόξενος είχε μισανοίξει την πόρτα, φορούσε μια σκελέα μόνο και κάποια λεγάμενη είχε στο κρεβάτι του, τα νύχια των ποδιών της ήταν βαμμένα κόκκινα της φωτιάς.

… Έδωσε ο Θεός και ξημέρωσε, χαρά Θεού. Και οι Έλληνες είχαν μαζευτεί μπροστά στο τελωνείο, απέναντι από την εκκλησία και έπαιζαν μπάλα. Φώναξα λοιπόν το λοστρόμο, φώναξα και τον μαρκόνη που ήταν μακροσυγγενής του, τους είπα να πάνε στο τελωνείο να συνεννοηθούν με τους Έλληνες να έρθουν να φορτώσουν, χάναμε τα λεφτά μας. Αυτοί πήγαν, τους έβλεπα από τη γέφυρα που κουβέντιαζαν με τον ένα και τον άλλο, το κλώτσημα της μπάλας είχε σταματήσει, οι άνθρωποί μου ήταν στη μέση και γύρω τους οι Έλληνες, που κουνούσαν τα χέρια τους, χτυπούσαν φιλικά τους ανθρώπους μου στην πλάτη, τους προσέφεραν τσιγάρο και η ώρα περνούσε. Όταν γύρισαν οι δικοί μου, είπαν πως οι Έλληνες δεν είχαν σκοπό να σταματήσουν να παίζουν μπάλα, η ώρα είχε περάσει, ήταν ώρα για μεσημεριανό, καλούσαν εμένα και το πλήρωμα να φάμε μαζί τους και να πιούμε τσούικα και παλίνκα. Και επειδή οι δικοί μου απάντησαν πως εγώ απαγόρευα τέτοιες φιλοξενίες στα λιμάνια, τους είπαν πως είμαστε καλεσμένοι, εγώ και το πλήρωμα, σε αγώνα ποδοσφαίρου το απόγευμα, εκεί μπροστά στο τελωνείο, που ήταν η ελεύθερη ζώνη.

… Σκέφτηκα πως έπρεπε να δεχτούμε. Αλλιώς δεν θα φορτώναμε ποτέ, θα χάναμε όλα τα λεφτά μας. Συμφώνησαν και οι Έλληνες: ποδόσφαιρο σήμερα, φόρτωση αύριο, από τα χαράματα κιόλας, κανονικές σαμπανιές και όλο το προσωπικό στα πόστα του. Σκίσαμε το προηγούμενο χαρτί, υπογράψαμε το επόμενο για να μη χάσουμε τα λεφτά μας και βγήκαμε όλοι μπροστά στο τελωνείο, είχα αφήσει πίσω το μηχανικό να έχει το νου του, έτσι και αλλιώς υποφέρει από τα πόδια του, ούτε λόγος να κλωτσήσει μπάλα. Ο τελώνης και οι τελωνειακοί είχαν αραδιάσει καρέκλες να καθίσουν, κρατούσαν ελληνικά σημαιάκια, ο υποπρόξενος της Αγγλίας είχε φορέσει τα επίσημά του, οι άλλοι υποπρόξενοι της Αυστρίας, της Τουρκίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Αγγλίας, της Ιταλίας, της Ινδίας, της Περσίας, είχαν καθίσει μπροστά, όλοι είχαν φέρει τα παιδιά τους, ακόμα και ο παπάς του Αγίου Νικολάου ήταν εκεί με τα ράσα του και την παπαδιά του. Και ρέφερης ο δάσκαλος, δεν θυμάμαι το όνομά του, θυμάμαι όμως ότι φορούσε χοντρά ματογυάλια, δεν έβλεπε ούτε τη μύτη του. Εμείς με τα μακριά πανταλόνια μας, οι Έλληνες με κοντά πανταλονάκια, «για να ξεχωρίζετε μεταξύ σας», είχε πει ο ρέφερης. Και εμείς και εκείνοι είχαμε αναπληρωματικούς. Και αρχίσαμε. Δεν είχαν περάσει πέντε λεπτά και ο λοστρόμος, ένα θηρίο δύο μέτρα ύψος με κάτι ποδάρες σαν ελέφαντας, όρμησε προς τους αντιπάλους, έριξε μερικές στα καλάμια τους και μπήκε με τη μπάλα αγκαλιά στα δίχτυα. Ζήτω εμείς, σιωπή οι Έλληνες. Ύστερα από άλλα δέκα λεπτά, ο μάγειρας, ένας Τάταρος, κοντός με μπράτσα σαν το σίδερο, χώθηκε κάτω από τα πόδια των αντιπάλων, έβαλε και λίγο το χέρι του, πάλι η μπάλα καρφώθηκε στα δίχτυα. Ζήτω εμείς και οι υποπρόξενοι, σιωπή οι Έλληνες. Έγινε ημίχρονο, «τώρα να δείτε τι θα πάθετε», έλεγαν οι Έλληνες, «σας αφήσαμε να χαρείτε λίγο, επειδή είσαστε ξένοι». Και ο παπάς είπε πως οι αρχαίοι είχαν Ξένιο Δία να φροντίζει τους ξένους. Και εγώ του είπα πως εμείς είχαμε τον Προμηθέα στον Καύκασο και το Χρυσόμαλλο Δέρας και τη μονή των Ιβήρων στον Κήπο της Παναγίας. Τότε ο παπάς μου είπε για τη Μήδεια, αλλά εγώ του είπα πως δεν θα υπήρχε Βυζάντιο δίχως τη Δυναστεία των Ιβήρων, έχω διαβάσει την Ιστορία και ξέρω τι λέω. Και στο κάτω-κάτω, του είπα, εμείς έχουμε τον Στάλιν, ενώ εσείς έχετε βασιλιά. Και με αυτά και με εκείνα, ρίξαμε άλλα τρία τέρματα, πάντα ζήτω εμείς και οι υποπρόξενοι, σιωπή οι Έλληνες. Και ο αγώνας τελείωσε 5-0. Και για να μην τελειώσει έτσι, δεχτήκαμε λίγη παράταση και τους αφήσαμε να βάλουν ένα τέρμα.

… Δώσαμε λοιπόν τα χέρια εκεί στο τελωνείο να συμφωνήσουμε πάλι για τη φόρτωση και να μη χάσουμε τα λεφτά μας, θα δίναμε το «παραπάνω» που μας ζητούσαν. Και τότε οι Έλληνες, είπαν «πάμε, ένα- δύο- τρία» και άρχισαν να τραγουδούν τον Εθνικό τους Ύμνο και να ανεμίζουν τα σημαιάκια τους. Με τα κοντά πανταλονάκια τους. Και ο παπάς φώναξε: «Σας νικήσαμε!». Και ο τελώνης, οι τελωνειακοί, ο υποπρόξενος της Αγγλίας και κάτι περαστικοί, φώναζαν: Ζήτω η Πατρίς! Και οι άλλοι υποπρόξενοι είχαν τρομάξει. Και την άλλη μέρα φορτώσαμε και σαλπάραμε.
1-3.04.08
Φ. Δ. Δρακονταειδής

[1] Ο Βάνο Καρβαλισβίλι (1910-2002) γεννήθηκε στο Γκόρι (Γεωργία). Πλοίαρχος του εμπορικού στόλου της Κριμαίας, κατέγραψε, μετά τη συνταξιοδότησή του, τις αναμνήσεις του με τη μορφή προσωπικού ημερολογίου, που αναμένεται να εκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Logos της Τιφλίδας. Το κείμενο που ακολουθεί είναι μέρος συζήτησης με αφορμή το περιεχόμενο του προσωπικού ημερολογίου, η οποία έλαβε χώρα στην ιστορική πρωτεύουσα της Γεωργίας Κουταϊσι, όπου διέμενε ο Καρβαλισβίλι, τον Δεκέμβριο του 2000 . Η συζήτηση διευκολύνθηκε χάρη στη συνδρομή του Ελληνογεωργιανού Ακάκιου Μελατζίδη, που έπαιξε το ρόλο του μεταφραστή από τη γεωργιανή γλώσσα στην ελληνική.
Το περιστατικό που αναφέρεται στο κείμενο έγινε στο λιμάνι του Σουλινά (στις εκβολές του Δούναβη, Ρουμανία) πριν από το 1950. Αυτή η χρονολόγηση προκύπτει από την λειτουργία υποπροξενείων στην πόλη, τα οποία καταργήθηκαν μετά την εγκαθίδρυση του κομμουνιστικού καθεστώτος (1952) και από την έντονη παρουσία της τοπικής ελληνικής κοινότητας, η οποία αποτελούσε, από τις αρχές κιόλας του 19ου αιώνα, την κινητήρια δύναμη της οικονομίας και της κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης της πόλης και της ευρύτερης περιφέρειας, γνωστής ως Dunari de Jos (Νότιος Δούναβης). Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, μεγάλη και πλούσια ιστορημένη, υπάρχει ως τις μέρες μας. Το διώροφο κοινοτικό σχολείο «δια παίδας και νεάνιδας», όπως αναφέρεται στην εγχάρακτη μαρμάρινη επιγραφή στην πρόσοψή του, είναι ερειπωμένο. Ο Σουλινάς ήταν κέντρο μεταφόρτωσης δημητριακών και πρώτων υλών, που μεταφέρονταν με «σλέπια» (είδος ποταμόπλοιου του Δούναβη) από το βορρά της Ρουμανίας και από την Ουκρανία ως το δέλτα του ποταμού.
Ο ζωγράφος Κορνέλι Σανάτζε (1907-1987) είναι γνωστός για τις προσωπογραφίες που φιλοτέχνησε. Καλλιτέχνης του Λαού (1958), σύμφωνα με τις επιταγές του σοσιαλιστικού καθεστώτος της χώρας του, πέτυχε ωστόσο να διατηρήσει την δημιουργική αυτοδυναμία του. Ο Καρβαλισβίλι υποστήριζε πως η προσωπογραφία του ήταν δώρο του ζωγράφου σε αναγνώριση της προσφοράς τροφίμων, κατά την περίοδο αμέσως μετά τον θάνατο του Στάλιν (1953), όπου το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γεωργίας προχωρούσε σε συστηματική αυτοκριτική και αυτοκάθαρση.
Το κείμενο αποτελεί λεπτομερή απόδοση των λόγων του Καρβαλισβίλι.
Ο τίτλος του κειμένου ανήκει στον υπογράφοντα.

Ο Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής, πεζογράφος και μεταφραστής, γεννήθηκε το 1940. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, ολλανδικά και σλοβενικά. To πρώτο βιβλίο του κυκλοφόρησε το 1962. Το 1995 αποκήρυξε ένα μεγάλο μέρος του συγγραφικού του έργου και ξανάγραψε τα μυθιστορήματα: "Σχόλια σχετικά με την περίπτωση", "Στα ίχνη της παράστασης", "Προς Οφρύνιο", "Το άγαλμα", "Το μήνυμα", "Η πρόσοψη". Αυτοί οι έξι τίτλοι συγκροτούν μια ενότητα που ονόμασε "Εξάμετρον". Έγραψε, επίσης, τα δοκίμια "Ο Φεβρουάριος αιών", όπου συνοψίζει τις κύριες εξελίξεις του 20ού αιώνα, "Παραμύθι της λογοτεχνίας", όπου υποστηρίζει πως η λογοτεχνία, έτσι όπως γίνεται αντιληπτή από την Αναγέννηση ως τις μέρες μας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής της, και "Μνήμη και μνήμη", όπου συγκρίνει την ιστορική μνήμη με τη μνήμη του ηλεκτρονικού υπολογιστή.Οι σπουδαιότερες μεταφράσεις του είναι: "Γαργαντούας και Πανταγκρυέλ" (Ραμπελαί), "Δοκίμια" (Μισέλ ντε Μονταίνι), "Οraculo Manual" και "'Ηρωας" (Μπαλτάσαρ Γκρασιάν), "Τα ποιήματα του Αλμπέρτο Καγιέιρο" (Φερνάντο Πεσόα), "Η πεδιάδα στις φλόγες" (Χουάν Ρούλφο).'Εχει βραβευτεί με το Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας (1981), είναι Ιππότης της Τάξης Τεχνών και Γραμμάτων της Γαλλίας και μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων.

Στο βιβλιοπωλείο μας έχει πραγματοποιήσει δύο ομιλίες.
Στις 13/10/2003 παρουσίασε το μυθιστόρημα «ΓΑΡΓΑΝΤΟΥΑΣ» του Ραμπελαί και στις 20/3/2006 μίλησε με θέμα «ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ: Κείμενα και ήχοι»

Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;

Διαβάσαμε και χαρήκαμε στις διακοπές το βιβλίο της Ιωάννας Μπουραζοπούλου

«Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;».
Λογοτεχνική απόλαυση, ένα συνεχές διανοητικό παιχνίδι, μια ανεπανάληπτη αλληγορία για το φόβο, την αμαρτία και την ενοχή σε μια ατμόσφαιρα που θύμιζε έντονα Κάφκα.
Με έπιασε πανικός όταν διαπίστωσα ότι το μυθιστόρημα έφτανε στο τέλος του. Από τα βιβλία που δε θέλεις να τελειώνουν.