Kατοχή - Δεκεμβριανά 1941-1945 του Σόλωνα Γρηγοριάδη κυκλοφορεί και πάλι σε νέα έκδοση

Σόλων Νεοκ. Γρηγοριάδης 

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

εκδ. POLARIS

Τόμος Α’: Kατοχή-Δεκεμβριανά 1941-1945

Εισαγωγή: Γιώργος Μαργαρίτης

Επανακυκλοφόρησε ο πρώτος από τους τρεις τόμους από την Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας (1941-1974) του Σόλωνα Νεόκοσμου Γρηγοριάδη - και έπονται και οι επόμενοι - ένα έργο που διατηρεί άφθαρτα το σφρίγος, τη φρεσκάδα, την τολμηρότητα αλλά και τη μοναδικότητά του, παρά τα χρόνια που πέρασαν από την πρώτη του έκδοση.
Πρωτοπόρος για την εποχή του, ακάματος, με τριβή δεκαετιών στην πράξη της μάχιμης ιστοριογραφίας, ο συγγραφέας αναμετράται με έναν πελώριο όγκο ιστορικών στοιχείων, αντλημένων από τον Τύπο της εποχής και από μία ευρεία βιβλιογραφία, από αρχεία κάθε είδους, ελληνικά και ξένα, και από πληροφορίες «ιστορικών υποκειμένων», καταγράφοντας τα πάντα με αξιοζήλευτη διαύγεια αλλά και ένταση, για να χαρίσει στο κείμενό του και στους πολυπληθείς αναγνώστες του ένα απολαυστικό ανάγνωσμα, που –παρά τον όγκο, την πολυμορφία και την ποικιλότητα των στοιχείων που παραθέτει– είναι ευανάγνωστο και αγωνιώδες σαν μυθιστόρημα.
Η Ιστορία του Γρηγοριάδη χωρίζεται σε τρεις διακριτές αλλά αλληλεξαρτώμενες περιόδους:
Ο πρώτος τόμος, Κατοχή-Δεκεμβριανά (1941-1945), ξεκινά την αφήγησή του από τη στιγμή που οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα και υψώνουν τη σβάστικα στην Ακρόπολη: την 27η Απριλίου 1941. Το μέτωπο έχει καταρρεύσει, και όλα δείχνουν πως μια δραματική φάση ξεκινά για την Ελλάδα. Όμως τα πράγματα θα είναι πολύ χειρότερα και από την πιο οργιώδη σκληρή φαντασία… Ο συγγραφέας θα ξετυλίξει μπροστά μας όλο το άγος και όλη τη φρίκη της Κατοχής, αναπαριστώντας τα με την επισημότητα, την τεκμηρίωση και τη συγκίνηση που τους αρμόζει.

Στη συνέχεια –ακολουθώντας και αναδιφώντας στους παλμούς της σύγχρονης, τραγικής και ηρωικής ιστορίας της χώρας, αλλά με καμία διάθεση συναισθηματισμού και ηρωοποίησης– θα εξετάσει λεπτομερειακά και κριτικά όλο το εύρος της Αντίστασης, από τα σπάργανά της έως και την πλήρη και ρωμαλέα οργάνωσή της απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας: στις πόλεις, στην επαρχία, στο βουνό, έως και στη Μέση Ανατολή: όπου υπήρχαν αδούλωτοι άνθρωποι. Με ένα πελώριο πλήθος μαρτυριών, ντοκουμέντων, στοιχείων και επίσημων εγγράφων, θα αναπλάσει όλη εκείνη την ταραχώδη, πικρή αλλά και ηρωική περίοδο, που γέννησε μέσα από τον Θάνατο, την Πείνα και την Ανάταση τη χώρα όπου έμελλαν να παιχτούν πολλά, πάμπολλα δράματα ακόμη, μέχρι να φτάσουμε στην περίοδο της Μεταπολίτευσης.
Ο πρώτος αυτός τόμος, αφού εξαντλήσει με πάσα λεπτομέρεια κάθε έκφανση του μεγάλου αγώνα (που συχνά υπήρξε δραματικά εμφυλιοπολεμικός), σταματά με την Απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά και τη Συμφωνία της Βάρκιζας: την καταλληλότερη, δηλαδή, εισαγωγή του αναγνώστη στον επόμενο τόμο, που ερευνά –με την ίδια σχολαστικότητα και με όσο περισσότερη ενάργεια μπορεί να αντληθεί– τον εμφύλιο σπαραγμό και όλη την ιστορική διαδρομή της Ελλάδας έως την 21η Απριλίου του 1967 – την περίοδο της Δικτατορίας θα διηγηθεί ο τρίτος και τελευταίος τόμος αυτού του μεγάλου, αναντικατάστατου και χρησιμότατου για την αυτογνωσία μας έργου.

776 σελ. με 120 φωτογραφίες 39,00€

Στην Άμφισσα με το στοιχειό της Χάρμαινας το Σάββατο πριν την καθαρά Δευτέρα

Όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα, το Σάββατο πριν την καθαρά  Δευτέρα, στην Άμφισσα θα αναβιώσει το λαϊκό καρναβαλικό δρώμενο του Στοιχειού της Χάρμαινας. (Ο μύθος) 
Κατά τις 8.30 το βράδυ από τη συνοικία των Ταμπάκικων (τόπο δουλειάς και διαμονής των βυρσοδεψών ) κατεβαίνουν εκατοντάδες ξωτικά, νεράιδες κι αράπηδες. Κρατώντας αναμμένες δάδες, πειράζουν και κάνουν σκανταλιές μαζί με εκκωφαντικούς θορύβους από αυτοσχέδια ταμπούρλα.

Μυστηριώδεις ήχοι, φωνές και σκουξίματα δημιουργούν πανδαιμόνιο και υποβλητική ατμόσφαιρα.

Οι κουδουνάδες ντυμένοι με δέρματα ξορκίζουν τα φαντάσματα κραδαίνοντας τα κουδούνια τους.

Και τέλος το Στοιχειό της Χάρμαινας που αγαπάει τους Ταμπάκηδες κερδίζει τους αντιπάλους του και καίγεται στην πυρά για χάρη τους…

Ένα ελληνικότατο έθιμο που έρχεται από τα βάθη του χρόνου.

Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από τις εκδηλώσεις του 2009

Περισσότερα στην περσινή ανάρτηση με κλικ ΕΔΩ

Ο μεγάλος Έλληνας στοχαστής ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ έφυγε αφήνοντας ανεκτίμητη κληρονομιά 24 βιβλία στην ανθρωπότητα

Την τελευταία του πνοή άφησε ο μεγάλος Έλληνας στοχαστής Κώστας Αξελός σήμερα τα ξημερώματα στο Παρίσι. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924 από αστική οικογένεια, διδάχτηκε από παιδί γαλλικά και γερμανικά, ενώ η εφηβεία του διάβασε τα κείμενα των Ηράκλειτου, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Εμπεδοκλή, Μαρξ, Νίτσε, Ντοστογιέφσκι, και ποιητών όπως ο Ρεμπώ, ο Ρίλκε, ο Χέλντερλιν και άλλοι.Στα δεκαεπτάμιση χρόνια του εντάχθηκε στην κομμουνιστική νεολαία και, παρά τις διαφωνίες του, πήρε ενεργό μέρος στην Αντίσταση υποστηρίζοντας ότι «ο πραγματικός κομμουνιστής πρέπει να κρατάει στο ένα χέρι το όπλο και στο άλλο τα βιβλία του Ρίλκε». Το 1944, στα Δεκεμβριανά, έζησε εικονική εκτέλεση στα κρατητήρια της Ασφάλειας, φυλακίστηκε σε στρατόπεδο και τελικά απέδρασε. Tο 1946 εγκατέλειψε τις γραμμές του KKE.Τέλη του 1945, με τη βοήθεια του Οκτάβιου Μερλιέ - διευθυντή τότε του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα - επιβιβαζόταν στο θρυλικό πλέον πλοίο «Ματαρόα» μαζί με τον Κ. Καστοριάδη, τον Κ. Παπαϊωάννου, τον Κ. Βυζάντιο, την Μ. Κρανάκη, τον Κ. Κουλεντιανό, τον Ν. Σβορώνο και άλλους με προορισμό το Παρίσι. Λίγο διάστημα μετά την αναχώρησή του, καταδικαζόταν ερήμην σε θάνατο.Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη όπου και δίδαξε (1962-1973). Αρχισυντάκτης του πρωτοποριακού τότε περιοδικού Arguments (Επιχειρήματα) από το 1956-1962, ίδρυσε και διηύθυνε την ομώνυμη φιλοσοφική σειρά στις «Εditions de Minuit» στην οποία εκδόθηκαν επίσης και τα περισσότερα από τα βιβλία του.

Πασίγνωστη η διένεξή του με τον Σαρτρ τον οποίο εγκαλούσε για μη πρωτότυπη σκέψη και έκθεση παλαιότερων φιλοσοφικών ιδεών. Ο Σαρτρ με τη σειρά του τον κατηγορούσε επειδή είχε εγκαταλείψει τον κομμουνισμό. Έχει εκδώσει είκοσι τέσσερα βιβλία και πλήθος κειμένων (γαλλικά, ελληνικά και γερμανικά) που μεταφράστηκαν σε δεκαέξι γλώσσες. Τον Μάρτιο του 2009 αναγορεύτηκε διδάκτωρ φιλοσοφίας από το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αυτή ήταν η τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα.Τον Απρίλιο του 2009 κυκλοφόρησε στη Γαλλία από τις εκδόσεις «Les Belles Lettres» το καινούργιο βιβλίο του, με τίτλο «Αυτό που επέρχεται» και πρόσφατα από τις εκδόσεις «Νεφέλη» το έργο «Το άνοιγμα στο επερχόμενο και το αίνιγμα της Τέχνης».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από συνέντευξή του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 14-4-09 παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα:
Γιατί οι νέοι πάντα διάβαζαν Μαρξ και Νίτσε συγχρόνως;

Διότι και οι δύο κάνουν ανελέητη κριτική του παρόντος. Ο Μαρξ καταδικάζει όλη την αποξένωση του ανθρώπου από τον εαυτό του μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα. Ο Νίτσε βλέπει στο σύστημα όπου ζούμε έναν απέραντο μηδενισμό. Ομως και οι δύο θέλουν να κάνουν ένα βήμα σωτηριολογικό. Ο Μαρξ στον απόλυτο κομμουνισμό και ο Νίτσε στον υπεράνθρωπο. Ως τα τώρα δεν ξέρω κανέναν φιλόσοφο που να μη θέλησε να δώσει σωτηριολογικό άνοιγμα.
Τι είναι για σας το θηλυκό;
Το ήμισυ του κόσμου. Κάτι πάρα πολύ κυρίαρχο, όχι σε επίπεδο διάκρισης φύλων, άντρας - γυναίκα. Είναι σαν δύο δυνάμεις στον κόσμο. Η σχέση με το θηλυκό είναι ένα από τα σημεία συνάντησης, των ανθρώπων μεταξύ τους και με τον κόσμο, και μαζί απομάκρυνσης. Δεν μπορεί ποτέ να πραγματοποιηθεί η απόλυτη συνάντηση αρσενικού και θηλυκού.
Ο θάνατος;
Διατρέχει όλη τη ζωή, είναι το οριστικό τέλος της και διατηρεί τα ίχνη της ζωής του θανόντος, που κι αυτά θα εξαφανιστούν κάποτε.
Τον φοβάστε;
Δεν υπάρχει για μένα ο φόβος του θανάτου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θέλω να πεθάνω αύριο. Ο θάνατος είναι ο καλύτερος φίλος και ο χειρότερος εχθρός, γιατί βάζει ένα τέρμα στην περιπέτεια που λέγεται ζωή. Αλλά είναι αυτός που δίνει νόημα σε κάθε πράγμα.
Οι περισσότεροι φοβούνται.
Ο άνθρωπος φοβάται τη ζωή περισσότερο από το θάνατο. Τη ζωή που οδηγεί προς το τέλος νομίζω ότι φοβούνται οι άνθρωποι.
Μεγαλύτερος φόβος σας;
Το στέγνωμα της ψυχής και της σκέψης.
Πώς θα νικηθεί ο φόβος;
Με τη συμφιλίωση μαζί του.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη με κλικ εδώ
Και τα βιβλία του Κώστα Αξελού από τη βάση της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ

(2009) Το άνοιγμα στο επερχόμενο και Το αίνιγμα της τέχνης, Νεφέλη
(2008) Συζητήσεις με φιλοσόφους, Μελάνι
(2007) Μαρτυρίες φοιτητικών χρόνων, Futura
(2005) Αινιγματικές απαντήσεις, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2003) Αυτή η διερώτηση, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2002) Η εποχή και το ύπατο διακύβευμα, Νεφέλη
(2000) Ο Μαρξ στοχαστής της τεχνικής, Καστανιώτη
(1998) Αυτοβιογραφικές σημειώσεις, Νεφέλη
(1998) Μεταμορφώσεις, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1997) Γράμματα σ' ένα νέο στοχαστή, Εξάντας
(1996) Προς την πλανητική σκέψη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1993) Γιατί σκεφτόμαστε; Τι να πράξουμε;, Νεφέλη
(1992) Από το εργαστήρι της σκέψης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1992) Για μια προβληματική ηθική, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1989) Ανοιχτή συστηματική, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1976) Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία, Εξάντας

Η ιστορία του Παρισιού όπως δεν θα διαβάσουμε στην επίσημη ιστορία

ΠΑΡΙΣΙ Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ANDREW HUSSEY

Εκδόσεις ΠΑΠΥΡΟΣ

Ο Άντριου Χάσεϊ πρωτοπήγε στο Παρίσι στα τέλη της δεκαετίας του 1970, παρακινημένος από την επανάσταση του πανκ και διψασμένος για αναρχία και περιπέτεια. Η πρώτη γεύση από το Παρίσι ήταν η εμπειρία που είχε παίζοντας μουσική στο μετρό. Γοητευμένος από την πόλη της διαρκούς επανάστασης και της ακατάπαυστης αναδημιουργίας έγραψε μια «μυστική ιστορία» που αφηγείται την ιστορία του Παρισιού από τη δημιουργία του μέχρι σήμερα αναδεικνύοντας όμως την πλευρά των ανατρεπτικών στοιχείων της πόλης – εξεγερμένους, ταραχοποιούς, μετανάστες, σεξουαλικά περιθωριοποιημένους– που η αφήγηση των εμπειριών τους αντιτάσσεται στην επίσημη ιστορία.

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

« Αγγίζει τις ερωτογενείς ζώνες του Παρισιού».

The Guardian

«Ένας ευχάριστος οδηγός για τις αναρίθμητες προκλήσεις της πόλης».

The Independent

«Ένα ανατρεπτικό ανάγνωσμα».

Big Issue

«Μια ολοζώντανη, συχνά σκοτεινή, αλλά πάντα ευχάριστη απεικόνιση μιας πόλης που αλλάζει διαρκώς».

BBC History

«Κατατοπιστικό και διασκεδαστικό με συναρπαστικές ιστορίες σε κάθε σελίδα».

Peter Ackroyd, The Times

Ο Αχμές και αυτό που οι μετέπειτα γενιές αποκάλεσαν άπειρο ...

Αχμές,

ο γιος του φεγγαριού:
Tεύκρος Μιχαηλίδης

ΕΚΔΟΣΕΙΣ : ΠΟΛΙΣ

Ένας πάπυρος θαμμένος σ’ έναν τάφο στο Λούξορ,τις αρχαίες Θήβες.Ογδόντα τέσσερα λυμένα προβλήματα,ένα όνομα,μία ημερομηνία: το πρώτο ενυπόγραφο μαθηματικό κείμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ένας πάπυρος που συνοψίζει τις μαθηματικές γνώσεις των ανθρώπων που έχτισαν τις πυραμίδες και,κατά τον Ηρόδοτο,επινόησαν τη γεωμετρία. Συγγραφέας του ο Αχμές,που θα γίνει οδηγός μας σε μια περιήγηση στη χώρα των Φαραώ. Θα μας οδηγήσει στην Άβαρι,το κοσμοπολίτικο σταυροδρόμι ανάμεσα σε Ασία και Αφρική. Θα μας σεργιανίσει στη  Μέμφιδα,ονομαστή για τους ναούς της αλλά και για τα κακόφημα καπηλειά της. Θα μας ξεναγήσει στο κατάφυτο από παπύρους Δέλτα του Νείλου, θα μας κεράσει μαύρη μπίρα από τη χώρα του Κους και γλυκόπιοτο σεντέχ,κρασί από ρόδι. Παρέα του, μασουλώντας μελωμένα σύκα και χουρμάδες,θ’ ακούσουμε  τους μύθους και τα παραμύθια της Αιγύπτου,όπως τα αφηγούνταν οι κατασκευαστές των πυραμίδων τις ώρες της ανάπαυσης. Μέσα απ’ τη ζωή του θα βιώσουμε κι εμείς την πολυτάραχη Δεύτερη Ενδιάμεση Περίοδο,τις διαμάχες,τις ίντριγκες και τους πολέμους ανάμεσα στους ηγεμόνες των δύο βασιλείων,της Άνω και της Κάτω Αιγύπτου. Μα πάνω απ’ όλα θα συμμεριστούμε την απορία του,θα νιώσουμε τον παλμό της αγωνίας του να γνωρίσει το άπιαστο,το απρόσιτο,αυτό που οι μετέπειτα γενιές αποκάλεσαν άπειρο...

O Τεύκρος Μιχαηλίδης γεννήθηκε το 1954 στην Αθήνα.

Είναι διδάκτωρ των μαθηματικών του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Curie (Paris VI).Από το 1981,διδάσκει μαθηματικά στη Μέση Εκπαίδευση.Στις εργασίεςτου περιλαμβάνονται εκπαιδευτικά βιβλία μαθηματικών και πληροφορικής,άρθρα σχετικά με τη διδακτική των μαθηματικών,την εισαγωγή των υπολογιστών στην εκπαίδευση,την ιστορία των θετικών επιστημών,καθώς και εκλαϊκευτικά κείμενα σχετικά με τα μαθηματικά.Έχει μεταφράσει,από τα γαλλικά και τα αγγλικά,είκοσι δύο βιβλία με θέμα τα μαθηματικά,τις θετικές επιστήμες και την ιστορία τους.Υπήρξε κατά καιρούς συνεργάτης των εφημερίδων Τα Νέα, Ελεύθερος Τύπος,Ελευθεροτυπίακαι Καθημερινή.

Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας Θαλής+Φίλοι,που δραστηριοποιείται για τη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στα μαθηματικά και τον πολιτισμό.

Το 2006 η γαλλική κυβέρνηση του απένειμε τον τίτλο του Chevalier dans l’Ordre des Palmes Académiques, για «υπηρεσίες προς την εκπαίδευση και τον πολιτισμό».

Από τις εκδόσεις Πόλις κυκλοφορούν τα βιβλία του: Μαθηματικά επίκαιρα – Συνειρμοί διαβάζοντας την εφημερίδα(δοκίμια που συνδέουν τα μαθηματικά με την επικαιρότητα) και Πυθαγόρεια εγκλήματα(αστυνομικό-ιστορικό μυθιστόρημα με φόντο τα μαθηματικά). Τα Πυθαγόρεια εγκλήματα κυκλοφορούν ακόμη στα αγγλικά,τα ιταλικά,τα ισπανικά,και μεταφράζονται στα γαλλικά,τα κορεάτικα και τα κινέζικα.

Στη φωτογραφία ο Τεύκρος Μιχαηλίδης μιλά το 2005 στο βιβλιοπωλείο μας με θέμα " Μαθηματική λογοτεχνία"

Άρωμα Χριστουγέννων. Εκδήλωση πέρα και πάνω από τα τετριμμένα

20-12-2009 Ρεγγίνας Σαρούν και Ναταλίας Σερμπάτα στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 η Βάσω Κατσικογιάννη στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 ο Γιώργος Θεοχάρης στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 η Βάσω Βασιλού - Παπαγεωργίου στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 ο Νώντας Παπαγεωργίου στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 η Τασούλα Τσιλιμένη στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

20-12-2009 ο Κώστας Ακρίβος στο βιβλιοπωλείο "Σύγχρονη έκφραση"  ΑΡΩΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 

Ένα διαφορετικό άρωμα Χριστουγέννων απόλαυσαν οι τυχεροί που βρέθηκαν στο βιβλιοπωλείο μας την Κυριακή το βράδυ και άκουσαν διακεκριμένους ανθρώπους στο χώρο του βιβλίου να αποδίδουν με μοναδικό τρόπο διηγήματα που τους συγκινούν και τους εκφράζουν από την παγκόσμια λογοτεχνία και που βέβαια είχαν Χριστουγεννιάτικη αναφορά.
Διάβασαν με τη σειρά που ακολουθεί.

Ο Γιώργος Θεοχάρης το διήγημα του Δημοσθένη Βουτυρά “Τα Χριστούγεννα των εθνικών”

Η Βάσω Κατσικογιάννη το “Ένα δέντρο μια φορά” του Ευγένιου Τριβιζά

Η Βάσω Βασιλού – Παπαγεωργίου από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Ταχτσή Η ΓΙΑΓΙΑ ΜΟΥ Η ΑΘΗΝΑ το διήγημα “Μια μικρή Χριστουγεννιάτικη ιστορία”

Ο Νώντας Παπαγεωργίου το διήγημα του Ιαν Ράνκιν “Έγκλημα τα Χριστούγεννα” από το βιβλίο ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΣΤΟ ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ

Ο Κώστα Ακρίβος από τη συλλογή διηγημάτων του Τόλη Καζαντζή ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ το διήγημα “Αχ και να ξανάρχονταν…”

Η Τασούλα Τσιλιμένη το διήγημα του Τσέχωφ “Νύχτα Χριστουγέννων”

Οι νότες του βιολιού της Ρεγγίνας Σαρούν και Τσέλου της Ναταλίας Σερμπάτα (καθηγήτριες του Τροφώνιου Ωδείου)δημιούργησαν ακόμα πιο ζεστό κλίμα και η εκδήλωση έκλεισε με άφθονο κρασί, γλυκά και δώρα.

Την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου ώρα 7.00 μ.μ. Άρωμα Χριστουγέννων στο βιβλιοπωλείο

Γεύση από Χριστούγεννα
ή 

άρωμα Χριστουγέννων

Γνωστοί συγγραφείς, ποιητές, εκδότες και φίλοι του βιβλίου

θα διαβάσουν τις επιλογές τους από την παγκόσμια βιβλιογραφία

Αγαπημένες μελωδίες και Χριστουγεννιάτικες γεύσεις

θα τέρψουν τις αισθήσεις μας

Την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου ώρα 7.00 μ.μ.

στο βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

(Δημ. Ι. Ανδρεαδάκη 49, πρώην Πεσ. Μαχητών, Λιβαδειά)

Διαβάζουν 

·     Κώστας Ακρίβος, συγγραφέας

·     Βάσω Βασιλού – Παπαγεωργίου, εκδότρια

·     Γιώργος Θεοχάρης, ποιητής

·     Βασιλική Κατσικογιάννη, φιλόλογος

·     Τασούλα Τσιλιμένη, συγγραφέας

·     Νώντας Παπαγεωργίου, εκδότης

Ερμηνεύουν γνωστές μελωδίες 

·     Σαρούν Ρεγγίνα, βιολί

·     Σερμπάτα Ναταλία, τσέλο

            (καθηγήτριες στο Τροφώνιο Ωδείο)

Με μια λέξη. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ... η Σώτη Τριανταφύλλου στην παρουσίαση του βιβλίου της Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΛΙ

Με μια λέξη. «ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ». Ήταν το σχόλιο που ήρθε στον υπολογιστή μας λίγες ώρες μετά την εκδήλωση με τη Σώτη Τριανταφύλλου τη Δευτέρα 7 /12/09 στο βιβλιοπωλείο. Για το νέο της βιβλίο ο λόγος το οποίο η ίδια προσδιόρισε ως αυτοβιογραφία ενός συγγραφέα ή καλύτερα ως αυτοβιογραφία ενός πολίτη. Ένα βιβλίο που δεν περιέχει λεπτομέρειες της προσωπικής ζωής με αναφορές που θα ικανοποιούσε τους κουτσομπόληδες άρα αντενδείκνυται για τέτοια κατηγορία αναγνωστών.

Μια αυτοβιογραφία μέσα από την οποία σκιαγραφείται η ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Μίλησε για την Αριστερά του 58 με το 25% που έφερε την ελπίδα για πραγματικές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία και για την άνθιση των γραμμάτων και των τεχνών στους κόλπους της. Μια Δημοκρατική Αριστερά χωρίς σφυροδρέπανα.

Για τη Δημοκρατική Αριστερά που σήμερα δεν έχουμε και για τη βία της μονολιθικότητας.

Για την υπαρξιακή φιλοσοφία, τον Πλάτωνα και το Νίτσε που την έχουν σημαδέψει και για τη θαυματουργή σύνδεση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας με τους φιλοσόφους του 19ου αιώνα.

Για τα πρώτα της βήματα στο χώρο της λογοτεχνίας και για την κοσμοπολίτικη ζωή της αφού μοιράζει το μισό χρόνο στην Ελλάδα και τον άλλο μισό στον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης προλόγισε τη Σώτη και το νέο της βιβλίο με το κείμενο που ακολουθεί.

Σώτη Τριανταφύλλου: Ο χρόνος πάλι

«Η κουζίνα του συγγραφέα», ως σειρά στις εκδόσεις Πατάκη, εμπνεύστηκε από τον συγγραφέα Μισέλ Φάις και ξεκίνησε με το βιβλίο «Μαύρα λουστρίνια» της Μάρως Δούκα. Όταν διάβασα εκείνο το πρώτο τομίδιο της σειράς αισθάνθηκα την ανάγκη και έγραψα στη συγγραφέα την εξαιρετική εντύπωσή μου, πράγμα που δεν είχα κάνει με τα μυθιστορήματά της, όσο κι’ αν κι’ εκείνα με είχαν συνεπάρει.
Αυτό που με ώθησε να επικοινωνήσω με την Δούκα ήταν το «μυστικό» συστατικό της σειράς: η προσωπική εξομολόγηση από μια τεχνίτρα της γραφής, ή με άλλη διατύπωση: το ξεχωριστό μπαχαρικό στην κατσαρόλα μιας καλής μαγείρισσας.
Το βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου για το οποίο βρισκόμαστε εδώ απόψε δεν είναι ένα ακόμη μυθιστόρημα ούτε μία συλλογή διηγημάτων ή μία καινούρια νουβέλα. Έχει ωστόσο όλες τις συγγραφικές αρετές της Σώτης και επιπλέον το πλεονέκτημα των αυτοβιογραφικών στοιχείων.
Ως αρετές της γραφής της εννοώ π.χ. την περίπου εναρκτήρια φράση του βιβλίου: Γεννήθηκα όταν ο πατέρας μου αγαπούσε τη μητέρα μου.
Μία φράση που, έτσι διατυπωμένη, δημιουργεί μύριες προσδοκίες για την αναγνωστική συνέχεια: Πότε έπαψε να την αγαπά; Γιατί έπαψε να την αγαπά; Δεν την αγαπά, αλλά ζουν ακόμη κάτω από την ίδια στέγη; Εκείνη συνεχίζει να τον αγαπά; Το μικρό παιδί αντιλαμβάνεται αυτή τη συναισθηματική ρήξη ανάμεσα στους γονείς του; Αν την αντιλαμβάνεται ποια επίδραση θα έχει στον ψυχισμό του αυτή η κατάσταση; Μεγαλώνοντας ποιού το μέρος παίρνει; Ποιον δικαιώνει;…να μη συνεχίσω γιατί μπορεί να παραθέτω ερωτήματα για ώρα.
Από μια φράση λοιπόν! Από ένα ελάχιστο υλικό στο μαγείρεμα, από έναν ελάχιστο τρόπο στην παρουσίαση και στο σερβίρισμα, από ελάχιστα ξεχωρίζει η καλή μαγείρισσα, από ελάχιστα αλλά ουσιαστικά, έτσι και η καλή συγγραφέας.
Αλλά τι είναι αυτό το βιβλίο;
Είναι μια επινοημένη βιογραφία, θα μας πει η συγγραφέας. Μια επινοημένη αυτοβιογραφία ακριβέστερα. Κορμός δηλαδή της αφήγησης είναι πλευρές και όψεις και πτυχές και περίοδοι από την καθημερινότητα και από τη συγγραφική ζωή της Σώτης Τριανταφύλλου παρουσιασμένες με τον τρόπο που για κάθε μία από αυτές επιλέγει η ίδια. Για να μιλήσουμε με κινηματογραφικούς όρους: δεν πρόκειται για ένα ντοκυμανταίρ σχετικά με στιγμές της ζωής της συγγραφέως, παρά για ένα φιλμ σκηνοθετημένο με τον ρεαλισμό του ντοκυμανταίρ. Με λίγα λόγια είναι στοιχεία της αληθινής ζωής της φωτισμένα από τις γωνίες που η ίδια θέλει να τα φωτίσει.
Αλλά το βιβλίο δεν είναι μόνον αυτό.
Είναι και το ξεδίπλωμα της σκέψης της. Η κοινολόγηση των προτιμήσεών της σε ζητήματα Τέχνης. Οι απόψεις της για την πολιτική. Κι’ ακόμη οι τρόποι της γραφής της.
Το βιβλίο είναι ένας ύμνος στην παιδική ηλικία και στην εφηβεία. Ιχνογράφηση μιας εποχής αθωότητας.
Η συγγραφέας ιστορεί την εμπειρία της από τις δεκαετίες του 1960, 1970, 1980 τόσο στην Ελλάδα, όσο και στον κόσμο. Μιλά για τη γνώση της σχετικά με την πολιτική ακολουθία στην Ελλάδα από το 1958 (η Ε.Δ.Α. αξιωματική αντιπολίτευση) ως τις μέρες μας και για την ελληνική αριστερά. Μιλά για τις σπουδές της και για δασκάλους που αγάπησε. Για σπίτια και ξενοδοχεία στα οποία κατοίκησε. Εξομολογείται έρωτές της –την ευτυχία, τις διαψεύσεις και τον πόνο που γεννούν και συνεπάγονται οι έρωτες. Προσεγγίζει συγγραφείς και κείμενα.
Ακόμη το βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει ως εγχειρίδιο: λογοτεχνικών αναγνώσεων, μουσικών ακροάσεων, κινηματογραφικών επιλογών, αλλά και ως ταξιδιωτικός οδηγός της ελληνικής ενδοχώρας μα κυρίως των ευρωπαϊκών και αμερικανικών πόλεων.
Κι ακόμη στο βιβλίο η Σώτη παραθέτει μέρη από βιβλία της, ως δείγματα ασκήσεων ύφους, δίνει παρένθετα κλειδιά ανάγνωσης κάποιων βιβλίων της καθώς και στοιχεία των μεθόδων και των εργαλείων της γραφής της. Ακόμη μας χαρίζει σε πρώτη δημοσίευση το διήγημα «Μικόλ», το οποίο χαρακτηρίζει «μισοαυτοβιογραφικό» και αξίζει να το προσέξουμε.

Τέλος είναι ένα βιβλίο με τολμηρό λόγο. Η συγγραφέας εκτίθεται χωρίς φόβο. Στηλιτεύει αλλά και αυτοσαρκάζεται. Ένα βιβλίο από μια γυναίκα σε διαρκή δημιουργική ανησυχία. Άλλωστε στη σ. 239 σημειώνει πως η χειρότερη συμβουλή είναι … «κάτσε στ’ αβγά σου»…
Να πω ακόμη και τούτο: κοιτάζοντας τη φωτογραφία του εξωφύλλου προσπάθησα να προσεγγίσω τη σημειολογία της. Βλέπω ένα πανέμορφο κοριτσάκι που, έχοντας ίσως τόσο νωρίς συναισθανθεί τη φυσιολογία του φύλλου του, δεν παίζει με τις κούκλες αλλά με κούκλους.
Υποθέτω πως στο κείμενο της επινοημένης αυτοβιογραφίας της θα υπάρχει πεδίο αναφοράς στις σχέσεις της με το άλλο φύλλο μεγαλώνοντας. Πράγματι υπάρχει! Ώσπου σε μιαν ημερολογιακή παράθεση της ζωής της διαβάζω: «1964 (είναι τότε 7 ετών) διαμέλισα και ξεκοίλιασα μια κούκλα –αγοράκι». Αρκετές σελίδες αργότερα, στο πρωτοδημοσιευόμενο εδώ διήγημα «Μικόλ», η ηρωίδα με το όνομα Μίνια θα πει στον ανάξιο σύντροφό της που φοβάται ότι απειλείται από την οργή της: «δεν σκοτώνω όποιον σιχαίνομαι. Απλώς σιχαίνομαι όποιον σιχαίνομαι».
Όταν στο τέλος του περασμένου Ιουλίου διάβασα τα χειρόγραφα αυτού του βιβλίου, της τηλεφώνησα λέγοντάς της ότι η ανάγνωση μ’ έκανε να την αγαπήσω πολλαπλασιαστικά, γιατί, γνωρίζοντας ως ένα βαθμό τη ζωή της, είδα το μέγεθος της τόλμης της να δημοσιοποιεί την αλήθεια της. Αυτή της η στάση, εκτός άλλων, δείχνει και πόσο σέβεται και εμπιστεύεται τους αναγνώστες της. Δείχνει την ουσία των ποιοτήτων του χαρακτήρα της.

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

Το «Ιμαρέτ» κέρδισε το Βραβείο Αναγνωστών 2009

Η Διευθύντρια του ΕΚΕΒΙ κα Κατρίν Βελισσάρη παραδίδει στον συγγραφέα Γιάννη Καλπούζο το Βραβείο Αναγνωστών 2009.

Το «Βραβείο Αναγνωστών 2009» απονέμεται στο μυθιστόρημα «Ιμαρέτ - Στη σκιά του ρολογιού» του Γιάννη Καλπούζου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα• ένα μυθιστόρημα με φόντο την Ιστορία, που εκτυλίσσεται στην τουρκοκρατούμενη Άρτα του 1854 και επικεντρώνεται στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, στον απόηχο των όποιων πολεμικών γεγονότων, στους κώδικες συνύπαρξης των λαών, γιατί υπήρξε συνύπαρξη ανάμεσα στις φυλές που ζούσαν τότε στην Άρτα, Έλληνες, Τούρκοι κι Εβραίοι.
Η ψηφοφορία ανέδειξε το αγαπημένο ελληνικό μυθιστόρημα του αναγνωστικού κοινού, που επέλεξε με sms ένα από τα δεκαπέντε της «βραχείας λίστας» που κατήρτισαν με την ψήφο τους μέλη Λεσχών Ανάγνωσης από τις 230 που λειτουργούν σ’ όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.
Σημειώνουμε ότι με την ψήφο τους οι αναγνώστες συμμετείχαν κατά 50% στο τελικό αποτέλεσμα ενώ το υπόλοιπο 50% βγήκε από τις ψήφους που έχουν ήδη δώσει οι Λέσχες Ανάγνωσης.
Το «Ιμαρέτ» του Γιάννη Καλπούζου είναι ο πέμπτος νικητής του Βραβείου Αναγνωστών που θέσπισε το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) το 2005.

Τα αγαπημένα μυθιστορήματα των προηγούμενων ετών ήταν:

• το 2005 «Η μέθοδος της Ορλεάνης» της Ευγενίας Φακίνου,
• το 2006 «Αμίλητα βαθιά νερά», της Ρέας Γαλανάκη,
• το 2007 «Ο κύριος Επισκοπάκης» του Ανδρέα Μήτσου και
• το 2008 «Όλα σου τα ‘μαθα μα ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά.

Το ΕΚΕΒΙ θα βραβεύσει τον νικητή στο πάρτι που θα οργανώσουν οι εκδόσεις Μεταίχμιο την Τρίτη 15 Δεκεμβρίου, στις 20:00 (στον Πολυχώρο Μεταίχμιο, Ιπποκράτους 118, Αθήνα ).

Το βραβείο που θα παραλάβει ο νικητής έχει φιλοτεχνηθεί από τον εικαστικό δημιουργό Διαμαντή Αϊδίνη.
(Από το δελτίο τύπου του ΕΚΕΒΙ)

Στο blog του βιβλιοπωλείου είχαμε παρουσιάσει από τις αρχές Μαΐου τις βασικές πτυχές του μυθιστορήματος ΙΜΑΡΕΤ, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας μας παρέδωσε ανταποκρινόμενος σε σχετικό μας αίτημά, μαζί με φωτογραφίες από την προσωπική του συλλογή.

Θα βρείτε το σχετικό κείμενο πατώντας κλικ ΕΔΩ

Η ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ παρουσιάζει τη Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου στο βιβλιοπωλείο μας το νέο της βιβλίο Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΛΙ

Το βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

και οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

σας προσκαλούν

στην παρουσίαση του βιβλίου

της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΛΙ

τη Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009

στις 8,00 μ.μ.

στο βιβλιοπωλείο ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

(Δημάρχου Ι. Ανδρεαδάκη 49, πρώην Πεσ. Μαχητών)

Θα προλογίσει ο ποιητής

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

περισσότερα για την εκδήλωση και περί ΣΩΤΗΣ στις ιστοσελίδες του blog του βιβλιοπωλείου με κλικ ΕΔΩ

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΛΙ: Σώτη Τριανταφύλλου

Ο χρόνος πάλι

Συγγραφέας: Σώτη Τριανταφύλλου

«Ο χρόνος πάλι» είναι ένα παιχνίδι αυτοβιογραφίας: Η συγγραφέας περιπλανιέται στην ίδια της τη ζωή• η μυθοπλασία συγχέεται με την πραγματικότητα, όσα συνέβησαν συγχέονται με όσα θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, με όσα θα ήταν ωραίο να συμβούν• «αν είχα μια δεύτερη ευκαιρία, μια δεύτερη ζωή, θα γινόμουν…»

Το βιβλίο αυτό –τα απομνημονεύματα ενός ανθρώπου που έζησε «έναν αστερισμό από γεγονότα»– είναι άλλοτε κοινωνική ιστορία, άλλοτε λογοτεχνική κριτική, άλλοτε ταξιδιωτική πεζογραφία• η καταγραφή μιας προσωπικής φιλοσοφίας για την ύπαρξη και για το γράψιμο, για τη ζωή στη μεγαλούπολη, για την αποτυχία του έρωτα, για τον Σαίξπηρ, για το δίκιο του Κερένσκυ έναντι των μπολσεβίκων, για τους αγώνες της Φόρμουλα 1 και για τις τηγανητές πατάτες. Στις σελίδες του «Ο χρόνος πάλι» –που μπορούν να διαβαστούν σε τυχαία σειρά– οι στιγμές ξεδιπλώνονται σαν χάρτης• τα λογοτεχνικά τοπία είναι τοπία της ψυχής. Στα περιθώρια σημειώνονται παρατηρήσεις και ερωτηματικά για την ποίηση, την πολιτική, τη φιλία, την αγάπη, την απώλεια• για την αρρώστια και τον θάνατο• για το πώς μπορείς να μεταμορφώσεις την απελπισία στην πιο ακλόνητη ελπίδα. Ανάμεσα σε όσα έφερε το πέρασμα του χρόνου –του χρόνου που σε βλάπτει «μόνο αν είσαι τυρί…»– είναι μια υπέροχη παιδική ηλικία, μια νεότητα που παρατράβηξε, μια εξέγερση που δεν τελείωσε ποτέ.


«Ο χρόνος πάλι» είναι μια επινοημένη βιογραφία• προπάντων, είναι ένα έργο τιμής για τα βιβλία, για το πώς η ανάγνωση μπορεί να σώσει τη ζωή σου.

«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν» Χειμαρρώδης και γλαφυρός αλλά πάνω απ’ όλα πειστικός ο Ν. Σιδέρης εντυπωσίασε το κοινό που κατέκλυσε το βιβλιοπωλείο μας

Πλημμύρησε στην κυριολεξία το βιβλιοπωλείο μας την Κυριακή το βράδυ 15 Νοεμβρίου από συμπολίτες μας που διψούσαν να μάθουν από ένα ειδικό πώς μπορούν να γίνουν καλύτεροι γονείς. Ο ψυχίατρος, οικογενειακός θεραπευτής κ. Νίκος Σιδέρης παρουσίασε το βιβλίο του «Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν» και μετά συζήτησε μαζί τους σε μια εκδήλωση που κράτησε πάνω από δύο ώρες αποσπώντας τα κολακευτικά σχόλια όσων την παρακολούθησαν. Ήταν χειμαρρώδης και γλαφυρός ο κ. Σιδέρης αλλά πάνω απ’ όλα πειστικός  στη διατύπωση των απόψεών του. 

Σας δίνουμε μια ευρεία περίληψη όσων ακούστηκαν στην αίθουσα του βιβλιοπωλείου σε αυτή την εκδήλωση.

Το κείμενο αυτό είναι ταυτόχρονα επιστημονική μελέτη και εμπιστευτική επιστολή σε γονείς που σκέφτονται. Απευθύνεται σε συνήθεις γονείς, που μέσα σε συνήθεις οικογένειες ανατρέφουν συνήθη παιδιά. Και στην πορεία συναντούν δυσκολίες, απορίες, προβλήματα, ίσως και αδιέξοδα. Όλο και συχνότερα, αυτοί οι συνήθεις γονείς θέτουν το ερώτημα: "Μήπως το παιδί χρειάζεται ψυχολόγο;". Η εμπειρία και ο στοχασμός, ωστόσο, με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, κατά κανόνα, τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν! Αυτή η ανοιχτή επιστολή, λοιπόν, εξηγεί με τρόπο κατανοητό τι σημαίνει η σχέση γονιού-παιδιού, τι περιμένει το παιδί απ' τους γονείς του, πως μπορεί να στέκεται ο γονιός στη θέση του και πως ν' αντιμετωπίζει τα προβλήματα που εκδηλώνονται με συμμετοχή του παιδιού. Παράλληλα, εκθέτει τη θεμελιώδη λογική και συγκεκριμένες οδηγίες, που μπορούν να υποστηρίξουν την τέχνη του γονιού. Μια τέχνη βασισμένη σε δύο πράγματα που κάθε συνήθης γονιός μπορεί να προσφέρει στο παιδί του: αγάπη και κανόνες. 

Όπως ακριβώς ανάμεσα στους ανθρώπους υπάρχουν αναπομείωτες βιολογικές ασυμμετρίες δομής, λειτουργίας και θέσης, έτσι υπάρχουν και συμβολικές ασυμμετρίες: Ο στρατηγός δεν είναι την ίδια στιγμή και στρατιώτης. Ο αρχιεπίσκοπος δεν είναι την ίδια στιγμή και νεωκόρος. Ο επιβάτης ενός αεροπλάνου ή ενός πλοίου δεν είναι την ίδια στιγμή και πιλότος ή καπετάνιος – ακόμη κι αν το επάγγελμά του είναι πιλότος ή καπετάνιος… (Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Αν–ό μη γένοιτο– πέσει το αεροπλάνο, οι εφημερίδες δεν θα γράψουν “Σκοτώθηκαν δύο πιλότοι και 100 επιβάτες”, αλλά “Σκοτώθηκε ο πιλότος και οι 101 επιβάτες”.) Ο γιατρός, την ώρα που ασκεί την ιατρική και κάνει διάγνωση ή θεραπεία, δεν είναι την ίδια στιγμή και ασθενής, ακόμη κι αν πάσχει από την ίδια ασθένεια με τον ασθενή του: Δεν του επιτρέπεται να τον προσεγγίζει με οδηγό τη σκέψη “Βρε, τι κακό μας βρήκε και τους δυο ” ή να του πει “Τι να σου πω, βρε άνθρωπέ μου, κι εγώ τα ίδια βάσανα περνάω”… Ο καταδικασμένος δεν είναι την ίδια στιγμή και δικαστής, ακόμη κι αν το επάγγελμά του είναι “δικαστής” και το έγκλημά του συνδέεται με το επάγγελμά του (βλέπε “παραδικαστικό κύκλωμα” και “επίορκους δικαστές”): Η θέση που κατέχει κατά τη δίκη του είναι στο εδώλιο, όχι στην έδρα, ακόμη κι αν το έγκλημά του το διέπραξε όταν βρισκόταν στην έδρα…Σε κάθε κατάσταση και σε κάθε σύστημα, λοιπόν, ορισμένοι κανόνες καθορίζουν συμβολικές θέσεις και λειτουργίες. Και οι άνθρωποι που μετέχουν στην εν λόγω κατάσταση ή ανήκουν στο εν λόγω σύστημα χαρακτηρίζονται από ορισμένες συμβολικές ιδιότητες, κατέχουν καθορισμένες θέσεις και επιτελούν προσδιορισμένες λειτουργίες. Στο κατεξοχήν συμβολικά θεμελιωμένο σύστημα οικογένεια, αυστηροί κανόνες (με πρωταρχικές τις σχέσεις της συγγένειας και το ταμπού της αιμομιξίας), καθώς και λειτουργικές αναγκαιότητες και σκοπιμότητες (που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες και προβλέψεις) επισημαίνουν κάθε μέλος με ορισμένες ιδιότητες, το τοποθετούν σε καθορισμένη θέση και του υπαγορεύουν προσδιορισμένες λειτουργίες. Οι συμβολικές ιδιότητες, θέσεις και λειτουργίες των μελών μιας οικογένειας είναι ασύμμετρες. Χαρακτηρίζουν μονοσήμαντα κάθε μέλος και δεν μπορούν να του αφαιρεθούν, να μεταβιβαστούν σε κάποιο άλλο ή να ακυρωθούν μονομερώς: Αν κάτι τέτοιο επιχειρηθεί, η οικογενειακή δυσλειτουργία είναι αναπόφευκτη – όπως και οι συνέπειές της, που τις είδαμε.Στις σχέσεις γονέων και τέκνων, η ασυμμετρία είναι ολοφάνερη. Ας ρίξουμε μια γρήγορα ματιά στην περίπτωση του μικρού παιδιού: Μπορεί να μοιάζουν τα μαλλιά, τα μάτια, η μύτη και το στόμα και “το τούτο του” με τα μαλλιά, τη μύτη, τα μάτια και το στόμα και “το τούτο” του ενός ή του άλλου γονιού. Όμως, για τις τοπικές αυτές ομοιότητες, πόσες βιολογικές ασυμμετρίες: Στο ανάστημα, στο φύλο (ως προς τον ένα βιολογικό γονέα), στη φωνή, στη μυϊκή ισχύ… σε τόσα.Είναι λοιπόν χειροπιαστές οι βιολογικές ασυμμετρίες. Άλλο τόσο χειροπιαστές είναι, ωστόσο, και οι συμβολικές ασυμμετρίες, καθώς και οι συνέπειες και οι επιπτώσεις τους: Οι γονείς θα δώσουν το όνομά του στο παιδί, όχι το παιδί στους γονείς του. Οι γονείς έχουν την υποχρέωση να το φροντίζουν, σε κλίμα στοργής, σεβασμού και ασφάλειας, μέχρι να ενηλικιωθεί. Οι γονείς θα μεταδώσουν τη γλώσσα (τη μητρική γλώσσα) και τα θεμελιώδη στοιχεία του πολιτισμού στο παιδί, όχι το αντίστροφο. Το παιδί έχει την υποχρέωση να πάει στο σχολείο που θα επιλέξουν οι γονείς του σύμφωνα και με τους νόμους (π.χ. εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση στη σημερινή Ελλάδα). Το παιδί έχει την υποχρέωση να σέβεται τους γονείς του. Σε θέματα κοινής ζωής, όπως οι ώρες φαγητού και ύπνου ή το ύψος των διαθέσιμων για το παιδί χρημάτων, οι γονείς έχουν την υποχρέωση να ακούσουν τη γνώμη, τις ευχές και τις προτιμήσεις του παιδιού τους, αλλά και να λάβουν εκείνοι την τελική απόφαση, στην οποία το παιδί υποχρεούται να εναρμονισθεί.Είναι προφανές ότι μιλάμε για οικογένειες όπου οι γονείς δεν είναι τόσο διαταραγμένοι ώστε οι απόψεις και οι αποφάσεις τους να είναι εντελώς παράλογες και άσχετες με τις πραγματικές ανάγκες και επιθυμίες του παιδιού τους. Σε τέτοιες “συνηθισμένες οικογένειες ”, λοιπόν, είναι φανερό ότι υπάρχουν και ότι σχεδόν σε κάθε περίπτωση εκδηλώνονται οι συστατικές ασυμμετρίες της πραγματικότητας – της βιολογικής και της συμβολικής. Λέω “σχεδόν σε κάθε περίσταση”, γιατί σε κάποιες οριακές στιγμές (κύρια, στο παιχνίδι και στις πλάκες) μπορεί να γίνουν και οι γονείς για λίγο “ξανά παιδιά” – και να παίζουν έτσι με το παιδί τους. Όμως, αν θέλουμε να ακριβολογήσουμε, ακόμη και σ’ αυτές τις ώρες που όλοι “κάνουν σαν παιδιά”, οι γονείς δεν παύουν, έστω και μόνο “παρασκηνιακά”, να έχουν και ασύμμετρες λειτουργίες: Την έγνοια τους για την ασφάλεια του παιδιού μέσα στο παιχνίδι, για την ακεραιότητα των επίπλων και των αντικειμένων, για την ώρα που θα σταματήσει το παιχνίδι…Μπορεί αυτές οι λειτουργίες των γονιών στο πλαίσιο του παιχνιδιού να καθίστανται κάπως “αφανείς”, να κρύβονται στο παρασκήνιο. Όμως, ακόμη και στο πλαίσιο του παιχνιδιού οι γονείς παραμένουν, σε κάποιες πλευρές τους, γονείς, επιφορτισμένοι με φροντίδες που είναι αδιανόητο να περιμένεις από το παιδί να τις αναλάβει: Ας φανταστούμε τι θα γίνει αν ο μικρός Αλέξανδρος ή η μικρή Ναταλία έχουν μόνοι εκείνοι την ευθύνη για το πώς, που, πότε και πόσο θα παίξουν με τους γονείς τους ή με τους συνομηλίκους τους…Οι δομικές ασυμμετρίες που χαρακτηρίζουν τις θέσεις, τις σχέσεις και τις λειτουργίες γονιών και παιδιών είναι, συνεπώς, πάντοτε παρούσες και ενεργές – ακόμη και όταν το προσκήνιο επιτρέπει την εντύπωση ότι έχουν μπει σε παρένθεση. Επειδή μάλιστα, εδώ και πολλά χρόνια, η Δυτική Ευρώπη πλήττεται από την τάση “γονείς φιλαράκια”, με δυσάρεστα αποτελέσματα, θέλω να πω μια απλή κουβέντα: Γονείς, από σας το παιδί σας δεν θέλει να του δώσετε “φιλαράκια”. Δεν περιμένει από τους γονείς του να καλύψουν και την ανάγκη του για φίλους και φιλία – να είναι, σα να λέμε, “διπλής όψεως”, και γονείς και φίλοι, άνθρωποι για όλες τις δουλειές. Ακριβέστερα, φίλους θα ψάξει και θα βρει τόσο πιο εύκολα και ουσιαστικά, όσο λιγότερο σφιχτός είναι ο εναγκαλισμός της οικογένειας. Δηλαδή, όσο πιο πολύ χώρο για φίλους του αφήνουν οι γονείς και τα άλλα μέλη της οικογένειάς του κι όσο πιο πολύ αισθάνεται το κάλεσμα για να ανοιχτεί στον κόσμο πέρα από την οικογένεια. Κι αν ακόμη προκύψει, ανάμεσα σε κάποιους γονείς και κάποια παιδιά, κάποιες στιγμές, μια πτυχή φιλίας, και πάλι αυτή η φιλία είναι ασύμμετρη. Αρκεί να αναλογιστούμε το εξής: ακόμη και αν το παιδί θέλει και μπορεί να σας εμπιστευθεί τα πάντα, εσείς δεν μπορείτε, ούτε και επιτρέπεται να μοιραστείτε μαζί του τα πάντα! Πως θα μοιραζόσαστε μαζί του, αλήθεια, τις οικονομικές κι επαγγελματικές σκοτούρες σας, τις οικογενειακές εντάσεις και συγκρούσεις, τις συναισθηματικές σας ταραχές και εμπλοκές; Το παιδί ούτε αντέχει να επωμισθεί τέτοια συναισθηματικά φορτία, ούτε έχει τον διανοητικό εξοπλισμό και την εμπειρία ώστε να συζητήσει τέτοια θέματα και να μοιραστεί τέτοια βάρη μαζί σας…Έτσι, λοιπόν, η ασυμμετρία της πραγματικότητας είναι το πρωταρχικό και απαράκαμπτο πλαίσιο της σχέσης γονιών-παιδιών ακόμη και στην πιο χαλαρή και άτυπη ώρα, όπως η ώρα του παιχνιδιού. Οπότε, καθόλου δεν είναι παράξενο ότι αυτή η ασυμμετρία καθορίζει τον χώρο και τον τρόπο που διαμορφώνονται, εξελίσσονται και εκδηλώνονται οι ιδιαιτερότητες του κάθε μέρους. Και μάλιστα είναι τόσο αποφασιστική η σημασία της, ώστε κάθε απόπειρα άρνησης, ακύρωσης, υπεκφυγής ή αλλοίωσης της θεμελιακής ασυμμετρίας μεταξύ γονιών και παιδιού να είναι η καταδικασμένη να αποτύχει ή επιζήμια έως και καταστροφική αν επιτύχει. (σελ. 42–47)
Με άλλα λόγια: Η μαθητεία στη ζωή και η εκμάθηση του κόσμου των ανθρώπων, η κατάκτηση των μυστικών του βίου (από την επιβίωση μέχρι το παιχνίδι, από το να μην πέσεις μέχρι το να απολαύσεις ένα παγωτό “αν φας όλο το φαγητό σου”…), το να γίνεις “άνθρωπος κι εσύ” περνάει μέσα από την εμπειρία του “Μη!”: Δεκάδες φορές, κάθε μέρα, κάποιος από τους μεγάλους θα σου πει ότι αυτό πονάει, αυτό δεν κάνει, εκείνο είναι επικίνδυνο, το άλλο δεν είναι δικό σου, δεν μιλάμε έτσι, δεν… μη… όχι… μετά… Αρνήσεις, αρνήσεις, αρνήσεις… καθημερινή διανοητική και συναισθηματική τροφή για το παιδί: Κάθε τόσο, το θέλω, το μ’ αρέσει και το έτσι σκοντάφτουν στο “Μη!”, στο “Όχι” και στο “Αλλιώς…” των μεγάλων.Κάποιες φορές, μπροστά σ’ ένα παιδί που κλαίει και μουτρώνει και φωνάζει ή σ’ έναν έφηβο που διαμαρτύρεται, θυμώνει, επιχειρηματολογεί ή απειλεί, ένας γονιός, που καλείται να του αρνηθεί κάτι, ταλαντεύεται. Τη μια φορά θυμάται την κουβέντα της γιαγιάς του παιδιού, “Μην το φαρμακώνεις το παιδί! Η ζωή έχει τόσες πίκρες να του δώσει αργότερα…”. Την άλλη δεν αντέχει να το βλέπει να στενοχωριέται. Την παρ’ άλλη προτιμά να του πει το παιδί “Τι καλός / τι καλή που είσαι!”, “Σ’ αγαπάω”, παρά να ακούσει το “Δεν μ’ αγαπάς”, “Είσαι κακός / είσαι κακιά!”, “Δεν σ’ αγαπάω!”. Ή είναι κουρασμένος και για να ξεμπερδεύουμε… Ή, πιο περίπλοκο αλλά όχι σπάνιο, σκέφτεται ότι το παιδί θα τρέξει στον άλλον, θα του παραπονεθεί – κι ο άλλος θα του δώσει αυτό που θέλει το παιδί ή και θα ’ρθει να τσακωθεί μαζί του…

Οι παραλλαγές σ’ αυτό το θέμα είναι πλήθος. Όμως, ο πυρήνας της κατάστασης είναι πολύ απλός: Ο γονιός, για δικούς του λόγους, φοβάται να πει “Μη!” και “Όχι” στο παιδί του. Ξέρει ότι το σωστό είναι να αρνηθεί. Όμως, φοβάται να το κάνει. Φοβάται να υποστηρίξει την άρνησή του, με λόγια και με πράξεις. Φοβάται να εκφράσει την αντίθεσή του, με ή χωρίς πλήρη αιτιολογία. Φοβάται ότι ίσως δεν πρέπει ν’ αρνηθεί, για ν’ αποφύγει να εμπλακεί σε κουβέντες, εντάσεις, συγκρούσεις. Φοβάται ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει, συναισθηματικά και πρακτικά, την άρνησή του… Μέχρι που φτάνει κάποιες φορές να φοβάται και να σκεφτεί ακόμη ότι εδώ πρέπει να πει “Μη!” – κι αφήνει να τον κυβερνά και να τον οδηγεί ο δικός του φόβος… και οι απαιτήσεις, οι γκρίνιες ή το χαμόγελο του παιδιού…
Όμως, το παιδί δεν είναι χαζό. Γρήγορα αντιλαμβάνεται, από την εμπειρία του την ίδια, ότι η άρνηση του άλλου είναι κομμάτι της ζωής – δυσάρεστο ή εκνευριστικό, όμως αναπόφευκτο. Αυτή τη γνώση τι μπορεί να την κάνει; Πρώτη δυνατότητα, να προσπαθήσει να την παρακάμψει, πιέζοντας τους άλλους με γοητεία και απειλή ή κοροϊδεύοντας τον εαυτό του με φαντασίες και στρουθοκαμηλισμούς: Αργά ή γρήγορα, σε συνήθεις οικογένειες και καταστάσεις, θα σπάσει τα μούτρα του, θ’ ακούσει κάποιες εξηγήσεις και θα διαπιστώσει ότι αυτή η τακτική της απόλυτης αυταπάτης δεν οδηγεί πουθενά. Δεύτερη λύση, προσπαθεί να παζαρέψει, “Εντάξει, μη μου κάνεις αυτό το χατίρι – όμως, θα μου κάνεις ένα άλλο;”: Αποδέχεται τη λογική της άρνησης αναζητώντας ή παρηγοριές ή κάποιο χρύσωμα στα χάπι – στην ουσία, περισώζοντας κάποιες αυταπάτες (συχνά ανώδυνες). Τρίτη στάση, ζορίζεται και δυσαρεστείται, αλλά αποκτά μια πιο λειτουργική και ρεαλιστική αντίληψη για τον κόσμο, τους άλλους και τον εαυτό του: Οπότε αποχαιρετά κάποια αυταπάτη (μικρή ή μεγάλη) και ψάχνει να βρει τρόπους να εντοπίσει ή να επινοήσει εναλλακτικές πηγές ικανοποίησης, πιο ταιριαστές με τη λογική των πραγμάτων.
Είναι φανερό ότι, βλέποντας το θέμα με τη λογική, η τρίτη επιλογή (αποχαιρετισμός στην αυταπάτη) έχει πολλά πλεονεκτήματα. Η πρώτη επιλογή (οχύρωση στην αυταπάτη) έχει μόνο μειονεκτήματα. Και η δεύτερη (διάσωση στοιχείων αυταπάτης) είναι ανάμικτη. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο γονιός μπορεί να σταθεί σταθερά και με λόγια απλά και στρογγυλά να μιλήσει στο παιδί του με τη γλώσσα που εκείνο καταλαβαίνει. Εξηγώντας του ότι το να του πει “Μη!” και “Όχι” δεν σημαίνει “Δεν σ’ αγαπάω”, αλλά εξαρτάται από δύο παράγοντες: Από τους κανόνες του παιχνιδιού και από τις περιστάσεις.
Ιδού λοιπόν ποια είναι η παλέτα με την οποία το παιδί ζωγραφίζει και η μεζούρα με την οποία το παιδί μετρά κι αξιολογεί τους γονείς του. Αποτελείται από τρεις θετικές και τρεις αρνητικές θεμελιώδεις ιδιότητες. Οι θετικές θεμελιώδεις ιδιότητες είναι: Αίσθηση άχρονης παρουσίας, απόλυτη υπαρξιακή κατάφαση, άφοβο “Μη!” και “Όχι”. Ενώ οι αρνητικές θεμελιώδεις ιδιότητες είναι: Απουσία και αποξένωση, υπαρξιακή παραγνώριση, οικογενειακή ακυβερνησία. Με αυτά τα κριτήρια το παιδί σκιαγραφεί και τους γονείς του (τις καλές και τις κακές πλευρές τους) και τον κόσμο που προκύπτει σύμφωνα με την αναλογία θετικών και αρνητικών πλευρών των γονιών του. Ένας αρκετά καλός γονιός δεν χρειάζεται ποτέ να είναι τέλειος. Ένας επαρκής γονιός είναι εκείνος, που λειτουργεί με οδηγό του τα βασικά. Κι όταν βρίσκεται σε αμηχανία, κατά κανόνα δεν είναι ανάγκη να χάνεται ακόμη πιο πολύ σε υπερ-περίπλοκες ερμηνείες, ψυχολογίες, ιδεολογίες, φιλοσοφίες… Ας ξεκινήσει κι ας πιάσει το θέμα με οδηγό του τα βασικά. Που είναι:
Παρουσία με συναισθήματα, λόγο και παράδειγμα
Σεβασμός στους άλλους και απαίτηση σεβασμού προς τον ίδιο
Αναγνώριση της ασυμμετρίας της πραγματικότητας
Ο καθένας στη θέση του Παίζουμε με κανόνες
Οι γονείς εγγυώνται και επιβάλλουν τους κανόνες
Απλότητα, αμεσότητα, στρογγυλές κουβέντες
Με μια κουβέντα: Στο μέτρο που η στάση των γονιών παρέχει αγάπη και κανόνες , το παιδί θα συγκροτηθεί και θα ζει με αγάπη και ισορροπία. Αν δεν γίνεται σεβαστή αυτή η ύψιστη αρχή –αγάπη και κανόνες– τότε αρχίζουν, στρεβλώσεις, εντάσεις, συγκρούσεις, ανισορροπίες και μια απέραντη, κενή φλυαρία, που ούτε φωτίζει την κατάσταση, ούτε την εξισορροπεί. Γιατί, σε τέτοια θέματα όλως ιδιαιτέρως, τα πολλά τα λόγια είναι φτώχεια: Σκέτη αγάπη μπορεί να οδηγήσει σ’ ένα ακυβέρνητο πνιγηρό κουβάρι. Σκέτοι κανόνες ισοδυναμούν με άψυχη πειθαρχική μηχανή. Ούτε αγάπη ούτε κανόνες σημαίνει τίποτε, πουθενά, θάνατος. Αγάπη και κανόνες σημαίνει τα ουσιώδη που τρέφουν και στηρίζουν τη ζωή. 

Περισσότερα για τη δραστηριότητα του Νίκου Σιδέρη στην ιστοσελίδα του  http://www.siderman.gr/